Hoofdstuk 3: Gebieden Zuid-Amerika
Paragraaf 1: Natuurlijke gevaren in Zuid-Amerika
Fysische processen in/op de aardkorst
- Endogene processen
vb. Aardbevingen, vulkanisme
- Exogene processen
vb. verwering, erosie
Natuurlijke gevaren gekoppeld aan deze processen:
- Tsunami’s (vloedgolven) zijn het gevolg van → aardbevingen
- Massabewegingen (aardverschuivingen) zijn het gevolg van → aardbevingen en neerslag
- Lahars (modderstromen) zijn het gevolg van → vulkaanuitbarstingen
- (Rivier) overstromingen zijn het gevolg van → overvloedige neerslag/regen
Oorzaken lahar
1. Smelten van sneeuw dat lag op vulkaantop. Vooral in hooggebergte en op hoge breedte
(Chili/IJsland).
2. Doorbreken van de wand van kratermeer
3. Hevige neerslag (vaak ten gevolge van asregen) op ashelling stratovulkaan. Vooral in tropische zone.
Ontstaan lahar
1. vulkaanuitbarsting
2. hitte door lava en gassen
3. sneeuw en ijs smelten
4. watermassa neemt aarde en stenen mee de helling af in de vorm van een modderstroom.
Hoe kunnen door El Niño aardverschuivingen ontstaan?
1. Er valt overvloedig regen
2. Hellingprocessen: versnelde bodemerosie + afschuiven van stukken helling
Overstromingen
- In berggebieden → flash floods → hoge piekafvoer
- Vlakke gebieden → high floods → niveau rivier stijgt relatief langzaam
, Mens is ook oorzaak van natuurlijke gevaren:
1. Houtkap op hellingen
2. Bodemerosie + massabeweging
3. Verharding oppervlak (steden bouwen) → Verkorting vertragingstijd
4. Verkorting vertragingstijd
5. Overstroming
Paragraaf 2: Hazard Management
Ontstaan tsunami
1. Aardbeving op oceaanbodem
2. Oceanische plaat verschuift
3. Ontstaan schokgolf in het water
4. Vloedgolf overspoelt de kust
Hazard management → beleid om schade bij natuurrampen te voorkomen of beperken
Risicoperceptie → de mate waarin men het risico om zelf slachtoffer te worden van een natuurramp inschat
Risico = aard van ramp + blootstelling + kwetsbaarheid
- Armoede - Levensgevaarlijke modderstroom - Slecht landgebruik
- Slechte bouw - Veel infrastructuur - Hoog Schaal v. Richter
- Geen vluchtroutes - Groot gebied betrokken - 200 mm neerslag in 24u
- Dichtbevolkt
Hazard management
Actieplannen bestaan uit:
1. Onderzoek → bv. naar platentektoniek, El Niño
2. Verminderen risico → bv. betere bouwvoorschriften, dijken, verbod op houtkap
3. Rampenplannen → bv. reddingsplannen, evacuatieplannen
4. Rampenfondsen om schade te herstellen
5. Bevolking voorbereiden met efficiënte organisatie na een ramp
3.3 De stad
Ruimtelijke structuur en ontwikkeling van de Zuid-Amerikaanse stad
Centrum
- plaza mayor → gebouw met publieke functie op plein vb. kathedraal
- aandacht voor cultureel erfgoed in centrum → gentrification
Paragraaf 1: Natuurlijke gevaren in Zuid-Amerika
Fysische processen in/op de aardkorst
- Endogene processen
vb. Aardbevingen, vulkanisme
- Exogene processen
vb. verwering, erosie
Natuurlijke gevaren gekoppeld aan deze processen:
- Tsunami’s (vloedgolven) zijn het gevolg van → aardbevingen
- Massabewegingen (aardverschuivingen) zijn het gevolg van → aardbevingen en neerslag
- Lahars (modderstromen) zijn het gevolg van → vulkaanuitbarstingen
- (Rivier) overstromingen zijn het gevolg van → overvloedige neerslag/regen
Oorzaken lahar
1. Smelten van sneeuw dat lag op vulkaantop. Vooral in hooggebergte en op hoge breedte
(Chili/IJsland).
2. Doorbreken van de wand van kratermeer
3. Hevige neerslag (vaak ten gevolge van asregen) op ashelling stratovulkaan. Vooral in tropische zone.
Ontstaan lahar
1. vulkaanuitbarsting
2. hitte door lava en gassen
3. sneeuw en ijs smelten
4. watermassa neemt aarde en stenen mee de helling af in de vorm van een modderstroom.
Hoe kunnen door El Niño aardverschuivingen ontstaan?
1. Er valt overvloedig regen
2. Hellingprocessen: versnelde bodemerosie + afschuiven van stukken helling
Overstromingen
- In berggebieden → flash floods → hoge piekafvoer
- Vlakke gebieden → high floods → niveau rivier stijgt relatief langzaam
, Mens is ook oorzaak van natuurlijke gevaren:
1. Houtkap op hellingen
2. Bodemerosie + massabeweging
3. Verharding oppervlak (steden bouwen) → Verkorting vertragingstijd
4. Verkorting vertragingstijd
5. Overstroming
Paragraaf 2: Hazard Management
Ontstaan tsunami
1. Aardbeving op oceaanbodem
2. Oceanische plaat verschuift
3. Ontstaan schokgolf in het water
4. Vloedgolf overspoelt de kust
Hazard management → beleid om schade bij natuurrampen te voorkomen of beperken
Risicoperceptie → de mate waarin men het risico om zelf slachtoffer te worden van een natuurramp inschat
Risico = aard van ramp + blootstelling + kwetsbaarheid
- Armoede - Levensgevaarlijke modderstroom - Slecht landgebruik
- Slechte bouw - Veel infrastructuur - Hoog Schaal v. Richter
- Geen vluchtroutes - Groot gebied betrokken - 200 mm neerslag in 24u
- Dichtbevolkt
Hazard management
Actieplannen bestaan uit:
1. Onderzoek → bv. naar platentektoniek, El Niño
2. Verminderen risico → bv. betere bouwvoorschriften, dijken, verbod op houtkap
3. Rampenplannen → bv. reddingsplannen, evacuatieplannen
4. Rampenfondsen om schade te herstellen
5. Bevolking voorbereiden met efficiënte organisatie na een ramp
3.3 De stad
Ruimtelijke structuur en ontwikkeling van de Zuid-Amerikaanse stad
Centrum
- plaza mayor → gebouw met publieke functie op plein vb. kathedraal
- aandacht voor cultureel erfgoed in centrum → gentrification
