Examenmatrijs sociale zekerheid en sociale kaart
1.1. De kandidaat beschrijft de kenmerken van volksverzekeringen, sociale voorzieningen en
werknemersverzekeringen.
Sociale verzekeringen kenmerken:
• Voor de meeste sociale verzekeringen is dat de verzekerden er premie voor betalen.
• Iedereen die een inkomen, een uitkering of een pensioen heeft, betaalt mee aan de sociale
verzekeringen.
Er zijn twee soorten sociale verzekeringen:
1. Volksverzekeringen
• Bestemd voor iedere ingezetene, dit wil zeggen voor iedereen die legaal in ons land
woont.
2. Werknemersverzekeringen
• Bestemd voor werknemers in loondienst.
Sociale voorzieningen: Een vangnet dat ervoor zorgt dat mensen die geen inkomen of uitkering
hebben, toch een minimumbedrag krijgen om in hun levensonderhoud te voorzien.
1.2. De kandidaat stelt voor een situatie vast of er sprake is van een volksverzekering, sociale
voorziening of werknemersverzekering.
Zie punt 1.1.
1.3. De kandidaat beschrijft de kenmerken van de sociale zekerheid.
Kenmerken van sociale zekerheid zijn:
• Alle bij wet geregelde verzekeringen en voorzieningen die ingezetenen van ons land
bestaanszekerheid bieden.
• Zorgt voor een financieel vangnet als iemand het zelf financieel niet redt.
• Samen financieren we de sociale zekerheid door premies en belasting te betalen.
1
, 1.4. De kandidaat stelt voor een situatie vast welke volksverzekering van toepassing is (AOW, Anw
of AKW).
We hebben vier volksverzekeringen: AOW, Anw, AKW of Wlz.
• De algemene ouderdomswet - AOW
• Is een basispensioen voor mensen die de AOW-leeftijd hebben bereikt.
• Is een verzekering. Iedereen die in Nederland woont of werkt is automatisch
verzekerd.
• Het maakt niet uit wat je nationaliteit is.
• Ieder jaar dat je verzekerd bent bouw je 2% AOW op.
• Uitzonderingen
• Heb je buiten Nederland gewoond of gewerkt en heb je toen geen vrijwillige premies
betaald, dan ben je niet verzekerd geweest en kan je AOW-pensioen lager uitvallen.
• Een kleine groep mensen woont wel in Nederland, maar is toch niet verzekerd voor
de AOW (grensarbeiders).
• De algemene nabestaandenwet – Anw
• Biedt bestaanszekerheid aan nabestaanden die hun partner of hun ouder(s) door de
dood verliezen.
• Voor het recht op een Anw-uitkering gaat het erom of de overledene verzekerd was
voor de Anw.
• Er zijn 2 verschillende uitkeringen: de nabestaanden uitkering en de wezen uitkering.
• Voorwaarden nabestaandenuitkering:
• Partner is zwanger of heeft de zorg voor een minderjarig kind.
• Partner is minstens 45% arbeidsongeschikt voor de duur van 3 maanden of langer.
• Partner = gehuwden, geregistreerde partners en samenwonenden.
• Voorwaarden wezen uitkering:
• Minderjarig kind, in ieder geval tot 16 jaar.
• De wees is 45% arbeidsongeschikt, dan tot 18 jaar.
• Fulltime studerend tot 21 jaar.
• Zorgt minimaal de helft van de tijd voor het huishouden, voor zichzelf of broer/zus
dan ook tot 21 jaar.
• De algemene kinderbijslag – AKW
• Biedt iedere ingezetene die de zorg heeft voor minderjarige kinderen een
tegemoetkoming in de kosten van de opvoeding.
• Is niet alleen bedoeld voor eigen kinderen, maar ook voor stief-, pleeg- en
adoptiekinderen.
• Betaling vindt plaats per kwartaal.
• Bedragen zijn voor iedereen gelijk.
• Je betaalt hiervoor geen verzekeringspremie.
• Voorwaarden AKW
• Je moet verzekerd zijn voor de AKW -> in de praktijk betekent dit dat je in Nederland
moet wonen of werken.
• Thuiswonende kinderen tot 16 jaar geven altijd recht.
• Thuiswonende kinderen van 16 en 17 jaar geven recht bij het volgen van onderwijs,
arbeidsongeschiktheid of werkloosheid.
• Je kind mag maximaal € 1.285,00 per kwartaal verdienen met zijn/haar bijbaan.
2
1.1. De kandidaat beschrijft de kenmerken van volksverzekeringen, sociale voorzieningen en
werknemersverzekeringen.
Sociale verzekeringen kenmerken:
• Voor de meeste sociale verzekeringen is dat de verzekerden er premie voor betalen.
• Iedereen die een inkomen, een uitkering of een pensioen heeft, betaalt mee aan de sociale
verzekeringen.
Er zijn twee soorten sociale verzekeringen:
1. Volksverzekeringen
• Bestemd voor iedere ingezetene, dit wil zeggen voor iedereen die legaal in ons land
woont.
2. Werknemersverzekeringen
• Bestemd voor werknemers in loondienst.
Sociale voorzieningen: Een vangnet dat ervoor zorgt dat mensen die geen inkomen of uitkering
hebben, toch een minimumbedrag krijgen om in hun levensonderhoud te voorzien.
1.2. De kandidaat stelt voor een situatie vast of er sprake is van een volksverzekering, sociale
voorziening of werknemersverzekering.
Zie punt 1.1.
1.3. De kandidaat beschrijft de kenmerken van de sociale zekerheid.
Kenmerken van sociale zekerheid zijn:
• Alle bij wet geregelde verzekeringen en voorzieningen die ingezetenen van ons land
bestaanszekerheid bieden.
• Zorgt voor een financieel vangnet als iemand het zelf financieel niet redt.
• Samen financieren we de sociale zekerheid door premies en belasting te betalen.
1
, 1.4. De kandidaat stelt voor een situatie vast welke volksverzekering van toepassing is (AOW, Anw
of AKW).
We hebben vier volksverzekeringen: AOW, Anw, AKW of Wlz.
• De algemene ouderdomswet - AOW
• Is een basispensioen voor mensen die de AOW-leeftijd hebben bereikt.
• Is een verzekering. Iedereen die in Nederland woont of werkt is automatisch
verzekerd.
• Het maakt niet uit wat je nationaliteit is.
• Ieder jaar dat je verzekerd bent bouw je 2% AOW op.
• Uitzonderingen
• Heb je buiten Nederland gewoond of gewerkt en heb je toen geen vrijwillige premies
betaald, dan ben je niet verzekerd geweest en kan je AOW-pensioen lager uitvallen.
• Een kleine groep mensen woont wel in Nederland, maar is toch niet verzekerd voor
de AOW (grensarbeiders).
• De algemene nabestaandenwet – Anw
• Biedt bestaanszekerheid aan nabestaanden die hun partner of hun ouder(s) door de
dood verliezen.
• Voor het recht op een Anw-uitkering gaat het erom of de overledene verzekerd was
voor de Anw.
• Er zijn 2 verschillende uitkeringen: de nabestaanden uitkering en de wezen uitkering.
• Voorwaarden nabestaandenuitkering:
• Partner is zwanger of heeft de zorg voor een minderjarig kind.
• Partner is minstens 45% arbeidsongeschikt voor de duur van 3 maanden of langer.
• Partner = gehuwden, geregistreerde partners en samenwonenden.
• Voorwaarden wezen uitkering:
• Minderjarig kind, in ieder geval tot 16 jaar.
• De wees is 45% arbeidsongeschikt, dan tot 18 jaar.
• Fulltime studerend tot 21 jaar.
• Zorgt minimaal de helft van de tijd voor het huishouden, voor zichzelf of broer/zus
dan ook tot 21 jaar.
• De algemene kinderbijslag – AKW
• Biedt iedere ingezetene die de zorg heeft voor minderjarige kinderen een
tegemoetkoming in de kosten van de opvoeding.
• Is niet alleen bedoeld voor eigen kinderen, maar ook voor stief-, pleeg- en
adoptiekinderen.
• Betaling vindt plaats per kwartaal.
• Bedragen zijn voor iedereen gelijk.
• Je betaalt hiervoor geen verzekeringspremie.
• Voorwaarden AKW
• Je moet verzekerd zijn voor de AKW -> in de praktijk betekent dit dat je in Nederland
moet wonen of werken.
• Thuiswonende kinderen tot 16 jaar geven altijd recht.
• Thuiswonende kinderen van 16 en 17 jaar geven recht bij het volgen van onderwijs,
arbeidsongeschiktheid of werkloosheid.
• Je kind mag maximaal € 1.285,00 per kwartaal verdienen met zijn/haar bijbaan.
2
