, 1 Wat is leiderschap?
1.1 Het belang van leiderschap
Effectief leiderschap heeft directe invloed op het functioneren van organisaties. Leiders bepalen
mede de strategische koers, stimuleren innovatie en creëren omstandigheden waarin medewerkers
optimaal kunnen presteren. Vooral in periodes van verandering of onzekerheid blijkt leiderschap van
grote betekenis.
Belangrijke functies van leiderschap zijn:
het ontwikkelen van visie en strategie;
het creëren van duidelijkheid en richting;
het bevorderen van motivatie en betrokkenheid;
het ondersteunen van samenwerking;
het begeleiden van veranderingsprocessen;
het stimuleren van innovatie en ontwikkeling.
Sterk leiderschap draagt bij aan vertrouwen binnen teams. Wanneer medewerkers vertrouwen
hebben in hun leidinggevende, ontstaat vaak meer bereidheid om verantwoordelijkheid te nemen en
actief bij te dragen aan organisatiedoelen. Daarnaast beïnvloedt leiderschap de organisatiecultuur.
Leiders fungeren als voorbeeldfiguren en bepalen mede welke normen, waarden en gedragingen
binnen een organisatie centraal staan.
1.2 Manieren om naar leiderschap te kijken
Door de jaren heen zijn verschillende perspectieven op leiderschap ontstaan. Iedere benadering legt
andere accenten en biedt een eigen verklaring voor effectief leiderschap.
Eigenschapsbenadering
De eigenschapsbenadering richt zich op persoonlijke kenmerken van leiders. Onderzoekers
probeerden te achterhalen welke eigenschappen succesvolle leiders onderscheiden van anderen.
Veelgenoemde eigenschappen zijn:
intelligentie;
zelfvertrouwen;
daadkracht;
charisma;
emotionele stabiliteit;
doorzettingsvermogen.
Hoewel bepaalde eigenschappen leiderschap kunnen ondersteunen, bleek dat geen vaste combinatie
van kenmerken automatisch leidt tot succes.