Hoorcollege 1
Voedingsstoffen: eiwitten, vetten en koolhydraten
Koolhydraten= de directe energie die we nodig hebben in ons lichaam
- 1 gr koolhydraten = 4kcal
- C, H en O
Soorten koolhydraten
- Sachariden (mono di en poly oligo)
Oligosacharide (3 tot 9 moleculen)
Malto dextrine
-
- Glucose
Wordt gevormd door fotosynthese
Kan je lichaam niet zelf aanmaken
- Fructose
fructose en galactose moeten eerst worden afgebroken door de lever naar glucose
- galactose (poly)
- Sacharose (di)
- Lactose (di)
melksuiker
- Maltose (di)
- Starch/zetmeel (poly)
- Glycogeen (poly)
Dierlijke vorm van zetmeel
Kenmerken polysachariden:
- Niet zoet
- Niet in water oplosbaar
Voedingsvezels (polysachariden):
- Wateroplosbaar
Pectine
Guargom
Hemicellulose
- Niet water oplosbaar:
Cellulose
Hemicellulose
Lignine
Functie: goede darmwerking, cholesterolverlagend
,Suiker
Functies:
- Energie: 1 gram = 4 kcal
- Smaakversterker
- Conserveren
- Smaakverbeteraar
- Volume
Waarvan suikers op etiket alleen mono en disachariden
Zuren en enzymen zorgen voor splitsingen en omzettingen van glucose/fructose.
Invertsuiker (glucose en fructose) en glucosestropen worden in zoetwaren gebruikt om uitdroging
tegen te gaan.
Karamelliseren: alleen met koolhydraten
- Sacharose + H2O verhitten glucose en fructose
Water versterkt de omzettingsreactie
Maillard proces
- Combinatie van eiwit en koolhydraten: koppeling van suiker aan een aminozuur of eiwit
2 glucose moleculen = maltose
Glucose + galactose = lactose
Warenwet
In de wet staan uitgangspunten waaraan levensmiddelen en andere consumentenproducten moeten
voldoen: ter bescherming van de consument.
2 manieren voor het vrijmaken van energie uit glucose:
- Oxidatie/aëroob (= met zuurstof)
Bij de oxidatie (verbranding) van glucose ontstaan koolzuurgas en water, waarbij energie
vrijkomt.
Oxideren = het verbinden van een stof met zuurstof
- Inoxidatie/anaëroob (=zonder zuurstof)
Bij de inoxidatieve omzetting van glucose ontstaat melkzuur.
Komt minder energie vrij dan bij aëroob
Hoorcollege 2
Granen: zaden van wilde grassen
- Mais
Glutenvrij
- Tarwe
2 varianten: triticum durum & triticum aestivum
Durum meer eiwit + steviger
, Aestivum zachter brood etc.
- Haver
Veevoer
Veel eiwit
Veel vet
Glutenvrij
Wordt als vlokken verwerkt: havermout
- Gerst
Eiwitrijk
Bierproductie
Snelle omloopsnelheid
Rijk aan vit e, b en k
Weinig gluten
Veel gebruikt in veevoer
- Rogge
Bevat weinig gluten
- Rijst
Glutenvrij
Veel eiwit
Wel graansoort
Vochtig klimaat nodig
1000 varianten wereldwijd
- Gierst en sorgum
2 varianten
Glutenvrij
Alcohol
Pap
Brood
- Boekweit
Beslag
Glutenvrij
Granen zijn leverancier van:
- Koolhydraten
- Plantaardig eiwit
- Vezels
- Vitamine: B1 energie en opbouw zenuwstelsel,B6 (nicotinezuur) stofwisseling en
opbouw afbraak aminozuren + B11 (foliumzuur) ontwikkeling stofwisseling ongeboren
kind
- Mineralen: ijzer zorgt voor hemoglobine
Heemijzer: dierlijke variant kan lichaam beter opnemen
Niet heemijzer: plantaardige variant in granen
Gebruik granen verandering laatste 50 jaar
- Economie