1
Samenvatting Persoonlijkheidspsychologie
Tess Beekhof, Vrije Universiteit Amsterdam
,2
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Introduction to Personality Psychology......................................................................................3
Hoofdstuk 2: Personality, Assessment, Measurement and Research Design....................................................4
Hoofdstuk 3: Traits and Trait Taxonomies...................................................................................................... 6
Hoofdstuk 4: Measurement Issues in Trait Psychology....................................................................................8
Hoofdstuk 5: personality Dispositions over Time: Stability and Change...........................................................9
Hoofdstuk 6: Genetics and Personality......................................................................................................... 10
Hoofdstuk 7: Physiological Approaches to Personality..................................................................................12
Hoofdstuk 8: Evolutionary Perspectives on Personality.................................................................................14
Hoofdstuk 9: Psychoanalytic Approaches to Personality...............................................................................16
Hoofdstuk 18: Stress, Coping, Adjustment and Health..................................................................................19
Hoofdstuk 10: Motives and Personality........................................................................................................ 20
Hoofdstuk 11: Cognitive Topics in Personality..............................................................................................22
Hoofdstuk 13: Emotion and Personality........................................................................................................ 23
Hoofdstuk 12: Intelligence........................................................................................................................... 25
Hoofdstuk 14: Approaches to the Self.......................................................................................................... 26
Hoofdstuk 15: Personality and Social Interaction..........................................................................................27
Hoofdstuk 16: Sex, Gender and Personality.................................................................................................. 28
Hoofdstuk 17: Culture and Personality......................................................................................................... 29
, 3
Hoofdstuk 1: Introduction to Personality Psychology
Kenmerken van persoonlijkheid zorgen ervoor dat mensen van elkaar verschillen, en deze
kenmerken nemen de vorm aan van bijvoeglijke naamwoorden (zoals Mike is lui, Sven is
optimistisch).
Bijvoeglijke naamwoorden kunnen worden gebruikt om kenmerken van mensen te
beschrijven die trait-descriptive adjectives worden genoemd.
Persoonlijkheid: de reeks psychologische kenmerken en mechanismen binnen het individu
die georganiseerd en relatief langdurig zijn en die zijn of haar interacties met en
aanpassingen aan de intra fysische, fysieke en sociale omgeving beïnvloeden.
Psychological traits zijn kenmerken die beschrijven hoe mensen van elkaar
verschillen.
Psychological mechanisms zijn bijna hetzelfde als psychologische kenmerken, het
verschil is dat de term ‘mechanisme’ meer verwijst naar de processen van
persoonlijkheid op cognitief vlak.
Within the individual betekent dat persoonlijkheid iets is dat iemand in de loop van
de tijd en van de ene situatie naar de andere met zich meedraagt.
Organized betekent dat de psychologische kenmerken en mechanismen voor een
bepaalde persoon niet zomaar een willekeurige verzameling elementen zijn.
Persoonlijkheid is georganiseerd omdat de mechanismen en kenmerken op een
coherente manier met elkaar zijn verbonden.
Influential forces betekenen dat persoonlijkheidskenmerken en -mechanismen een
effect kunnen hebben op het leven van mensen.
Person-environment interaction: interacties met situaties omvatten percepties,
selecties, evocaties en manipulaties.
De drie niveaus van persoonlijkheidsanalyse
1. “Like all others” (het niveau van de menselijke natuur).
De kenmerken en mechanismen van persoonlijkheid die typisch zijn voor onze
soort en die iedereen (of bijna iedereen) bezit.
2. “Like some others” (het niveau van individuele en groepsverschillen).
De kenmerken en mechanismen die kunnen verschillen tussen individuen en
groepen. Iemand kan bijvoorbeeld extravert zijn, terwijl de ander juist introvert is.
Mensen verschillen dus ook van elkaar in bepaalde kenmerken en worden in een
bepaalde categorie geplaatst.
3. “Like no others” (het individuele uniciteitsniveau).
Het doel om de individuele uniekheid van een individu te bekijken en hoe dat zich
ontwikkelt in iemands leven.
Nomothetisch onderzoek omvat doorgaans statistische vergelijkingen van
individuen of groepen, waarvoor steekproeven van onderwerpen nodig zijn om
onderzoek uit te voeren. Het wordt vaak toegepast om universele menselijke
kenmerken en dimensies van individuele of groepsverschillen te identificeren.
Idiografisch onderzoek richt zich doorgaans op een enkel onderwerp, waarbij
wordt getracht algemene principes na te leven die in de loop van de tijd zelden in
een enkel leven tot uiting komen.
6 domeinen van menselijke natuur
Samenvatting Persoonlijkheidspsychologie
Tess Beekhof, Vrije Universiteit Amsterdam
,2
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Introduction to Personality Psychology......................................................................................3
Hoofdstuk 2: Personality, Assessment, Measurement and Research Design....................................................4
Hoofdstuk 3: Traits and Trait Taxonomies...................................................................................................... 6
Hoofdstuk 4: Measurement Issues in Trait Psychology....................................................................................8
Hoofdstuk 5: personality Dispositions over Time: Stability and Change...........................................................9
Hoofdstuk 6: Genetics and Personality......................................................................................................... 10
Hoofdstuk 7: Physiological Approaches to Personality..................................................................................12
Hoofdstuk 8: Evolutionary Perspectives on Personality.................................................................................14
Hoofdstuk 9: Psychoanalytic Approaches to Personality...............................................................................16
Hoofdstuk 18: Stress, Coping, Adjustment and Health..................................................................................19
Hoofdstuk 10: Motives and Personality........................................................................................................ 20
Hoofdstuk 11: Cognitive Topics in Personality..............................................................................................22
Hoofdstuk 13: Emotion and Personality........................................................................................................ 23
Hoofdstuk 12: Intelligence........................................................................................................................... 25
Hoofdstuk 14: Approaches to the Self.......................................................................................................... 26
Hoofdstuk 15: Personality and Social Interaction..........................................................................................27
Hoofdstuk 16: Sex, Gender and Personality.................................................................................................. 28
Hoofdstuk 17: Culture and Personality......................................................................................................... 29
, 3
Hoofdstuk 1: Introduction to Personality Psychology
Kenmerken van persoonlijkheid zorgen ervoor dat mensen van elkaar verschillen, en deze
kenmerken nemen de vorm aan van bijvoeglijke naamwoorden (zoals Mike is lui, Sven is
optimistisch).
Bijvoeglijke naamwoorden kunnen worden gebruikt om kenmerken van mensen te
beschrijven die trait-descriptive adjectives worden genoemd.
Persoonlijkheid: de reeks psychologische kenmerken en mechanismen binnen het individu
die georganiseerd en relatief langdurig zijn en die zijn of haar interacties met en
aanpassingen aan de intra fysische, fysieke en sociale omgeving beïnvloeden.
Psychological traits zijn kenmerken die beschrijven hoe mensen van elkaar
verschillen.
Psychological mechanisms zijn bijna hetzelfde als psychologische kenmerken, het
verschil is dat de term ‘mechanisme’ meer verwijst naar de processen van
persoonlijkheid op cognitief vlak.
Within the individual betekent dat persoonlijkheid iets is dat iemand in de loop van
de tijd en van de ene situatie naar de andere met zich meedraagt.
Organized betekent dat de psychologische kenmerken en mechanismen voor een
bepaalde persoon niet zomaar een willekeurige verzameling elementen zijn.
Persoonlijkheid is georganiseerd omdat de mechanismen en kenmerken op een
coherente manier met elkaar zijn verbonden.
Influential forces betekenen dat persoonlijkheidskenmerken en -mechanismen een
effect kunnen hebben op het leven van mensen.
Person-environment interaction: interacties met situaties omvatten percepties,
selecties, evocaties en manipulaties.
De drie niveaus van persoonlijkheidsanalyse
1. “Like all others” (het niveau van de menselijke natuur).
De kenmerken en mechanismen van persoonlijkheid die typisch zijn voor onze
soort en die iedereen (of bijna iedereen) bezit.
2. “Like some others” (het niveau van individuele en groepsverschillen).
De kenmerken en mechanismen die kunnen verschillen tussen individuen en
groepen. Iemand kan bijvoorbeeld extravert zijn, terwijl de ander juist introvert is.
Mensen verschillen dus ook van elkaar in bepaalde kenmerken en worden in een
bepaalde categorie geplaatst.
3. “Like no others” (het individuele uniciteitsniveau).
Het doel om de individuele uniekheid van een individu te bekijken en hoe dat zich
ontwikkelt in iemands leven.
Nomothetisch onderzoek omvat doorgaans statistische vergelijkingen van
individuen of groepen, waarvoor steekproeven van onderwerpen nodig zijn om
onderzoek uit te voeren. Het wordt vaak toegepast om universele menselijke
kenmerken en dimensies van individuele of groepsverschillen te identificeren.
Idiografisch onderzoek richt zich doorgaans op een enkel onderwerp, waarbij
wordt getracht algemene principes na te leven die in de loop van de tijd zelden in
een enkel leven tot uiting komen.
6 domeinen van menselijke natuur
