Samenvatting Privaatrecht
Onderwerpen privaatrecht:
- Personen- en familierecht
- Rechtspersonenrecht
- Erfrecht
- Verbintenissenrecht
- Goederenrecht
- Burgerlijk procesrecht
- Internationaal privaat recht
Inleiding
Privaatrecht: regelt de juridische betrekkingen tussen burgers onderling. de 2 hoofdonderdelen zijn:
vermogensrecht en het personen- en familierecht.
Hoofdstuk 1. Inleiding privaatrecht.
Privaatrecht=civiel recht= burgerlijk recht.
Het privaatrecht is gereld in:
- Het Burgerlijk wetboek (BW)
- Het Het Wetboek van koophandel
- Het Wetboek van burgerlijke rechtsvordering
- De faillissementswet
Hoofdstuk 1.1 Wat is privaatrecht?
1.1.1 Verschil tussen privaatrecht en publiekrecht:
Publiekrecht= het recht dat geldt tussen de overheid en de burger. De rechtsgebieden die onder
publiekrecht vallen zijn:
- Staatsrecht: De organisatie van de overheid en de bevoegdheden die daarbij horen staan
centraal. Belangrijkste regeling met betrekking tot de overheid en de lagere overheid zijn:
➢ bij de overheid: het Statuut en de Grondwet
➢ lagere overheid: de Gemeentewet
- Bestuursrecht: heeft als doel regels te geven voor organen van de overheid en andere
organen die met openbaar gezag zijn bekleed. Het besturen komt tot uitdrukking in
besluiten die worden genomen ten aanzien van burgers. De bevoegdheid om deze besluiten
te nemen ontleent de gemeente aan de Algemene wet bestuursrecht, de belangrijkste
regeling uit het bestuursrecht.
- Strafrecht: bepaalde gedragingen worden hierin strafbaar gesteld. Ook is hierin geregeld hoe
de strafprocedure verloopt. Belangrijkste regelingen:
➢ Het Wetboek van Strafrecht
➢ Het Wetboek van Strafvordering
Pagina 1
, De overheid wordt in het strafrecht vertegenwoordigd door het OM.
Privaatrecht: beschrijft hoe natuurlijke personen (mensen van vlees en bloed) en rechtspersonen
met elkaar om moeten gaan.
Rechtspersonen= juridische constructies waarbij natuurlijke personen ingezet worden om de
doelstelling van het bedrijf te verwezenlijken.
De meeste regels zijn terug te vinden in het BW en voor de privaatrechtelijke procedure in het
Wetboek van Rechtsvordering. Daarnaast zijn er nog wat aanverwante wetten die een aanvulling
geven, zoals de faillissementswet.
Natuurlijke personen en rechtspersonen kunnen alleen handelingen verrichten die onder het
privaatrecht vallen.
Ook de overheid kan privaatrechtelijke handelingen verrichten. De organen van de overheid hebben
publiekrechterlijke taken, zoals het afgeven van een vergunning etc. Dit zijn bevoegdheden die alleen
de overheid bezit. Daarnaast heeft de overheid vermogen dat met name wordt binnengebracht door
belastingheffing. Om dit vermogen te beheren dienen deze organen over rechtspersoonlijkheid te
beschikken. = bestaat als men door middel van een juridische constructie aan het rechtsverkeer
deelneemt. Met deze rechtspersoonlijkheid kunnen privaatrechtelijke handelingen worden verricht.
Om te achterhalen of een handeling valt onder het publiekrecht of het privaatrecht is de relatie
tussen de overheid en de burger van belang. Treedt de overheid op als burger/ bedrijf of als
overheidsinstelling.
Het is niet altijd aan het overheidsorgaan om een keuze te maken tussen de publiekrechtelijke weg
of de privaatrechtelijke weg.
Pagina 2
,1.1.2 Onderverdeling in personenrecht en vermogensrecht.
Privaat
recht
personen vermogens
recht recht
personen- rechtspers verbintenis
goederen
en familie onen sen
recht
recht recht recht
- Personenrecht= gericht op de persoon: de natuurlijke persoon en de rechtspersoon.
de rechten en plichten van deze personen worden verder uitgewerkt in het personen- en
familierecht en het rechtspersonenrecht:
➢ Het personen- en familierecht: geeft regels ten aanzien van minderjarigheid, voor- en
achternaam, afstamming, en gezag en huwelijk en geregistreerd partnerschap.
➢ Het rechtspersonenrecht: gaat over de regels betreffende de naamloze vennootschap (nv),
de besloten vennootschap (bv), de stichting, de vereniging, de coöperatie en de onderlinge
waarborgmaatschappij.
- Vermogensrecht= gericht op het vermogen van de natuurlijke persoon en de rechtspersoon.
= terug te vinden in de boeken 3 tm 8 van het BW.
Vermogen= een geheel van op geld waardeerbare rechten en plichten die iemand op een bepaald
moment tot zijn beschikking heeft.
➢ Goederenrecht: geeft regels voor de relatie tussen een persoon en een goed. -> boeken 3
t/m BW
➢ Verbintenissenrecht: gaat over de rechtsverhouding tussen personen. De regels gaan met
name over overeenkomsten en wanneer er recht op een schadevergoeding bestaat.
Verbintenis= een rechtsverhouding, waarbij de ene partij (schuldenaar of debiteur) een
prestatie verschuldigd is aan de andere partij (schuldeiser of crediteur) -> boek 6 t/m 8 BW
Pagina 3
, 1.1.3 Beginselen en uitgangspunten van het privaatrecht
Ons recht kent:
- rechtsbronnen: wet, jurisprudentie, gewoonte en verdrag
- Beginselen die ten grondslag liggen aan het recht. Deze beginselen zijn per rechtsgebied
anders. vb:
➢ Strafrecht: ne bis indem-beginsel: een persoon kan niet tweemaal gestraft worden
voor dezelfde feiten
➢ Gelijkheidsbeginsel: alle mensen worden gelijk behandeld, ongeacht verschillen.
De belangrijkste beginselen privaatrecht:
- Contractsvrijheid: een ieder is vrij om een overeenkomst al dan niet aan te gaan, te kiezen
met welke wederpartij hij of zij handelt en wat de inhoud is van de overeenkomst. De basis
ligt in de vrije keuze.
Er zijn uitzonderingen op deze vrijheid: deze geven een beperking of aanvulling.
- Vormvrijheid: is gericht tot de totstandkoming van de overeenkomst. het uitgangspunt is dat
de overeenkomst geen speciale vorm heeft waarin de handelingen moeten worden verricht.
Een overeenkomst kan bijvoorbeeld ook mondeling gesloten worden.
- Pacta sunt servanda: wat je bent overeengekomen moet je ook nakomen.
Andere beginselen:
- Redelijkheid en billijkheid
- Bijzonder gaat voor algemeen
- Relativiteit
- Dwingend en regelend (aanvullend) recht
Pagina 4
Onderwerpen privaatrecht:
- Personen- en familierecht
- Rechtspersonenrecht
- Erfrecht
- Verbintenissenrecht
- Goederenrecht
- Burgerlijk procesrecht
- Internationaal privaat recht
Inleiding
Privaatrecht: regelt de juridische betrekkingen tussen burgers onderling. de 2 hoofdonderdelen zijn:
vermogensrecht en het personen- en familierecht.
Hoofdstuk 1. Inleiding privaatrecht.
Privaatrecht=civiel recht= burgerlijk recht.
Het privaatrecht is gereld in:
- Het Burgerlijk wetboek (BW)
- Het Het Wetboek van koophandel
- Het Wetboek van burgerlijke rechtsvordering
- De faillissementswet
Hoofdstuk 1.1 Wat is privaatrecht?
1.1.1 Verschil tussen privaatrecht en publiekrecht:
Publiekrecht= het recht dat geldt tussen de overheid en de burger. De rechtsgebieden die onder
publiekrecht vallen zijn:
- Staatsrecht: De organisatie van de overheid en de bevoegdheden die daarbij horen staan
centraal. Belangrijkste regeling met betrekking tot de overheid en de lagere overheid zijn:
➢ bij de overheid: het Statuut en de Grondwet
➢ lagere overheid: de Gemeentewet
- Bestuursrecht: heeft als doel regels te geven voor organen van de overheid en andere
organen die met openbaar gezag zijn bekleed. Het besturen komt tot uitdrukking in
besluiten die worden genomen ten aanzien van burgers. De bevoegdheid om deze besluiten
te nemen ontleent de gemeente aan de Algemene wet bestuursrecht, de belangrijkste
regeling uit het bestuursrecht.
- Strafrecht: bepaalde gedragingen worden hierin strafbaar gesteld. Ook is hierin geregeld hoe
de strafprocedure verloopt. Belangrijkste regelingen:
➢ Het Wetboek van Strafrecht
➢ Het Wetboek van Strafvordering
Pagina 1
, De overheid wordt in het strafrecht vertegenwoordigd door het OM.
Privaatrecht: beschrijft hoe natuurlijke personen (mensen van vlees en bloed) en rechtspersonen
met elkaar om moeten gaan.
Rechtspersonen= juridische constructies waarbij natuurlijke personen ingezet worden om de
doelstelling van het bedrijf te verwezenlijken.
De meeste regels zijn terug te vinden in het BW en voor de privaatrechtelijke procedure in het
Wetboek van Rechtsvordering. Daarnaast zijn er nog wat aanverwante wetten die een aanvulling
geven, zoals de faillissementswet.
Natuurlijke personen en rechtspersonen kunnen alleen handelingen verrichten die onder het
privaatrecht vallen.
Ook de overheid kan privaatrechtelijke handelingen verrichten. De organen van de overheid hebben
publiekrechterlijke taken, zoals het afgeven van een vergunning etc. Dit zijn bevoegdheden die alleen
de overheid bezit. Daarnaast heeft de overheid vermogen dat met name wordt binnengebracht door
belastingheffing. Om dit vermogen te beheren dienen deze organen over rechtspersoonlijkheid te
beschikken. = bestaat als men door middel van een juridische constructie aan het rechtsverkeer
deelneemt. Met deze rechtspersoonlijkheid kunnen privaatrechtelijke handelingen worden verricht.
Om te achterhalen of een handeling valt onder het publiekrecht of het privaatrecht is de relatie
tussen de overheid en de burger van belang. Treedt de overheid op als burger/ bedrijf of als
overheidsinstelling.
Het is niet altijd aan het overheidsorgaan om een keuze te maken tussen de publiekrechtelijke weg
of de privaatrechtelijke weg.
Pagina 2
,1.1.2 Onderverdeling in personenrecht en vermogensrecht.
Privaat
recht
personen vermogens
recht recht
personen- rechtspers verbintenis
goederen
en familie onen sen
recht
recht recht recht
- Personenrecht= gericht op de persoon: de natuurlijke persoon en de rechtspersoon.
de rechten en plichten van deze personen worden verder uitgewerkt in het personen- en
familierecht en het rechtspersonenrecht:
➢ Het personen- en familierecht: geeft regels ten aanzien van minderjarigheid, voor- en
achternaam, afstamming, en gezag en huwelijk en geregistreerd partnerschap.
➢ Het rechtspersonenrecht: gaat over de regels betreffende de naamloze vennootschap (nv),
de besloten vennootschap (bv), de stichting, de vereniging, de coöperatie en de onderlinge
waarborgmaatschappij.
- Vermogensrecht= gericht op het vermogen van de natuurlijke persoon en de rechtspersoon.
= terug te vinden in de boeken 3 tm 8 van het BW.
Vermogen= een geheel van op geld waardeerbare rechten en plichten die iemand op een bepaald
moment tot zijn beschikking heeft.
➢ Goederenrecht: geeft regels voor de relatie tussen een persoon en een goed. -> boeken 3
t/m BW
➢ Verbintenissenrecht: gaat over de rechtsverhouding tussen personen. De regels gaan met
name over overeenkomsten en wanneer er recht op een schadevergoeding bestaat.
Verbintenis= een rechtsverhouding, waarbij de ene partij (schuldenaar of debiteur) een
prestatie verschuldigd is aan de andere partij (schuldeiser of crediteur) -> boek 6 t/m 8 BW
Pagina 3
, 1.1.3 Beginselen en uitgangspunten van het privaatrecht
Ons recht kent:
- rechtsbronnen: wet, jurisprudentie, gewoonte en verdrag
- Beginselen die ten grondslag liggen aan het recht. Deze beginselen zijn per rechtsgebied
anders. vb:
➢ Strafrecht: ne bis indem-beginsel: een persoon kan niet tweemaal gestraft worden
voor dezelfde feiten
➢ Gelijkheidsbeginsel: alle mensen worden gelijk behandeld, ongeacht verschillen.
De belangrijkste beginselen privaatrecht:
- Contractsvrijheid: een ieder is vrij om een overeenkomst al dan niet aan te gaan, te kiezen
met welke wederpartij hij of zij handelt en wat de inhoud is van de overeenkomst. De basis
ligt in de vrije keuze.
Er zijn uitzonderingen op deze vrijheid: deze geven een beperking of aanvulling.
- Vormvrijheid: is gericht tot de totstandkoming van de overeenkomst. het uitgangspunt is dat
de overeenkomst geen speciale vorm heeft waarin de handelingen moeten worden verricht.
Een overeenkomst kan bijvoorbeeld ook mondeling gesloten worden.
- Pacta sunt servanda: wat je bent overeengekomen moet je ook nakomen.
Andere beginselen:
- Redelijkheid en billijkheid
- Bijzonder gaat voor algemeen
- Relativiteit
- Dwingend en regelend (aanvullend) recht
Pagina 4
