Kernbegrippen Zorg 7
Week 1
Abdominaal ademen Ademhaling waarbij vooral de buik beweegt doordat het
middenrif naar beneden zakt. Efficiënt en ontspannend.
Adembeweging De beweging van borstkas en buik tijdens in- en uitademing.
Ademfrequentie Het aantal ademhalingen per minuut.
Adempatroon De manier waarop iemand ademt: ritme, diepte, snelheid en
verdeling tussen borst- en buikademhaling.
Ademvolume De hoeveelheid lucht die per ademhaling wordt in- of uitgeademd.
Arteriële bloedgaswaarden Metingen van zuurstof, koolstofdioxide en
zuurgraad in het bloed uit een slagader. Geeft inzicht in ademhaling en
zuurstofopname.
Bucket handle beweging Zijwaartse uitzetting van de ribben tijdens
inademing, alsof een emmerhengsel omhoog beweegt.
Comprimeren Samendrukken of verkleinen van een structuur, bijvoorbeeld de
borstkas bij reanimatie of het samendrukken van longweefsel.
Expectoratie Het ophoesten en uitspugen van slijm uit de luchtwegen.
Gastrische hoek De hoek tussen de ribben en de buik; wordt gebruikt om
buikademhaling of spanning te beoordelen.
Hoesten Een reflex om lucht krachtig uit de longen te persen om slijm of prikkels
te verwijderen.
Huffen Een ademtechniek waarbij je met open mond krachtig uitademt, alsof je
een spiegel aandampt. Helpt slijm verplaatsen zonder hard te hoesten.
Palpatie Het voelen met de handen om beweging, spanning of afwijkingen te
beoordelen.
Perifere spierkracht Kracht van de spieren in armen en benen.
Pump handle beweging Voor-achterwaartse beweging van het borstbeen
tijdens inademing, alsof je aan de hendel van een pomp trekt.
Pursed Lip Breathing (PLB) Ademtechniek waarbij je met getuite lippen
langzaam uitademt. Vermindert benauwdheid en houdt de luchtwegen langer
open.
Symptom Limited Exercise Test Een inspanningstest die wordt gestopt zodra
klachten (zoals benauwdheid of pijn) toenemen tot een grens die niet veilig is om
te overschrijden.
Spirometrie Longfunctieonderzoek waarbij luchtvolumes en luchtstromen
worden gemeten tijdens krachtig in- en uitademen. FEV₁, FVC, FEV₁/FVC.
, Sputum Slijm dat wordt opgehoest uit de luchtwegen.
Ventilatie / ergonomie (positionering / efficiëntie van beweging) Het
optimaliseren van houding en beweging om ademhaling te vergemakkelijken en
energie te besparen, bijvoorbeeld rechtop zitten of steun gebruiken bij
inspanning.
Ziekte impact De invloed die een ziekte heeft op iemands dagelijks leven,
lichamelijk functioneren, emoties en sociale rollen.
Negatieve emoties Onprettige gevoelens die door ziekte kunnen ontstaan,
zoals angst, verdriet, boosheid of frustratie.
Positieve reacties op ziekte Helpende of groeigerichte reacties, zoals
acceptatie, veerkracht, dankbaarheid of het vinden van nieuwe betekenis.
Ziekteomgang De manier waarop iemand met ziekte en beperkingen omgaat,
zowel praktisch als emotioneel.
Ziektewinst De (vaak onbewuste) voordelen die ziekte kan opleveren, zoals
extra aandacht, minder verplichtingen of meer rust. Dit kan coping beïnvloeden.
Coping De strategieën die iemand gebruikt om met stress, ziekte of problemen
om te gaan. Kan actief, vermijdend, emotiegericht of probleemgericht zijn.
Sociale vergelijking Het vergelijken van jezelf met anderen om je eigen situatie
te begrijpen. Kan opwaarts (met iemand die het beter heeft) of neerwaarts (met
iemand die het slechter heeft).
Zelfeffectiviteit Het vertrouwen dat iemand heeft in zijn eigen vermogen om
een taak of uitdaging aan te kunnen.
Ziekteprocessen volgens Moos & Schaefer Een model dat beschrijft hoe
mensen zich aanpassen aan ziekte. Het omvat:
Persoonskenmerken (persoonlijkheid, overtuigingen)
Ziektekenmerken (ernst, verloop)
Copingreacties
Sociale steun
Uitkomsten (aanpassing, kwaliteit van leven)
Kwaliteit van leven Hoe iemand zijn leven ervaart op fysiek, psychisch en
sociaal vlak. Niet alleen gezondheid, maar ook welzijn en tevredenheid.
Rouwverwerking Het proces van omgaan met verlies, zoals verlies van
gezondheid, mogelijkheden of toekomstbeelden. Bestaat uit verschillende fasen,
maar verloopt bij iedereen anders.
Persoonlijkheidskenmerken Relatief stabiele eigenschappen van iemand,
zoals extraversie, neuroticisme of consciëntieusheid, die beïnvloeden hoe iemand
met ziekte en stress omgaat.
Week 1
Abdominaal ademen Ademhaling waarbij vooral de buik beweegt doordat het
middenrif naar beneden zakt. Efficiënt en ontspannend.
Adembeweging De beweging van borstkas en buik tijdens in- en uitademing.
Ademfrequentie Het aantal ademhalingen per minuut.
Adempatroon De manier waarop iemand ademt: ritme, diepte, snelheid en
verdeling tussen borst- en buikademhaling.
Ademvolume De hoeveelheid lucht die per ademhaling wordt in- of uitgeademd.
Arteriële bloedgaswaarden Metingen van zuurstof, koolstofdioxide en
zuurgraad in het bloed uit een slagader. Geeft inzicht in ademhaling en
zuurstofopname.
Bucket handle beweging Zijwaartse uitzetting van de ribben tijdens
inademing, alsof een emmerhengsel omhoog beweegt.
Comprimeren Samendrukken of verkleinen van een structuur, bijvoorbeeld de
borstkas bij reanimatie of het samendrukken van longweefsel.
Expectoratie Het ophoesten en uitspugen van slijm uit de luchtwegen.
Gastrische hoek De hoek tussen de ribben en de buik; wordt gebruikt om
buikademhaling of spanning te beoordelen.
Hoesten Een reflex om lucht krachtig uit de longen te persen om slijm of prikkels
te verwijderen.
Huffen Een ademtechniek waarbij je met open mond krachtig uitademt, alsof je
een spiegel aandampt. Helpt slijm verplaatsen zonder hard te hoesten.
Palpatie Het voelen met de handen om beweging, spanning of afwijkingen te
beoordelen.
Perifere spierkracht Kracht van de spieren in armen en benen.
Pump handle beweging Voor-achterwaartse beweging van het borstbeen
tijdens inademing, alsof je aan de hendel van een pomp trekt.
Pursed Lip Breathing (PLB) Ademtechniek waarbij je met getuite lippen
langzaam uitademt. Vermindert benauwdheid en houdt de luchtwegen langer
open.
Symptom Limited Exercise Test Een inspanningstest die wordt gestopt zodra
klachten (zoals benauwdheid of pijn) toenemen tot een grens die niet veilig is om
te overschrijden.
Spirometrie Longfunctieonderzoek waarbij luchtvolumes en luchtstromen
worden gemeten tijdens krachtig in- en uitademen. FEV₁, FVC, FEV₁/FVC.
, Sputum Slijm dat wordt opgehoest uit de luchtwegen.
Ventilatie / ergonomie (positionering / efficiëntie van beweging) Het
optimaliseren van houding en beweging om ademhaling te vergemakkelijken en
energie te besparen, bijvoorbeeld rechtop zitten of steun gebruiken bij
inspanning.
Ziekte impact De invloed die een ziekte heeft op iemands dagelijks leven,
lichamelijk functioneren, emoties en sociale rollen.
Negatieve emoties Onprettige gevoelens die door ziekte kunnen ontstaan,
zoals angst, verdriet, boosheid of frustratie.
Positieve reacties op ziekte Helpende of groeigerichte reacties, zoals
acceptatie, veerkracht, dankbaarheid of het vinden van nieuwe betekenis.
Ziekteomgang De manier waarop iemand met ziekte en beperkingen omgaat,
zowel praktisch als emotioneel.
Ziektewinst De (vaak onbewuste) voordelen die ziekte kan opleveren, zoals
extra aandacht, minder verplichtingen of meer rust. Dit kan coping beïnvloeden.
Coping De strategieën die iemand gebruikt om met stress, ziekte of problemen
om te gaan. Kan actief, vermijdend, emotiegericht of probleemgericht zijn.
Sociale vergelijking Het vergelijken van jezelf met anderen om je eigen situatie
te begrijpen. Kan opwaarts (met iemand die het beter heeft) of neerwaarts (met
iemand die het slechter heeft).
Zelfeffectiviteit Het vertrouwen dat iemand heeft in zijn eigen vermogen om
een taak of uitdaging aan te kunnen.
Ziekteprocessen volgens Moos & Schaefer Een model dat beschrijft hoe
mensen zich aanpassen aan ziekte. Het omvat:
Persoonskenmerken (persoonlijkheid, overtuigingen)
Ziektekenmerken (ernst, verloop)
Copingreacties
Sociale steun
Uitkomsten (aanpassing, kwaliteit van leven)
Kwaliteit van leven Hoe iemand zijn leven ervaart op fysiek, psychisch en
sociaal vlak. Niet alleen gezondheid, maar ook welzijn en tevredenheid.
Rouwverwerking Het proces van omgaan met verlies, zoals verlies van
gezondheid, mogelijkheden of toekomstbeelden. Bestaat uit verschillende fasen,
maar verloopt bij iedereen anders.
Persoonlijkheidskenmerken Relatief stabiele eigenschappen van iemand,
zoals extraversie, neuroticisme of consciëntieusheid, die beïnvloeden hoe iemand
met ziekte en stress omgaat.
