H1 Inleiding sociale psychologie
Boek:
Sociaal psychologen: verklaren sociaal gedrag in termen van de macht die de sociale situatie
uitoefent.
Persoonlijkheidspsychologie Sociale psychologie Sociologie
Persoonlijkheidspsychologie: Verklaren gedrag vanuit een individu
Sociale psychologie: Verklaren gedrag vanuit het individu in de context van een bepaalde situatie
Sociologie: Zijn gericht op groepen, brengen de universele kenmerken van de menselijke natuur in
kaart. Zijn geinteresseerd in kenmerken van samenlevingen, en dus niet op het individu.
Fundamentele attributiefout: de neiging om ons eigen gedrag en dat van anderen vrijwel uitsluitend
op de grond van persoonlijkheidstrekken verklaren
Construct: de wereld zoals die wordt geinterpreteerd door het individu
Hoe we ons gedragen wordt bepaald door onze constructen
De wijze waarop een individu een situatie construeert wordt grotendeels bepaald door twee
fundamentele menselijke behoeften:
-De behoefte om accuraat te zijn
-De behoefte om een goed gevoel over onszelf te hebben: we vertekenen vaak de waarheid om ons
gevoel van eigenwaarde in stand te kunnen houden
-Daarnaast wordt ons gedrag ook nog beinvloedt door biologische drijfveren, de behoefte aan
beloning en de behoefte aan controle
Doelen cursus:
-Kennis opbouwen over sociaal-psychologische verschijnselen en theorieën. Hoe gedragen mensen
zich als er andere mensen bij zijn?
-Inspiratie opdoen voor het project gedragsinterventies
MC toets over alle hoofdstukken uit Aronson etc behalve hoofdstuk 2 en 10. Ook de hoorcolleges!
Wat is sociale psychologie?
De wetenschappelijke studie van de manier waarop de gedachten, gevoelens en gedragingen van
mensen worden beïnvloed door de werkelijke of voorgestelde aanwezigheid van andere mensen
Gedachten en gevoelens kunnen invloed hebben op gedrag. Deze 3 zijn belangrijk. Je kan ook
worden beïnvloed door mensen die niet aanwezig zijn.
,Wat is het sociaal psychologische mensbeeld?
Mensen staan onder zeer sterke invloed van hun sociale omgeving. Hun gedrag is voor een
belangrijk deel het gevolg van externe, situationele invloeden. De context waarin mensen reageren
maakt hoe ze reageren.
1. De invloed van de situatie
2. Interpretatie van de situatie
Ieder maakt zijn eigen construct van de situatie. Construct: de manier waarop
mensen de sociale wereld waarnemen, begrijpen en interpreteren.
Sociale cognitie
Verschil tussen objectieve situatie en subjectieve situatie
Dit komt door het feit dat wij informatie toevoegen/weglaten of verdraaien als je een situatie
waarneemt. Dit komt door de manier waarop je informatie verwerkt. 3 principes hiervan:
-Betekenis geven aan de situatie: je linkt dit al aan bestaande informatie. Mohamed voorbeeld
-Cognitieve efficiëntie: quick and dirty informatie verwerken. Dit doe je vooral als de persoon of de
situatie niet belangrijk is voor jou. Hierbij ga je eerder stereotyperen. Dit doe je ook als je te moe
bent. Als de persoon of situatie wel belangrijk is geef je deze meer aandacht en heb je minder kans
op vertekening.
-Motivationele vertekening: Je wilt een positief beeld van jezelf of anderen handhaven. Je hebt
behoefte aan consistentie. Je wilt zelf een goed gevoel over houden. Je betrekt het niet vaak op
jezelf: wat ben ik een sukkel.. maar eerder: de verkoper heeft mij overtuigd.
Deze 3 principes maakt het verschil tussen de subjectieve situatie die jij ziet en de situatie zoals die
daadwerkelijk is.
Fundamentele attributiefout:
De neiging om ons eigen en andermans gedrag volledig toe te schrijven aan persoonlijkheidstrekken,
en de invloed van de situatie te onderschatten.
Voorbeelden onderzoeksthema’s en vragen
-Hoe maak ik een goede indruk?
-Onbewuste attitude verandering
-Reductie van vooroordelen
-Relaties
-individuele versus groepsprestaties
-beïnvloeding van rechters
-Hoe kan men ervoor zorgen dat patiënten hun medicijnen regelmatig innemen?
Het gaat over het dagelijks leven
De situatie wordt vaak vergeten, de invloed die de omgeving heeft op het gedrag van mensen.
Andere disciplines vs sociale psychologie
Ze verschillen op het niveau van analyse
-Socioloog houd zich bezig met gedrag van mensen van de hele samenleving. Dit is niet op het
individu gericht.
-Sociaal psycholoog: in welke situaties wordt agressief gedrag uitgelokt? Kijkt meer naar de context
waarin het individu zich bevindt. Zit dus tussen de sociologie en de persoonlijkheidspsychologie in.
-Persoonlijkheid psycholoog: wat maakt dat iemand agressief is? Kijkt alleen maar naar het individu.
Bystander effect
, Twee mensen extra die een prikkel negeren zorgen ervoor dat je zelf minder snel reageert op de
prikkel. Vb: de man die valt van de trap. Kamer met rook. Je kijkt naar anderen om te beslissen wat
je zelf gaat doen. Verspreiding voor verantwoordelijkheid: hoe meer mensen er zijn hoe minder
verantwoordelijk je voelt voor wat er gebeurd.
Conclusie
Het is goed om te weten hoe krachtig de situatie jou en anderen beïnvloedt. Het helpt bijvoorbeeld
wanneer je een witte jas aantrekt.
Jouw construct kan verschillen van de werkelijkheid
Boek:
Sociaal psychologen: verklaren sociaal gedrag in termen van de macht die de sociale situatie
uitoefent.
Persoonlijkheidspsychologie Sociale psychologie Sociologie
Persoonlijkheidspsychologie: Verklaren gedrag vanuit een individu
Sociale psychologie: Verklaren gedrag vanuit het individu in de context van een bepaalde situatie
Sociologie: Zijn gericht op groepen, brengen de universele kenmerken van de menselijke natuur in
kaart. Zijn geinteresseerd in kenmerken van samenlevingen, en dus niet op het individu.
Fundamentele attributiefout: de neiging om ons eigen gedrag en dat van anderen vrijwel uitsluitend
op de grond van persoonlijkheidstrekken verklaren
Construct: de wereld zoals die wordt geinterpreteerd door het individu
Hoe we ons gedragen wordt bepaald door onze constructen
De wijze waarop een individu een situatie construeert wordt grotendeels bepaald door twee
fundamentele menselijke behoeften:
-De behoefte om accuraat te zijn
-De behoefte om een goed gevoel over onszelf te hebben: we vertekenen vaak de waarheid om ons
gevoel van eigenwaarde in stand te kunnen houden
-Daarnaast wordt ons gedrag ook nog beinvloedt door biologische drijfveren, de behoefte aan
beloning en de behoefte aan controle
Doelen cursus:
-Kennis opbouwen over sociaal-psychologische verschijnselen en theorieën. Hoe gedragen mensen
zich als er andere mensen bij zijn?
-Inspiratie opdoen voor het project gedragsinterventies
MC toets over alle hoofdstukken uit Aronson etc behalve hoofdstuk 2 en 10. Ook de hoorcolleges!
Wat is sociale psychologie?
De wetenschappelijke studie van de manier waarop de gedachten, gevoelens en gedragingen van
mensen worden beïnvloed door de werkelijke of voorgestelde aanwezigheid van andere mensen
Gedachten en gevoelens kunnen invloed hebben op gedrag. Deze 3 zijn belangrijk. Je kan ook
worden beïnvloed door mensen die niet aanwezig zijn.
,Wat is het sociaal psychologische mensbeeld?
Mensen staan onder zeer sterke invloed van hun sociale omgeving. Hun gedrag is voor een
belangrijk deel het gevolg van externe, situationele invloeden. De context waarin mensen reageren
maakt hoe ze reageren.
1. De invloed van de situatie
2. Interpretatie van de situatie
Ieder maakt zijn eigen construct van de situatie. Construct: de manier waarop
mensen de sociale wereld waarnemen, begrijpen en interpreteren.
Sociale cognitie
Verschil tussen objectieve situatie en subjectieve situatie
Dit komt door het feit dat wij informatie toevoegen/weglaten of verdraaien als je een situatie
waarneemt. Dit komt door de manier waarop je informatie verwerkt. 3 principes hiervan:
-Betekenis geven aan de situatie: je linkt dit al aan bestaande informatie. Mohamed voorbeeld
-Cognitieve efficiëntie: quick and dirty informatie verwerken. Dit doe je vooral als de persoon of de
situatie niet belangrijk is voor jou. Hierbij ga je eerder stereotyperen. Dit doe je ook als je te moe
bent. Als de persoon of situatie wel belangrijk is geef je deze meer aandacht en heb je minder kans
op vertekening.
-Motivationele vertekening: Je wilt een positief beeld van jezelf of anderen handhaven. Je hebt
behoefte aan consistentie. Je wilt zelf een goed gevoel over houden. Je betrekt het niet vaak op
jezelf: wat ben ik een sukkel.. maar eerder: de verkoper heeft mij overtuigd.
Deze 3 principes maakt het verschil tussen de subjectieve situatie die jij ziet en de situatie zoals die
daadwerkelijk is.
Fundamentele attributiefout:
De neiging om ons eigen en andermans gedrag volledig toe te schrijven aan persoonlijkheidstrekken,
en de invloed van de situatie te onderschatten.
Voorbeelden onderzoeksthema’s en vragen
-Hoe maak ik een goede indruk?
-Onbewuste attitude verandering
-Reductie van vooroordelen
-Relaties
-individuele versus groepsprestaties
-beïnvloeding van rechters
-Hoe kan men ervoor zorgen dat patiënten hun medicijnen regelmatig innemen?
Het gaat over het dagelijks leven
De situatie wordt vaak vergeten, de invloed die de omgeving heeft op het gedrag van mensen.
Andere disciplines vs sociale psychologie
Ze verschillen op het niveau van analyse
-Socioloog houd zich bezig met gedrag van mensen van de hele samenleving. Dit is niet op het
individu gericht.
-Sociaal psycholoog: in welke situaties wordt agressief gedrag uitgelokt? Kijkt meer naar de context
waarin het individu zich bevindt. Zit dus tussen de sociologie en de persoonlijkheidspsychologie in.
-Persoonlijkheid psycholoog: wat maakt dat iemand agressief is? Kijkt alleen maar naar het individu.
Bystander effect
, Twee mensen extra die een prikkel negeren zorgen ervoor dat je zelf minder snel reageert op de
prikkel. Vb: de man die valt van de trap. Kamer met rook. Je kijkt naar anderen om te beslissen wat
je zelf gaat doen. Verspreiding voor verantwoordelijkheid: hoe meer mensen er zijn hoe minder
verantwoordelijk je voelt voor wat er gebeurd.
Conclusie
Het is goed om te weten hoe krachtig de situatie jou en anderen beïnvloedt. Het helpt bijvoorbeeld
wanneer je een witte jas aantrekt.
Jouw construct kan verschillen van de werkelijkheid
