Hoorcollege 1 (online)
6-5-2025
Geschiedenis van en perspectieven op opvoedadviezen
De definitie van opvoeding
- “Opvoeding is iedere invloed die mensen, bedoeld of onbedoeld, uitoefenen op de
ontwikkeling van kinderen”
Dat betekent ook:
1. Zowel ouders die vanuit intuïtie opvoeden als ouders die ‘regels’ opvolgen, hebben
gelijk
2. Opvoeden is mensenwerk (vb.: aardbeving, heeft dat veel invloed op het welzijn van
de kinderen, aardbeving geen opvoeder, maar mensen die de kinderen begeleiden)
3. Opvoeden is zowel bedoelde als onbedoelde beïnvloeding (bijv.: ouders geven per
ongeluk verkeerd voorbeeld)
4. Opvoeden kan goed of slecht verlopen (je hebt er niet altijd invloed op ook al heb je
alles uitgestippeld kan het anders lopen)
IVRK: Internationaal Verdrag Inzake de Rechten van het Kind
IVRK is een bindend VerenigdeNaties-verdrag uit 1989 met 54 artikelen over de
basisrechten van kinderen tot 18 jaar.
2 fundamentele opbrengsten van de IVRK: dient een wezenlijke bijdrage te leveren
aan de ontwikkeling en kwaliteit en dient een wezenlijke bijdrage te leveren aan de
volwassenheid en kinderen niet gediscrimineerd worden (als kinderen 18 jaar
worden dat ze in hun bagage voldoende hebben om zich verder te ontwikkelen als
een volwaardige burger)
Wat wordt er van ouders verwacht? = ouders in staat zijn aan het kind iets te bieden
wat er nodig is. Als kind ontwikkelingsachterstand heeft in staat zijn aan de bel te
trekken is de plicht van de ouder vooral bij LVB om de juiste begeleiding te krijgen.
Wat is de rol van de professional? = belangrijks dat je ouders informeert en dat ze
alle nodige info krijgen om goede keuzes te maken.
,Nieuwe jeugdwet sinds 2015
Gericht op zelfredzaamheid (= zelf in staat bent voor jezelf te zorgen) cliënten
(ouders, opvoeders, kinderen) en weet wat je kind nodig heeft, en in staat bent
kleding etc. Te kopen = in staat zijn positief in de maatschappij te staan en normen
en waarden en cliënten in staat zijn hun eigennetwerk kan raadplegen
Rol van de professional (in gesprek blijven met cliënten, niet allemaal oplossen voor
de cliënt juist stimuleren om het zelf te doen en activeren, vooral ondersteunende
rol)
Valkuilen voor professionals (vooroordelen van de professional, kijken met een
helikopter view)
Bewustwording (belangrijk voor de professional om bewust te zijn van de relatie van
de cliënt en professional dat is de basis voor succes, kan wel helpen met het
bedenken van opvoeddoelen)
Relatie tussen de professional en cliënten
Adviezen over maatschappelijk opvoeden van 1600 tot 2000 (boek lezen)
Elke periode heeft invloed op de manier van opvoedadviezen die gegeven werden
SPOK heeft invloed gehad na de tweede WOII
Eerst werd er vooral gericht op de maatschappij opvoeden, naarmate je verder gaat
in de maatschappij wordt dat geïndividualiseerde en wat vind jij belangrijk.
Eerst was de kerk belangrijk wat geestelijke zeggen was doorslaggevend,
wetenschap speelde daarna steeds vaker een grotere rol en daar focuste ze zich
meer op.
, Waar komt het vandaan?
“Hyperparenting” = beste scholen, pianoles, kunst les kinderen worden volgepropt met
allemaal activiteiten (overmatig beschermen en controleren) om het perfecte kind te
creëren
1. Moderne ontwikkelingen = sociale media etc.
2. Opvoeden als privé project = koppel kiest zelf hoe het kind wordt opgevoed, maar
kan ook sociale druk ontstaan waardoor een toename is van sociale hulp
3. Hoge verwachtingen/druk van buitenaf
4. Sneller “labelen” = is voor ouders vaak een escape om te kunnen zeggen ‘dit komt
niet door mij maar door bijv. ADHD’
Pedagogische civil society (Micha de Winter)
Visie door Micha de Winter, is een samenleving waarin burgers, ouders en
professionals in vrijwillige verbanden samen verantwoordelijk nemen voor het
opvoeden en opgroeien van kinderen dus... van de hele gemeenschap
Afstappen van hyperparenting, het gevoel krijgen dat ze er niet alleen voor staan
Gedeelde verantwoordelijkheid
Nut van het versterken van de pedagogische civil society
Maatschappelijk opvoeden
= een vrijwillige samenwerking niet van tevoren geregeld is
Opvoeden tot sociale verantwoordelijkheid
In de westerse wereld wordt maatschappelijk opvoeding gekoppeld aan het in stand
houden en ontwikkelen van een democratie = wederzijdse belangen van groepen
en mensen bestuursvorm ligt bij de bevolking en heeft invloed op de politiek
Autoritatieve opvoedingsstijl leidt tot de beste ontwikkelingsuitkomsten
Het belang van onderwijs is doorslaggevend als tussen ouder en school goede
democratische samenwerking heeft, heeft het een positieve invloed op
schoolprestaties en de eigenwaarde van de kinderen
Sociale betrokkenheid & sociaal kapitaal
Hoge sociale betrokkenheid in een wijk --> meer betrokken ouders --> minder
gedragsproblemen bij leerlingen (voorbeeld wijkvaders)
Sociaal kapitaal: de hulpmiddelen die in een gemeenschap aanwezig zijn om de
gezins- en sociale organisatievorm te geven.
Micha de Winter heeft zich hier ook mee bezig gehouden
6-5-2025
Geschiedenis van en perspectieven op opvoedadviezen
De definitie van opvoeding
- “Opvoeding is iedere invloed die mensen, bedoeld of onbedoeld, uitoefenen op de
ontwikkeling van kinderen”
Dat betekent ook:
1. Zowel ouders die vanuit intuïtie opvoeden als ouders die ‘regels’ opvolgen, hebben
gelijk
2. Opvoeden is mensenwerk (vb.: aardbeving, heeft dat veel invloed op het welzijn van
de kinderen, aardbeving geen opvoeder, maar mensen die de kinderen begeleiden)
3. Opvoeden is zowel bedoelde als onbedoelde beïnvloeding (bijv.: ouders geven per
ongeluk verkeerd voorbeeld)
4. Opvoeden kan goed of slecht verlopen (je hebt er niet altijd invloed op ook al heb je
alles uitgestippeld kan het anders lopen)
IVRK: Internationaal Verdrag Inzake de Rechten van het Kind
IVRK is een bindend VerenigdeNaties-verdrag uit 1989 met 54 artikelen over de
basisrechten van kinderen tot 18 jaar.
2 fundamentele opbrengsten van de IVRK: dient een wezenlijke bijdrage te leveren
aan de ontwikkeling en kwaliteit en dient een wezenlijke bijdrage te leveren aan de
volwassenheid en kinderen niet gediscrimineerd worden (als kinderen 18 jaar
worden dat ze in hun bagage voldoende hebben om zich verder te ontwikkelen als
een volwaardige burger)
Wat wordt er van ouders verwacht? = ouders in staat zijn aan het kind iets te bieden
wat er nodig is. Als kind ontwikkelingsachterstand heeft in staat zijn aan de bel te
trekken is de plicht van de ouder vooral bij LVB om de juiste begeleiding te krijgen.
Wat is de rol van de professional? = belangrijks dat je ouders informeert en dat ze
alle nodige info krijgen om goede keuzes te maken.
,Nieuwe jeugdwet sinds 2015
Gericht op zelfredzaamheid (= zelf in staat bent voor jezelf te zorgen) cliënten
(ouders, opvoeders, kinderen) en weet wat je kind nodig heeft, en in staat bent
kleding etc. Te kopen = in staat zijn positief in de maatschappij te staan en normen
en waarden en cliënten in staat zijn hun eigennetwerk kan raadplegen
Rol van de professional (in gesprek blijven met cliënten, niet allemaal oplossen voor
de cliënt juist stimuleren om het zelf te doen en activeren, vooral ondersteunende
rol)
Valkuilen voor professionals (vooroordelen van de professional, kijken met een
helikopter view)
Bewustwording (belangrijk voor de professional om bewust te zijn van de relatie van
de cliënt en professional dat is de basis voor succes, kan wel helpen met het
bedenken van opvoeddoelen)
Relatie tussen de professional en cliënten
Adviezen over maatschappelijk opvoeden van 1600 tot 2000 (boek lezen)
Elke periode heeft invloed op de manier van opvoedadviezen die gegeven werden
SPOK heeft invloed gehad na de tweede WOII
Eerst werd er vooral gericht op de maatschappij opvoeden, naarmate je verder gaat
in de maatschappij wordt dat geïndividualiseerde en wat vind jij belangrijk.
Eerst was de kerk belangrijk wat geestelijke zeggen was doorslaggevend,
wetenschap speelde daarna steeds vaker een grotere rol en daar focuste ze zich
meer op.
, Waar komt het vandaan?
“Hyperparenting” = beste scholen, pianoles, kunst les kinderen worden volgepropt met
allemaal activiteiten (overmatig beschermen en controleren) om het perfecte kind te
creëren
1. Moderne ontwikkelingen = sociale media etc.
2. Opvoeden als privé project = koppel kiest zelf hoe het kind wordt opgevoed, maar
kan ook sociale druk ontstaan waardoor een toename is van sociale hulp
3. Hoge verwachtingen/druk van buitenaf
4. Sneller “labelen” = is voor ouders vaak een escape om te kunnen zeggen ‘dit komt
niet door mij maar door bijv. ADHD’
Pedagogische civil society (Micha de Winter)
Visie door Micha de Winter, is een samenleving waarin burgers, ouders en
professionals in vrijwillige verbanden samen verantwoordelijk nemen voor het
opvoeden en opgroeien van kinderen dus... van de hele gemeenschap
Afstappen van hyperparenting, het gevoel krijgen dat ze er niet alleen voor staan
Gedeelde verantwoordelijkheid
Nut van het versterken van de pedagogische civil society
Maatschappelijk opvoeden
= een vrijwillige samenwerking niet van tevoren geregeld is
Opvoeden tot sociale verantwoordelijkheid
In de westerse wereld wordt maatschappelijk opvoeding gekoppeld aan het in stand
houden en ontwikkelen van een democratie = wederzijdse belangen van groepen
en mensen bestuursvorm ligt bij de bevolking en heeft invloed op de politiek
Autoritatieve opvoedingsstijl leidt tot de beste ontwikkelingsuitkomsten
Het belang van onderwijs is doorslaggevend als tussen ouder en school goede
democratische samenwerking heeft, heeft het een positieve invloed op
schoolprestaties en de eigenwaarde van de kinderen
Sociale betrokkenheid & sociaal kapitaal
Hoge sociale betrokkenheid in een wijk --> meer betrokken ouders --> minder
gedragsproblemen bij leerlingen (voorbeeld wijkvaders)
Sociaal kapitaal: de hulpmiddelen die in een gemeenschap aanwezig zijn om de
gezins- en sociale organisatievorm te geven.
Micha de Winter heeft zich hier ook mee bezig gehouden
