(klinische) neuropsychologie: relatie brein en gedrag (klinisch toepasbaar in
asessment, behandeling en zorg)
- Gedragssymptomen subjectief geobserveerd, latente variabelen objectief
gemeten
- Belangrijke ondervindingen: Phineas Gage (persoonlijkheid), HM (expliciet
geheugen)
Neuropsychologen zijn scientis-practioners: skills gebaseerd op
wetenschappelijke kennis
- Assesment: formuleren hypothesen, valide meten, analyseren, conclusies
- Neuropsychotherapie: neuropsychologie/cognitieve training psychiatrische
patiënten
- Alleen KLINISCH neuropsycholoog beschermde titel en geregistreerd
- Werken in ziekenhuis (specifiek, universiteit, algemeen) diagnoses en
impact
- Werken in mentale zorg neuro psychiatrisch model
- Werken in rehabilitatie voor focus herparticipatie
- Werken in lange termijn zorg (permanent of tijdelijk) voor focus mediative
en conselling
- Werken in forensische zorg voor focus verklaarbare diagnostiek, risk,
credibility
- Werken in gespecialiseerd center
Meer mensen brein schade/disfunctie: beter zorg/minder mortaliteit, vergrijzing,
wil verbetering
Referral vraag -> diagnostische vraag -> file investigation -> hypotheses ->
klinisch interview -> neuropsychologische
testen/vragenlijsten/gestandaardiseerde testen -> conclusie -> aanraders
- Testen kan stressend zijn
- Testen multi-informed multi-method, multi-conceptueel
- Diagnostische cirkel: analyse klachten -> problemen -> oorzaak ->
indicatie ->
COTAN beoordeelt testen:
- Betrouwbaarheid: test-retest en interbeoordelaards
- Validiteit: concurrent/convergent (zelfde resultaat bij andere testen die
zelfde meten), face (lijkt meten wat moet meten), content (meet alle
delen), construct/concept (meet het concept), criterion/predictive (in
hoeverre voorspellen gedrag), ecologisch (reflecteerd echte leven)
- Distortie overdrijven/simuleren (performance validity test: balans sensitief,
specifiek)
o Embedded validiteit indicatoren voor opvallende uitkomsten
o Symptom validiteit vragenlijsten: geloofwaardigheid zelf-rapportage
- Anosognosia (niet begrijpen): under performance, over reporting
,Ethiek neuropsychologische testen: patiënt recht om rapport te zien, veranderen,
blokkeren
- Medicolegal context: vooraf rechten voorleggen en 2 valide testen,
symprom validiteit
, College 2: chapter 18 (college en samengevat)
Alcohol:
- Problematisch alcoholgebruik: drinkpatroon fysieke/psychische/sociale
problemen
- Alcoholgebruik stoornis: problematisch gebruik DSM-5TR (11 symptomen)
voldoen
o Ernstige stoornis: meer dan 6 symptomen
o In DSM onderscheid tussen amnestisch-confabulatoiretype
- Binge drinken: veel drinken in korte periode, niks drinken in andere periode
- Alcohol withdrawal syndroom: withdrawal klachten na langdurig overmatig
gebruik
Alcohol gerelateerde stoornis: cognitieve problemen door problematisch
alcoholgebruik
- Alcohol boost GABA (remmende neurotransmitter) -> kan uiteindelijk
leiden tot coma
- Bij chronisch gebruik: volumeverlies van frontale cortex (alcoholische
encefalopathie)
o Niet direct neurotoxisch effect (celsterfte) maar demyelinisatie ->
gevolg omkeerbaar (dan een ongecompliceerd verloop)
o Indirect neurotoxisch effect: hoog calcium level beschadigt neuronen
bij detox
- Stoornissen EF, sociale cognitie, werkgeheugen, visueel-ruimtelijk,
episodisch geheugen
o Continuïteitshypothese: verhouding ernst stoornis (hoeveelheid,
aantal stoppogingen, duur) met cognitieve aantasting -> geen
bewijs, meerdere factoren
o Discussies bestaan alcoholgeraleerde dementie -> chronisch
gebruik kan wel leiden tot dementie kenmerken (maar niet
onherstelbare schade, progressief)
- Vaak comorbide:
o TBI door vallen onder invloed van alcohol
o schulden, sociale last, somatische klachten, sociale problemen,
mentale zorg
o Hart- en vaatziekten, ondervoeding
o Leverschade (hepatische encefalopathie -> wisselend bewustzijn,
psychose)
- Na stoppen herstel volumeverlies en functioneren (vooral eerste 4-8 weken
verbetering)
o Met name verbetering werkgeheugen en aandacht
o Inhibitievermogen herstelt langzamer (oorzaak of gevolg?)
o Hoe en hoeveel iemand herstelt afhankelijk van factoren
Korsakoff syndrome: tekort vitamine B1/thiamine (alcohol dieet, overgeven,
anorexia, zwanger)
- Atrofie frontale cortex en diencefalon (thalamus en mammillary lichamen)
- Begint met acute Wernicke encephalopathy: