Samenvatting hoofdstuk 12 ‘molecuulbouw en
stofeigenschappen’
Paragraaf 12.2 ‘Lewisstructuren’
Lewisstructuren
Valentie-elektronen: de elektronen in de buitenste schil.
Lewisstructuur: structuurformule waarbij je de valentie-elektronen tekent.
Bij de lewisstructuur geldt de octetregel: alle atomen in een molecuul de edelgasconfiguratie (8
valentie-elektronen in 4 paren).
Bindend elektronenpaar: het gemeenschappelijk elektronenpaar van een atoombinding geef je met
streepje.
Niet-bindende/ vrije elektronenparen geef je aan met groepjes van twee stippen.
Uitzonderingen
1. Het waterstofatoom heeft altijd twee elektronen (bindend elektronenpaar) om zich heen;
2. Uitgebreide octetregel: het aantal omringende elektronen is groter dan acht (als het centrale
atoom P of S is).
Lewisstructuur opstellen
Stap 1: Bepaal het aantal valentie-elektronen met behulp van Binas tabel 99.
Stap 2: Bereken hoeveel elektronen nodig zijn om alle atomen te laten voldoen aan de octetregel.
Stap 3: Bereken hoeveel elektronen je tekortkomt
Stap 4: De elektronen die je tekortkomt voor de octetregel, krijgen de atomen door elektronen te
delen. Bereken die elektronen die de bindende elektronenparen vormen (stap 3:2).
Stap 5: Bereken hoeveel niet-bindende elektronenparen overblijven (aantal paren valentie-
elektronen – de bindende paren).
Stap 6: teken de juiste Lewisstructuur
Lewisstructuur opstellen van een ion
De lading van een negatief ion geeft het aantal extra elektronen aan, je telt deze op bij de valentie-
elektronen. Bij een positief geladen ion kom je één of meer elektronen tekort, deze trek je af van het
aantal valentie-elektronen. Bij het tekenen van de Lewisstructuur zet je rechte haken om het ion + de
lading rechtsboven.
Formele lading
Formele lading: de lading van een samengesteld ion:
Stap 1: Bepaal het aantal elektronen bij elk atoom van het samengestelde ion. Elektronen van de
niet-bindende elektronenparen (allemaal) + een elektron voor elk bindend elektronenpaar rond dat
atoom (één).
Stap 2: Bepaal het aantal valentie-elektronen van elk atoom.
Stap 3: Het aantal valentie-elektronen van een atoom min het aantal elektronen bij dat atoom (stap
2) is de formele lading.
Stap 4: Je zet de formele lading bij elk van de atomen (bij een lading van 1+ of 1− laat je het cijfer 1
weg). Omcirkel de formele lading, om verwarring met elektronenparen te voorkomen.
Totale lading: de som van alle formele ladingen. Som = 0? molecuul. Som ≠ 0? ion.
- H-atomen elk 1 elektron uit bindend elektronenpaar.
N-atoom 2 bindende en 4 niet bindende-elektronen
- H- atomen 1 valentie-elektron
N-atoom 5 valentie-elektronen
- 1-1= 0
5-6 = -1 valentie elektronen – niet + wel bindende elektronen
, VSEPR
Met behulp van de Lewisstructuur kun je de ruimtelijke bouw van moleculen voorspellen. De
bindende en niet-bindende elektronenparen stoten elkaar af en zitten dus zo ver mogelijk van elkaar
af deze methode heet VSEPR (Valence-Shell-Electron-Pair Repulsion/ valentieschil elektronenpaar
afstoting). Bepaal het omringingsgetal (de som van het aantal atomen dat direct aan het centrale
atoom is gebonden + aantal niet-bindende elektronenparen). Micro= ruimtelijke bouw - macro =
stofeigenschappen
Ruimtelijke bouw en ideale bindingshoeken van moleculen met het omringingsgetal
Dipolen
Om te voorspellen of een molecuul een dipool is en dus een dipool-dipoolbinding heeft bepaal je met
VSEPR de ruimtelijke bouw van het molecuul. Als beide moleculen polair zijn en dus een
ladingsverschil hebben, hebben zij een partiële lading: de kleine lading die atomen in een polaire
atoombinding hebben.
Dipolen: moleculen die partiële ladingen bevatten + duidelijke positieve/negatieve kant.
stofeigenschappen’
Paragraaf 12.2 ‘Lewisstructuren’
Lewisstructuren
Valentie-elektronen: de elektronen in de buitenste schil.
Lewisstructuur: structuurformule waarbij je de valentie-elektronen tekent.
Bij de lewisstructuur geldt de octetregel: alle atomen in een molecuul de edelgasconfiguratie (8
valentie-elektronen in 4 paren).
Bindend elektronenpaar: het gemeenschappelijk elektronenpaar van een atoombinding geef je met
streepje.
Niet-bindende/ vrije elektronenparen geef je aan met groepjes van twee stippen.
Uitzonderingen
1. Het waterstofatoom heeft altijd twee elektronen (bindend elektronenpaar) om zich heen;
2. Uitgebreide octetregel: het aantal omringende elektronen is groter dan acht (als het centrale
atoom P of S is).
Lewisstructuur opstellen
Stap 1: Bepaal het aantal valentie-elektronen met behulp van Binas tabel 99.
Stap 2: Bereken hoeveel elektronen nodig zijn om alle atomen te laten voldoen aan de octetregel.
Stap 3: Bereken hoeveel elektronen je tekortkomt
Stap 4: De elektronen die je tekortkomt voor de octetregel, krijgen de atomen door elektronen te
delen. Bereken die elektronen die de bindende elektronenparen vormen (stap 3:2).
Stap 5: Bereken hoeveel niet-bindende elektronenparen overblijven (aantal paren valentie-
elektronen – de bindende paren).
Stap 6: teken de juiste Lewisstructuur
Lewisstructuur opstellen van een ion
De lading van een negatief ion geeft het aantal extra elektronen aan, je telt deze op bij de valentie-
elektronen. Bij een positief geladen ion kom je één of meer elektronen tekort, deze trek je af van het
aantal valentie-elektronen. Bij het tekenen van de Lewisstructuur zet je rechte haken om het ion + de
lading rechtsboven.
Formele lading
Formele lading: de lading van een samengesteld ion:
Stap 1: Bepaal het aantal elektronen bij elk atoom van het samengestelde ion. Elektronen van de
niet-bindende elektronenparen (allemaal) + een elektron voor elk bindend elektronenpaar rond dat
atoom (één).
Stap 2: Bepaal het aantal valentie-elektronen van elk atoom.
Stap 3: Het aantal valentie-elektronen van een atoom min het aantal elektronen bij dat atoom (stap
2) is de formele lading.
Stap 4: Je zet de formele lading bij elk van de atomen (bij een lading van 1+ of 1− laat je het cijfer 1
weg). Omcirkel de formele lading, om verwarring met elektronenparen te voorkomen.
Totale lading: de som van alle formele ladingen. Som = 0? molecuul. Som ≠ 0? ion.
- H-atomen elk 1 elektron uit bindend elektronenpaar.
N-atoom 2 bindende en 4 niet bindende-elektronen
- H- atomen 1 valentie-elektron
N-atoom 5 valentie-elektronen
- 1-1= 0
5-6 = -1 valentie elektronen – niet + wel bindende elektronen
, VSEPR
Met behulp van de Lewisstructuur kun je de ruimtelijke bouw van moleculen voorspellen. De
bindende en niet-bindende elektronenparen stoten elkaar af en zitten dus zo ver mogelijk van elkaar
af deze methode heet VSEPR (Valence-Shell-Electron-Pair Repulsion/ valentieschil elektronenpaar
afstoting). Bepaal het omringingsgetal (de som van het aantal atomen dat direct aan het centrale
atoom is gebonden + aantal niet-bindende elektronenparen). Micro= ruimtelijke bouw - macro =
stofeigenschappen
Ruimtelijke bouw en ideale bindingshoeken van moleculen met het omringingsgetal
Dipolen
Om te voorspellen of een molecuul een dipool is en dus een dipool-dipoolbinding heeft bepaal je met
VSEPR de ruimtelijke bouw van het molecuul. Als beide moleculen polair zijn en dus een
ladingsverschil hebben, hebben zij een partiële lading: de kleine lading die atomen in een polaire
atoombinding hebben.
Dipolen: moleculen die partiële ladingen bevatten + duidelijke positieve/negatieve kant.
