Hoofdstuk 8 ‘Zuren’
Paragraaf 8.2 ‘De pH van een oplossing’
Zuur, basisch of neutraal
Indicatoren: stoffen die in een zure oplossing een andere kleur hebben dan in een oplossing die niet
zuur is.
De zuurtegraad druk je via de getalwaarde pH uit.
pH < 7 zuur
pH = 7 neutraal
pH > 7 basisch
Indicatoren
Lakmoes
Lakmoespapier is papier met lakmoes erop.
Rood lakmoespapier? Zure oplossing.
Blauw lakmoespapier? Basische oplossing
Neutraal lakmoespapier? Lakmoes blijft dezelfde kleur
Universeel indicator
Met universeel indicatorpapier kun je nauwkeuriger de pH van een oplossing bepalen. Je kunt
aflezen welke kleur welke pH waarde heeft.
Oplossingen
In Binas Tabel 52 zie je oplossingen die bruikbaar zijn als indicator.
Omslagtraject: gebied waarin de indicator van kleur verandert.
Meerdere indicatoren? Preciezere pH waarde.
, Paragraaf 8.3 Zuren in water
Stroomgeleiding in zure oplossing
HCl (sterk): hoe meer mol HCl, hoe betere geleidbaarheid (lineair).
CH3COOH (zwak): hoe meer mol HCl, hoe betere geleidbaarheid (aantal ionen neemt zelfs toe).
Hoe meer ionen, hoe betere geleidbaarheid.
Waterstofchloride en azijnzuur zijn moleculaire stoffen (in principe geen ionen), maar een zuur bevat
wel ionen en kan dus stroomgeleiden. Het zuur geeft een H +-ion af aan een watermolecuul H3O+-
ionen (een oxoniumion): HCl(g) + H2O(l) H3O+ (aq) + Cl- (aq).
ALLE oplossingen van zuren bevatten oxoniumionen.
Verschil in stroomgeleiding van zure oplossingen
De reactie van azijnzuur met water is geen aflopende reactie, maar een evenwichtsreactie:
CH3COOH(aq) + H2O(l) ⇔ H3O+ (aq) + CH3COO- (aq)
Sterke zuren: splitsen volledig in ionen bij tweemaal verdunnen neemt de geleidbaarheid ook
twee keer af
Zwakke zuren: splitsen niet volledig in ionen bij tweemaal verdunnen komen er extra ionen in de
oplossing
Notaties van zure oplossingen
- Een oplossing van een sterk zuur HZ noteren we als de ionen in de oplossing: H3O+(aq) + Z-
(AQ). Een oplossing van een zwak zuur HZ noteren we als het zuur zelf HZ (aq).
Voor de pijl bij STERKE zuren schrijf je (l), voor de pijl bij ZWAKKE zuren schrijf je (aq).
Paragraaf 8.2 ‘De pH van een oplossing’
Zuur, basisch of neutraal
Indicatoren: stoffen die in een zure oplossing een andere kleur hebben dan in een oplossing die niet
zuur is.
De zuurtegraad druk je via de getalwaarde pH uit.
pH < 7 zuur
pH = 7 neutraal
pH > 7 basisch
Indicatoren
Lakmoes
Lakmoespapier is papier met lakmoes erop.
Rood lakmoespapier? Zure oplossing.
Blauw lakmoespapier? Basische oplossing
Neutraal lakmoespapier? Lakmoes blijft dezelfde kleur
Universeel indicator
Met universeel indicatorpapier kun je nauwkeuriger de pH van een oplossing bepalen. Je kunt
aflezen welke kleur welke pH waarde heeft.
Oplossingen
In Binas Tabel 52 zie je oplossingen die bruikbaar zijn als indicator.
Omslagtraject: gebied waarin de indicator van kleur verandert.
Meerdere indicatoren? Preciezere pH waarde.
, Paragraaf 8.3 Zuren in water
Stroomgeleiding in zure oplossing
HCl (sterk): hoe meer mol HCl, hoe betere geleidbaarheid (lineair).
CH3COOH (zwak): hoe meer mol HCl, hoe betere geleidbaarheid (aantal ionen neemt zelfs toe).
Hoe meer ionen, hoe betere geleidbaarheid.
Waterstofchloride en azijnzuur zijn moleculaire stoffen (in principe geen ionen), maar een zuur bevat
wel ionen en kan dus stroomgeleiden. Het zuur geeft een H +-ion af aan een watermolecuul H3O+-
ionen (een oxoniumion): HCl(g) + H2O(l) H3O+ (aq) + Cl- (aq).
ALLE oplossingen van zuren bevatten oxoniumionen.
Verschil in stroomgeleiding van zure oplossingen
De reactie van azijnzuur met water is geen aflopende reactie, maar een evenwichtsreactie:
CH3COOH(aq) + H2O(l) ⇔ H3O+ (aq) + CH3COO- (aq)
Sterke zuren: splitsen volledig in ionen bij tweemaal verdunnen neemt de geleidbaarheid ook
twee keer af
Zwakke zuren: splitsen niet volledig in ionen bij tweemaal verdunnen komen er extra ionen in de
oplossing
Notaties van zure oplossingen
- Een oplossing van een sterk zuur HZ noteren we als de ionen in de oplossing: H3O+(aq) + Z-
(AQ). Een oplossing van een zwak zuur HZ noteren we als het zuur zelf HZ (aq).
Voor de pijl bij STERKE zuren schrijf je (l), voor de pijl bij ZWAKKE zuren schrijf je (aq).
