Samenvatting Hand-opdrachtenboek 5a Biologie voor Jou 2020 Thema 1, Vwo 5, ISBN: 9789402065077 Biologie

, Basisstof 1 :
Regeling en Homeostase
Homeostase :




een dynamisch evenwicht :
Een door een
regelkring in stand gehouden evenwicht wat rond een bepaalde
norm waarde schommelt door invloeden uit het milieu en
eigen lichaam die
door de wordt ↳ ( let op darmen
regelkring in stand gehouden .
: en
longen z n
uitwendig milieu)

Homeostase :


↳ Het in stand houden van een dynamisch evenwicht in het
inwendig milieu van


organismen .




↳ Hier streeft het lichaam maar door communicatie door hormonen en neuronen .




Een regelkring werkt op basis van :




-
positieve terugkoppeling ,
wanneer een toename van het resultaat het proces
versterkt .




negatieve terugkoppeling afname het resultaat veroorzaakt stimulering
-
een van een van
,


het proces .




ij

, Basisstof 2 : Hormonale regulatie
Hormonen
↳
signaalmoleculen binden zich receptoren op het doelwit of cel
, aan
orgaan
-
.




↳
z n specefiek :
geen receptor =
geen
effect .




Als gevolg binding komt reactie in de cel .




Sigma transduction pathway :




LG Hormoon =
firstvnessenger
respons /reactie


¥÷÷÷÷
2

tf
1 . . 3 .
"


'
1"



reacties(
.
!
signaalcascades meestal activering enzym
Binding hormoon aan ↳ Activatie /
productie { of \ ,

receptor zorgt voor
secondmessenger ( b v .
cAMP ) Specefieke genregulatie
↳
vormverandering .
zorgt voor
volgende reactie reactie in
cytoplasma
die uiteindel k leidt tot respons /reactie



Hormoon -
receptorcomplex :




D. Hormoon Endocriene klieren :




K K K KE K K K K Kkk product af aan bloed intern milieu)
H K KT K K IK#H KEN'

= fxocriene klieren :




product af aan extern milieu ( speeksel davmsap
, ,
etc . )




receptoren"




Ï„÷Ï
""
membraan

voorbeeld regelkring :




Hormoon .
hormoon :
functie :



hormoon . Insuline glucose →
gluco geen
Glucagon glucogeeu glucose
→




☐


concentratie f
Insuline
%ÈËËÏË Eiwit


"ÄÉË÷÷ ÷Ä
Insuline
}
(641206 in

moi

ontb t




fglucagont.in
norm waarde




uren →


ij
ij
IJ
IJIJ ij ij?⃝ ij

, "




Basisstof 3 : Het zenuwstelsel
↳ werkt
op basis van :


° Prikkels : invloeden uit het milieu

ontvangt impulsen
°
receptoren :
zintuigcellen (ontvangers)
µ en
geleidt naar
zetten prikkels in impulsen
cellichaam om



0
impulsen : elektrische signalen .




°
conductoven : geleider (
neuronen)


°
Effectoren : uitvoerders impuls spier
( - en Uiercelleer) .




geleidt impulsen
van cellichaam af
s
Zenuwweefsel :




naast neuronen ook ondersteunende cellen :
gliacellen
bv . : voor stevigheid myeline aanmaak , ,
beschermen en



voeden .




Een insnoering ontstaat tussen twee
Een neuron A cellen van Schwann gliacellen (


( zenuwcel ) :
geleiden impulsen en
geven signaalmoleculen af .
waaruit myelineschede bestaat )
↳ neurotransmitters


Cdl Junction :



verbinding tussen twee cellen in meercellige organismen .
Een
synaps is een cel 1
Junction tussen

een axon en een doelwitcel .
Het is een spleet tussen de axon en een ander neuron ,
een spiercel of een exo -




of endocriene cel .




Timpulsoverdracht
-




in een
synaps -




typen neuronen :


°
Sensorische neuronen :
geleiden
impulsen van receptoren naar het

centrale zenuwstelsel .
Één lange dendriet

en één kort axon en cellichaam ligt dichtb
centraal zenuwstelsel .




° Schakel neuronen :
geleiden impulsen binnen
centrale zenuwstelsel .




de spieren
•
Motorische neuronen :
geleiden impulsen van van het centrale zenuwstelsel naar en klieren .




meerdere korte dendrieten en één lang axon naar effecten .




( zenuwen soort clusters
z n een van



neuronen met bindweefsel eromheen ) overzicht

neuronen -




ij

ij