H3 De olifant ontwaakt
3.1 Kennismaking met India en Groot-Brittannië
Kolonie Brits-Indië
Door industrialisatie en de explosieve bevolkingsgroei is het Verenigd Koninkrijk in de 19e
eeuw sterk verstedelijkt.
→ Behoefte aan industrieproducten voor grondstoffenen aan afzetgebieden
is dan groot.
India staat in dienst van de Britse vooruitgang en is het exploitatiekolonie
→ Een buitenlands gebied dat door een bepaalde mogendheid bezet wordt gehouden
om te dienen als leverancier van goedkope grondstoffen en arbeidskrachten.
→ Grondstoffen als katoen, jute, zijde en thee.
Andere landen van het Britse rijk zoals Australië worden gebruikt als vestigingskolonie.
→ Een buitenlands gebied dat door een vreemde mogendheid bezet wordt gehouden
om daar een deel van de eigen bevolking te laten wonen.
Dekolonisatie
→ Het politiek onafhankelijk worden van een voormalige kolonie.
Britten vielen na Tweede Wereldoorlog uiteen uit de Britse kolonie ontstonden 4
landen:
- India, Sri Lanka, Pakistan en Bangladesh
Na onafhankelijkheid werd India een democratische republiek met eigen grondwet.
Na onafhankelijkheid van India migreerden veel mensen naar Groot-Brittannië om beter
bestaan op te bouwen. In India ook veel Britse gewoontes.
Verstedelijking
De snelle verstedelijking begon met de uitvinding van de stoommachine.
Rondom mijnen werden fabrieken gebouwd. Arbeiders kwamen van het platteland om in de
stad te gaan wonen en werken.
Verstedelijking
→ Toename van het percentage mensen dat in de steden woont.
Het urbanisatietempo is vergeleken met andere ontwikkelingslanden niet erg hoog in India.
Veel bewoners zijn uit de zelfbouwwijken van het platteland naar de stad vertrokken in de
hoop op een beter bestaan.
Van industrie naar diensten
In GB vond de-industrialisatie plaats → Afname van de productie en de
werkgelegenheid in de industrie.
, → Werknemers waren te duur en de concurrentie in lagelonenlanden was groot.
GB veranderde in een diensteneconomie.
De verandering van indsutrie- naar diensteneconomie heeft ook ruimtelijke gevolgen.
De dienstverlenende bedrijven vestigen zich liever in de steden.
→ ze zoeken aantrekkelijke en levendige omgeving en hoogopgeleid personeel.
De metropool is een aantrekkelijke vestigingsplaats voor moderne bedrijven ene
kapitaalkrachtige multinationale ondernemingen (mno) of multinationals.
Londen in GB belangrijke spil in de mondiale zakelijke en financiële dienstverlening.
→ Bedrijfstak die zich bezighoudt met het leveren van financiële en andere
diensten aan de bedrijven of de overheid.
Kansrijke bewoners trekken weg en de achterblijvers zijn vaak laagopgeleid →
hoge werkloosheid en dalende inkomsten.
Toenemende ongelijkheid
De regionale ongelijkheid neemt toe in GB.
→ Situatie dat gebieden binnen een land zo sterk van elkaar verschillen op
sociaaleconomisch terrein, dat deze verschillen als een maatschappelijk
problemen worden ervaren.
3.2 Welvaart en ontwikkeling
Ontwikkelingskenmerken
Ontwikkeld? Indicatoren:
→ economische dimensie
→ demografische dimensie
→ politieke dimensie
Het bruto nationaal product
Bruto Nationaal Product (BNP) → gemiddelde inkomen (koopkracht)
→ BNP per hoofd wordt vaak gebruikt, maar hier moet je voorzichtig mee zijn
omdat het cijfer niets zegt over de verdeling van het nationaal inkomen.
→ Het vaststellen van het BNP van een ontwikkelingsland is lastig, omdat de
productie vaak niet op papier wordt vastgesteld.
→ Het BNP is lastig te vergelijken, omdat niet alles in dezelfde valuta is, daarom
3.1 Kennismaking met India en Groot-Brittannië
Kolonie Brits-Indië
Door industrialisatie en de explosieve bevolkingsgroei is het Verenigd Koninkrijk in de 19e
eeuw sterk verstedelijkt.
→ Behoefte aan industrieproducten voor grondstoffenen aan afzetgebieden
is dan groot.
India staat in dienst van de Britse vooruitgang en is het exploitatiekolonie
→ Een buitenlands gebied dat door een bepaalde mogendheid bezet wordt gehouden
om te dienen als leverancier van goedkope grondstoffen en arbeidskrachten.
→ Grondstoffen als katoen, jute, zijde en thee.
Andere landen van het Britse rijk zoals Australië worden gebruikt als vestigingskolonie.
→ Een buitenlands gebied dat door een vreemde mogendheid bezet wordt gehouden
om daar een deel van de eigen bevolking te laten wonen.
Dekolonisatie
→ Het politiek onafhankelijk worden van een voormalige kolonie.
Britten vielen na Tweede Wereldoorlog uiteen uit de Britse kolonie ontstonden 4
landen:
- India, Sri Lanka, Pakistan en Bangladesh
Na onafhankelijkheid werd India een democratische republiek met eigen grondwet.
Na onafhankelijkheid van India migreerden veel mensen naar Groot-Brittannië om beter
bestaan op te bouwen. In India ook veel Britse gewoontes.
Verstedelijking
De snelle verstedelijking begon met de uitvinding van de stoommachine.
Rondom mijnen werden fabrieken gebouwd. Arbeiders kwamen van het platteland om in de
stad te gaan wonen en werken.
Verstedelijking
→ Toename van het percentage mensen dat in de steden woont.
Het urbanisatietempo is vergeleken met andere ontwikkelingslanden niet erg hoog in India.
Veel bewoners zijn uit de zelfbouwwijken van het platteland naar de stad vertrokken in de
hoop op een beter bestaan.
Van industrie naar diensten
In GB vond de-industrialisatie plaats → Afname van de productie en de
werkgelegenheid in de industrie.
, → Werknemers waren te duur en de concurrentie in lagelonenlanden was groot.
GB veranderde in een diensteneconomie.
De verandering van indsutrie- naar diensteneconomie heeft ook ruimtelijke gevolgen.
De dienstverlenende bedrijven vestigen zich liever in de steden.
→ ze zoeken aantrekkelijke en levendige omgeving en hoogopgeleid personeel.
De metropool is een aantrekkelijke vestigingsplaats voor moderne bedrijven ene
kapitaalkrachtige multinationale ondernemingen (mno) of multinationals.
Londen in GB belangrijke spil in de mondiale zakelijke en financiële dienstverlening.
→ Bedrijfstak die zich bezighoudt met het leveren van financiële en andere
diensten aan de bedrijven of de overheid.
Kansrijke bewoners trekken weg en de achterblijvers zijn vaak laagopgeleid →
hoge werkloosheid en dalende inkomsten.
Toenemende ongelijkheid
De regionale ongelijkheid neemt toe in GB.
→ Situatie dat gebieden binnen een land zo sterk van elkaar verschillen op
sociaaleconomisch terrein, dat deze verschillen als een maatschappelijk
problemen worden ervaren.
3.2 Welvaart en ontwikkeling
Ontwikkelingskenmerken
Ontwikkeld? Indicatoren:
→ economische dimensie
→ demografische dimensie
→ politieke dimensie
Het bruto nationaal product
Bruto Nationaal Product (BNP) → gemiddelde inkomen (koopkracht)
→ BNP per hoofd wordt vaak gebruikt, maar hier moet je voorzichtig mee zijn
omdat het cijfer niets zegt over de verdeling van het nationaal inkomen.
→ Het vaststellen van het BNP van een ontwikkelingsland is lastig, omdat de
productie vaak niet op papier wordt vastgesteld.
→ Het BNP is lastig te vergelijken, omdat niet alles in dezelfde valuta is, daarom
