Colleges leerpakket 1

Ethiek

Competenties (bn2020)

- Kent de moreel-ethische context van de zorgverlening
- Kent zorgethische en persoonsgerichte benaderingen van zorg
- Verhoudt zich vanuit eigen waarden tot beroepswaarden
- Handelt volgens de beroepscode
- Ziet en erkent de professionele zorg als morele praktijk



Waarden: wat vinden mensen belangrijk
Normen: de regels van mensen om hun waarden na te leven

Wat is ethiek?
Ethiek is nadenken over het eigen handelen!
Nadenken over waarden

Beginselethiek
Uitganspunt voor de ethische beslissing is het beginsel/principe. Bij de oplossing van een ethisch
probleem dient steeds recht gedaan te worden aan en of meer beginselen.

Gevolgenethiek
Ethisch goed handelen wordt gekenmerkt door een goed resultaat van ons handelen. Het gaat om de
gevolgen van ons handelen. Zijn de gevolgen goed, dan is de handeling ethisch goed

Zorgethiek (tronto)
- Zorgen als wezenlijk onderdeel van mens-zijn
- Vertrekpunt is de (zorg)relatie
- Niet gebaseerd op rechten, plichten of gevolgen van een handeling
Het gaat over
- Caring about -> betrokkenheid
- Taking care of -> verantwoordelijkheid
- Care giving -> competenties
- Care receiving -> responsiviteit
- Caring with -> rechtvaardigheid, gelijkheid, solidariteit

Ethiek en verpleegkunde
De complexe verpleegkundige praktijk vraagt om een voortdurend nadenken over de morele vragen
waar je in de praktijk mee geconfronteerd wordt! Dit gebeurt door (zelf)reflectie, consultatie,
beraad..

Belangrijke waarden
- Weldoen
- Niet schaden
- Autonomie
- rechtvaardigheid


C-ademhaling01

,Dit college anatomie en fysiologie gaat in op de anatomie en fysiologie van het ademhalingsstelsel
van het menselijk lichaam.

Voorbereiding
Bestudeer Hoofdstuk 9.1 Luchtwegen uit Grégoire, L. (2014) Anatomie en fysiologie van de mens
Amersfoort: Thiememeulenhoff.
- Neusholte
o Neusholte wordt grotendeels begrensd door botten
▪ Os sphenoidale (sfenoïd)
▪ Os ethmoidale (etmoïd)
▪ Os frontale (voorhoofdsbeen)
▪ Os nasale ((neusbeen)
o Latherale wanden van de neusholte
▪ Maxilla (bovenkaak)
▪ Uitlopers van het os ethmoidale
o Neusholte wordt in tweeën gedeeld door
▪ Septum nasi (neustussenschot
o Neusholte is bekleed met
▪ Slijmvlies -> eenlagig trilhaarephiteel
o Sinus paranasales (neusbijholten) maken eigenlijk geen deel uit van de neusholte
maar grenzen hier wel aan
▪ Sinus maxillaris (in de maxilla)
▪ Sinus sphenoidalis (in het os sphenoidale)
▪ Sinus ethmoidales (in het os ethmoidale)
▪ Sinus frontalis (in het os frontale)
o Functies van de neusholte
▪ Zuivering van de lucht -> trilhaarepitheel
▪ Verwarming van de lucht -> hierdoor wordt verhinderd dat het longweefsel
te veel afkoelt
▪ Bevochtiging van de lucht
▪ Keuring van de lucht

- Mondholte
o Klankvorming is een belangrijke functie

o Keelholte (pharynx, farynx)
▪ Behoort tot wel het ademhalingsstelsel en het spijsverteringsstelsel. Het
strotklepje zorgt voor sluiting van de luchtpijp.
o Strottenhoofd (larynx)
▪ Gelegen in de hals, ventraal van de slokdarm
▪ Via een bindweefselplaat verbonden met het os hyoideum (tongbeen)
▪ Grootste kraakbeenstuk is het cartilago thyroidea (schildkraakbeen)
▪ Adamsappel -> hoek van 90 graden die de beide schilden maken
▪ Zijwanden lopen uit in twee langen punten -> bovenste hoorns
▪ Onderste hoorns liggen aan de onderkant
▪ De epiglottis (strotklepje) is via een ligament aan de binnenkant van het
schildkraakbeen bevestigd
▪ Cartilago cricoidea (ringkraakbeen) beschermt de luchtpijp
▪ Aan de achterkant van de ringkraakbeen zit binnen in links en rechts een
cartilago arytenoidea (stelkraakbeentje)
o Stembanden en stemvorming

, ▪ Ware stembanden -> bestaan uit dwarsgestreept spierweefsel en zijn bedekt
met plaveiselepitheel
▪ Deze vormen de m. vocalis (stemspier)
▪ Stemspleet -> opening tussen de stembanden
▪ De valse stembanden houden de ware stembanden vochtig
o Luchtpijp en hoofdbronchiën
▪ Trachea (luchtpijp) splitst uit in
▪ Bifurcatio tracheae -> hoofdbronchussen
▪ Respiratoir epitheel -> trilhaarepitheel met talrijke slijmcellen en sereuze
kliertjes
o Bronchiën en bronchiolen
▪ Vertakkingen binnen beide hoofdbronchus heten bronchi lobares. Dit zijn de
bronchie-kwabben.
▪ Deze vertakken zich weer in bronchi segmentales ->o ong 20
▪ De allerfijnste vertakkingen zijn de bronchiolen
▪ Bekleed met cilindrisch epitheel
o Longblaasjes
▪ Bronchiolen monden uit in longtrechtertjes
▪ Deze vertakken weer naar de alveoli pulmonales (longblaasjes)
▪ Longweefsel -> ong 900 miljoen alveoli
▪ Gezamenlijke alveoli is het ademhalingsoppervlak (ong 70m2 , bij inspanning
100m2)
▪ De longen liggen tegen de binnenzijde van de thoraxwand aan. De apex
pulmonis (longtop) reikt tot achter het sleutelbeen
o Longvlies
▪ Linker en rechterlong zijn omgeven door het longvlies (pleura)
• Pleura visceralis (longblad of viscerale blad)
• Pleura parietalis (borstvlies of pariëtale blad)
▪ Pleuraholte is de holte tussen beide bladen, laat deze los heb je een klaplong
▪ De groef tussen de twee borstvliezen van de thorax en het diafragma heet de
pleurasinus.
o Doorbloeding van de longen
▪ De kleine bloedsomloop voorziet het bloed van zuurstof door gaswisseling
▪ De arteriae bronchiales verzorgen de longen van bloed
▪ De venae bronchiales vervoeren het zuurstofarme boed af naar de vena cava
superior


Aantekeningen
Metabolisme = continue stofwisseling in het lichaam

, VENTILATIE




EXTERNE GASWISSELING,
O2 in, CO2 UIT



TRANSPORT -> O2 EN CO2
UITWISSELEN IN LONGBLAASJES EN
BLOED




INTERNE GASUITWISSELING -> RODE
BLOEDCELLEN BRENGEN HET
ZUURSTOF NAAR DE REST VAN HET
LICHAAM (organen en weefsels)