Biologie thema 3 ecologie
Alle Organismen worden beïnvloed door hun milieu (leefomgeving) . In de ecologie bestuderen we
alle relaties (betrekkingen) tussen organismen en hun milieu.
De invloeden die afkomstig zijn van de levende en dode natuur noemen we biotische factoren.
Bijvoorbeeld: soortgenoten, voedsel, roofdieren, nestgelegenheid en ziekteverwekkers.
De invloeden van de levenloze natuur noemen we abiotische factoren. Bijvoorbeeld: temperatuur,
wind, regen, zuurstof, lucht, licht, bodem en water.
In de ecologie worden de relaties tussen organismen en hun milieu op verschillende niveaus
bestudeerd. Ze worden bestudeerd in:
➔ Individuen, een enkel organisme.
➔ Populaties, een groep individuen van dezelfde soort op dezelfde plek.
➔ Levensgemeenschappen, binnen een bepaald gebied leven populaties van verschillende
soorten bij elkaar.
➔ Ecosystemen, een bepaald gebied waarbinnen de biotische en abiotische factoren een
eenheid vormen
Individu Populatie Levensgemeenschap Ecosysteem
Alle abiotische factoren samen worden biotoop genoemd.
In een ecosysteem hebben verschillende populaties op veel manieren met elkaar te maken. Vooral
de voedsel relaties zijn belangrijk.
Voedselketen: Een reeks soorten waarbij elke soort een voedselbron is voor de andere soort. Elke
voedselketen begint met een plant als als eerste schakel.
Het geheel van voedselrelaties in een ecosysteem noem je een voedselweb.
Dieren schimmels en de meeste bacteriën hebben heen bladgroen. Deze voeden zich met andere
organismes. We noemen ze heterotroof. Ze kunnen zich niet levend houden met stoffen uit de
levenloze natuur.
Alleen autotrofe organismen (planten) kunnen energierijke organische stoffen maken uit
anorganische stoffen. Van deze energierijke stoffen leven niet alleen de planten zelf. Dieren eten
ook deze planten.
, Planten produceren energierijke organische stoffen we noemen planten dan ook producenten.
Dieren consumeren energierijke organische stoffen we noemen dieren dan ook consumenten. Dieren
bevinden zich in de 2e en volgende schakels van de voedselketens.
De 2e schakel van de voedselketen zijn planteneters de 3e en de volgende schakels zijn vleeseters.
Afvaleters eten van dode organismen.
De resten die afvaleters achterlaten worden verder afgebroken door bacteriën en schimmels. We
noemen deze bacteriën en schimmels reducenten. De dode resten van organismen bevatten veel
energierijke organische stoffen. Reducenten gebruiken deze stoffen voor opbouw van hun cellen.
Het grootste deel wordt door de reducenten omgezet in anorganische stoffen: Koolstofdioxide,
water en voedingszouten . Reducenten maken de kringloop van stoffen in een ecosysteem compleet.
Koolstofkringloop:
In de lucht komt koolstof voor in koolstofdioxide. Planten nemen koolstofdioxide uit de lucht op.
Bij de fotosynthese word de koolstofdioxide verbruikt en ontstaat er glucose. De koolstof komt dan
voor in de gevormde glucose. Een ander deel van de gevormde glucose word omgezet in allerlei
andere organische stoffen (andere koolhydraten, eiwitten en vetten). De koolstof komt dan voor in
deze plantaardige organische stoffen.
Als een plant door een dier wordt gegeten, komen de plantaardige organische stoffen in het dier
terecht. Een deel van deze organische stoffen wordt als brandstof verbruikt bij de verbranding in het
lichaam van het dier. Hierbij ontstaat o.a. koolstofdioxide dat aan de lucht word afgegeven. Een
ander deel word gebruikt als brandstoffen. De plantaardige organische stoffen worden dan omgezet
in dierlijke organische stoffen. De koolstof komt dan voor in deze dierlijke organische stoffen. Een
deel van de plantaardige organische stoffen wordt niet verteerd. Dit deel verlaat het lichaam van het
der met uitwerpselen. Een dier kan op zijn buurt worden gegeten door een ander dier of een mens.
Zo kan de koolstof van het ene organisme in het andere organisme terechtkomen.
Planten en dieren kunnen ook sterven zonder te worden gegeten. De organische stoffen in
organismes worden dan opgenomen door bacteriën en schimmels. Schimmels en bacteriën
verbruiken het grootste deel van deze stoffen als brandstof bij de verbranding. Hierbij ontstaat o.a.
koolstofdioxide wat weer aan de lucht word afgegeven. Bacteriën en schimmels ruimen organische
stoffen op en brengen koolstof weer terug in de lucht.
Stikstofkringloop:
Stikstof komt in de lucht voor als stikstofgas. De lucht die we inademen, bevat veel stikstofgas.
Maar de lucht die we uitademen bevat evenveel stikstofgas. We nemen dus geen stikstof op in ons
lichaam. Ook planten nemen geen stikstofgas uit de lucht op.
Toch hebben alle organismes stikstof nodig. Stikstof is een belangrijk bestanddeel van eiwitten. Als
bij een plant glucose word omgezet in eiwitten is daar stikstof bij nodig.
Stikstof komt in de bodem voor als nitraat. Nitraat is een voedingszout.
Planten nemen water met daarin opgelost nitraat uit de bodem op. Dit nitraat wordt gebruikt bij de
omzetting van glucose in plantaardige eiwitten.
Alle Organismen worden beïnvloed door hun milieu (leefomgeving) . In de ecologie bestuderen we
alle relaties (betrekkingen) tussen organismen en hun milieu.
De invloeden die afkomstig zijn van de levende en dode natuur noemen we biotische factoren.
Bijvoorbeeld: soortgenoten, voedsel, roofdieren, nestgelegenheid en ziekteverwekkers.
De invloeden van de levenloze natuur noemen we abiotische factoren. Bijvoorbeeld: temperatuur,
wind, regen, zuurstof, lucht, licht, bodem en water.
In de ecologie worden de relaties tussen organismen en hun milieu op verschillende niveaus
bestudeerd. Ze worden bestudeerd in:
➔ Individuen, een enkel organisme.
➔ Populaties, een groep individuen van dezelfde soort op dezelfde plek.
➔ Levensgemeenschappen, binnen een bepaald gebied leven populaties van verschillende
soorten bij elkaar.
➔ Ecosystemen, een bepaald gebied waarbinnen de biotische en abiotische factoren een
eenheid vormen
Individu Populatie Levensgemeenschap Ecosysteem
Alle abiotische factoren samen worden biotoop genoemd.
In een ecosysteem hebben verschillende populaties op veel manieren met elkaar te maken. Vooral
de voedsel relaties zijn belangrijk.
Voedselketen: Een reeks soorten waarbij elke soort een voedselbron is voor de andere soort. Elke
voedselketen begint met een plant als als eerste schakel.
Het geheel van voedselrelaties in een ecosysteem noem je een voedselweb.
Dieren schimmels en de meeste bacteriën hebben heen bladgroen. Deze voeden zich met andere
organismes. We noemen ze heterotroof. Ze kunnen zich niet levend houden met stoffen uit de
levenloze natuur.
Alleen autotrofe organismen (planten) kunnen energierijke organische stoffen maken uit
anorganische stoffen. Van deze energierijke stoffen leven niet alleen de planten zelf. Dieren eten
ook deze planten.
, Planten produceren energierijke organische stoffen we noemen planten dan ook producenten.
Dieren consumeren energierijke organische stoffen we noemen dieren dan ook consumenten. Dieren
bevinden zich in de 2e en volgende schakels van de voedselketens.
De 2e schakel van de voedselketen zijn planteneters de 3e en de volgende schakels zijn vleeseters.
Afvaleters eten van dode organismen.
De resten die afvaleters achterlaten worden verder afgebroken door bacteriën en schimmels. We
noemen deze bacteriën en schimmels reducenten. De dode resten van organismen bevatten veel
energierijke organische stoffen. Reducenten gebruiken deze stoffen voor opbouw van hun cellen.
Het grootste deel wordt door de reducenten omgezet in anorganische stoffen: Koolstofdioxide,
water en voedingszouten . Reducenten maken de kringloop van stoffen in een ecosysteem compleet.
Koolstofkringloop:
In de lucht komt koolstof voor in koolstofdioxide. Planten nemen koolstofdioxide uit de lucht op.
Bij de fotosynthese word de koolstofdioxide verbruikt en ontstaat er glucose. De koolstof komt dan
voor in de gevormde glucose. Een ander deel van de gevormde glucose word omgezet in allerlei
andere organische stoffen (andere koolhydraten, eiwitten en vetten). De koolstof komt dan voor in
deze plantaardige organische stoffen.
Als een plant door een dier wordt gegeten, komen de plantaardige organische stoffen in het dier
terecht. Een deel van deze organische stoffen wordt als brandstof verbruikt bij de verbranding in het
lichaam van het dier. Hierbij ontstaat o.a. koolstofdioxide dat aan de lucht word afgegeven. Een
ander deel word gebruikt als brandstoffen. De plantaardige organische stoffen worden dan omgezet
in dierlijke organische stoffen. De koolstof komt dan voor in deze dierlijke organische stoffen. Een
deel van de plantaardige organische stoffen wordt niet verteerd. Dit deel verlaat het lichaam van het
der met uitwerpselen. Een dier kan op zijn buurt worden gegeten door een ander dier of een mens.
Zo kan de koolstof van het ene organisme in het andere organisme terechtkomen.
Planten en dieren kunnen ook sterven zonder te worden gegeten. De organische stoffen in
organismes worden dan opgenomen door bacteriën en schimmels. Schimmels en bacteriën
verbruiken het grootste deel van deze stoffen als brandstof bij de verbranding. Hierbij ontstaat o.a.
koolstofdioxide wat weer aan de lucht word afgegeven. Bacteriën en schimmels ruimen organische
stoffen op en brengen koolstof weer terug in de lucht.
Stikstofkringloop:
Stikstof komt in de lucht voor als stikstofgas. De lucht die we inademen, bevat veel stikstofgas.
Maar de lucht die we uitademen bevat evenveel stikstofgas. We nemen dus geen stikstof op in ons
lichaam. Ook planten nemen geen stikstofgas uit de lucht op.
Toch hebben alle organismes stikstof nodig. Stikstof is een belangrijk bestanddeel van eiwitten. Als
bij een plant glucose word omgezet in eiwitten is daar stikstof bij nodig.
Stikstof komt in de bodem voor als nitraat. Nitraat is een voedingszout.
Planten nemen water met daarin opgelost nitraat uit de bodem op. Dit nitraat wordt gebruikt bij de
omzetting van glucose in plantaardige eiwitten.
