Aantekeningen
Hoorcollege
Week 1
Psychopathologie→ leer van de zieke geest
Psychiatrie→ de praktijk
Wanneer is er sprake van psychopathologie?
Er moet sprake zijn van verschillende symptomen die erop duiden dat er een bepaalde
psychiatrische stoornis. Dit kan op verschillende gebieden aanwezig zijn of tot uiting komen
(gedrag, denken of met emoties om gaat). Is disfunctioneren in het brein dat gepaard gaat
met veel last van die stoornis of op verschillende gebieden niet goed kunt functioneren
(invloed op werk, geen sociale contacten meer hebt).
Van abnormaal naar een stoornis
Normen bepalen ons gedrag. Deze normen zijn afhankelijk van bepaalde personen, tijd en
plaats. Bijv: het is normaal als je in je bikini over het strand loopt. Doe je dat midden in het
centrum van de stad, dan is dat niet normaal. Normen kunnen dus veranderen.
Er moet ook sprake zijn van storend gedrag (voor die persoon zelf of de omgeving). Iemand
stoort anderen met zijn gedrag.
In de wetenschap moet er geconstateerd worden dat er meerdere mensen zijn die dat
storende gedrag vertonen. Daarnaast wordt al het onderzoek naar dat gedrag, wanneer die
onderzoeken nog eens gedaan worden, hetzelfde resultaat opleveren.
Stoornissen
1. Epidemiologie, verloop en prognose
2. Verklaringsmodellen
3. Classificatie
4. Diagnostiek
5. Behandeling
1
,Epidemiologie, verloop en prognose
- incidentie: in een specifieke populatie, het relatief aantal nieuwe gevallen dat erbij
komt van een bepaalde ziekte. Bijv: nieuwe aantal coronagevallen per dag.
- Prevalentie: hoeveel mensen (uit een gegeven aantal) op een enig moment aan een
bepaalde ziekte lijdt. Bijv: griep, per jaar een x aantal mensen de griep krijgt.
- Acuut: ziekte kan zomaar ontstaat en de situatie is kritisch, symptomen verslechteren
snel.
- Chronisch statisch: de ziekte blijft langdurig bij je en de symptomen zijn relatief
stabiel aanwezig. Geen hogen pieken of diepe dalen van de symptomen.
- Chronisch intermitterend: langdurig aanwezig, met periodes van herstel en periodes
van verslechtering van de symptomen.
- Chronisch progressief: ziekte is langdurig aanwezig, symptomen verslechteren naar
verloop van de tijd (bijv bij MS).
Verklaringsmodellen
Verschillende niveaus:
- Biologisch niveau (zoek verklaringen vanuit het lichaam)
o Brein, neurotransmitters (stofjes die jou prettig gevoel geven), somatische
ziekten (lichamelijke oorzaak zoals soa die lijdt tot een stoornis), drugs,
farmacologie, intoxicaties.
o Direct verband of gevolg.
- Psychologisch niveau
o Eigenschappen, ik-sterkte, cognitieve psychologie, leertheorie,
leertheoretische principes (hoe je bent opgevoed), coping, draagkracht.
- Sociologisch niveau
o Netwerk, milieu, cultuur, maatschappelijke positie.
Deze niveau’s kunnen ook samenwerken of van invloed zijn op elkaar.
Twee posities om naar verklaringsmodellen te kijken
- Lineair-causaal (=rechtlijnig: oorzaak & gevolg)
- Circulair interactiemodel (=kringloop van een systeem met wederzijdse beïnvloeding)
(meerdere verklaringen mogelijk)
2
, Classificatie
Van gedrag (symptoom) naar een stoornis (syndroom) door classificatie.
Classificatiehandboeken:
- ICD -10 van WHO
- DSM van APA
Classificatie
Categoriale classificatie: duidelijk afgebakende categorieën op grond van een aantal
kenmerken.
a. Syndroom (groep samenhangende symptomen)
b. Hoofdsymptoom (deze gedraging niet aanwezig, dan geen sprake van een bepaalde
stoornis)
c. Bijsymptoom (niet op zichzelf staand de stoornis kunnen classificeren, maar dat die
wel het hoofdsymptoom ondersteunen)
1. Uiting, signaal of kenmerk van een psychische stoornis, die verwijst naar een
specifieke stoornis. (hoort bij a)
2. Groep samenhangende symptomen in puur beschrijvende zin. (hoort bij b)
3. Kenmerken die het beeld van de stoornis compleet maken. (hoort bij c)
- Laag energieniveau
- Somber gevoel
- Depressie
Verschillende manieren van classificatie
Categoriale: je hebt het wel of niet
Dimensionale: nu ook mate van ernst aangeven (licht of zeer ernstig).
Prototypische: werkte met prototypes. Bepaalde stoornissen worden bij elkaar gezet.
3
Hoorcollege
Week 1
Psychopathologie→ leer van de zieke geest
Psychiatrie→ de praktijk
Wanneer is er sprake van psychopathologie?
Er moet sprake zijn van verschillende symptomen die erop duiden dat er een bepaalde
psychiatrische stoornis. Dit kan op verschillende gebieden aanwezig zijn of tot uiting komen
(gedrag, denken of met emoties om gaat). Is disfunctioneren in het brein dat gepaard gaat
met veel last van die stoornis of op verschillende gebieden niet goed kunt functioneren
(invloed op werk, geen sociale contacten meer hebt).
Van abnormaal naar een stoornis
Normen bepalen ons gedrag. Deze normen zijn afhankelijk van bepaalde personen, tijd en
plaats. Bijv: het is normaal als je in je bikini over het strand loopt. Doe je dat midden in het
centrum van de stad, dan is dat niet normaal. Normen kunnen dus veranderen.
Er moet ook sprake zijn van storend gedrag (voor die persoon zelf of de omgeving). Iemand
stoort anderen met zijn gedrag.
In de wetenschap moet er geconstateerd worden dat er meerdere mensen zijn die dat
storende gedrag vertonen. Daarnaast wordt al het onderzoek naar dat gedrag, wanneer die
onderzoeken nog eens gedaan worden, hetzelfde resultaat opleveren.
Stoornissen
1. Epidemiologie, verloop en prognose
2. Verklaringsmodellen
3. Classificatie
4. Diagnostiek
5. Behandeling
1
,Epidemiologie, verloop en prognose
- incidentie: in een specifieke populatie, het relatief aantal nieuwe gevallen dat erbij
komt van een bepaalde ziekte. Bijv: nieuwe aantal coronagevallen per dag.
- Prevalentie: hoeveel mensen (uit een gegeven aantal) op een enig moment aan een
bepaalde ziekte lijdt. Bijv: griep, per jaar een x aantal mensen de griep krijgt.
- Acuut: ziekte kan zomaar ontstaat en de situatie is kritisch, symptomen verslechteren
snel.
- Chronisch statisch: de ziekte blijft langdurig bij je en de symptomen zijn relatief
stabiel aanwezig. Geen hogen pieken of diepe dalen van de symptomen.
- Chronisch intermitterend: langdurig aanwezig, met periodes van herstel en periodes
van verslechtering van de symptomen.
- Chronisch progressief: ziekte is langdurig aanwezig, symptomen verslechteren naar
verloop van de tijd (bijv bij MS).
Verklaringsmodellen
Verschillende niveaus:
- Biologisch niveau (zoek verklaringen vanuit het lichaam)
o Brein, neurotransmitters (stofjes die jou prettig gevoel geven), somatische
ziekten (lichamelijke oorzaak zoals soa die lijdt tot een stoornis), drugs,
farmacologie, intoxicaties.
o Direct verband of gevolg.
- Psychologisch niveau
o Eigenschappen, ik-sterkte, cognitieve psychologie, leertheorie,
leertheoretische principes (hoe je bent opgevoed), coping, draagkracht.
- Sociologisch niveau
o Netwerk, milieu, cultuur, maatschappelijke positie.
Deze niveau’s kunnen ook samenwerken of van invloed zijn op elkaar.
Twee posities om naar verklaringsmodellen te kijken
- Lineair-causaal (=rechtlijnig: oorzaak & gevolg)
- Circulair interactiemodel (=kringloop van een systeem met wederzijdse beïnvloeding)
(meerdere verklaringen mogelijk)
2
, Classificatie
Van gedrag (symptoom) naar een stoornis (syndroom) door classificatie.
Classificatiehandboeken:
- ICD -10 van WHO
- DSM van APA
Classificatie
Categoriale classificatie: duidelijk afgebakende categorieën op grond van een aantal
kenmerken.
a. Syndroom (groep samenhangende symptomen)
b. Hoofdsymptoom (deze gedraging niet aanwezig, dan geen sprake van een bepaalde
stoornis)
c. Bijsymptoom (niet op zichzelf staand de stoornis kunnen classificeren, maar dat die
wel het hoofdsymptoom ondersteunen)
1. Uiting, signaal of kenmerk van een psychische stoornis, die verwijst naar een
specifieke stoornis. (hoort bij a)
2. Groep samenhangende symptomen in puur beschrijvende zin. (hoort bij b)
3. Kenmerken die het beeld van de stoornis compleet maken. (hoort bij c)
- Laag energieniveau
- Somber gevoel
- Depressie
Verschillende manieren van classificatie
Categoriale: je hebt het wel of niet
Dimensionale: nu ook mate van ernst aangeven (licht of zeer ernstig).
Prototypische: werkte met prototypes. Bepaalde stoornissen worden bij elkaar gezet.
3
