Samenvatting Straf(proces)recht
Hoofdstuk 1
Er wordt van een strafbaar feit gesproken als het gaat om een menselijke gedraging, die valt
binnen een delictsomschrijving en die wederrechtelijk is en aan schuld te wijten is.
1) Menselijke gedraging
→ Hier gaat het erom dat een persoon een bepaalde gedraging heeft verricht, of
zoals de wetgever zegt; een gewilde spierbeweging.
→ Deze gedraging kan bestaan uit een doen, maar ook uit een nalaten. Bij dit
nalaten gaat het erom dat de verdachte een spierbeweging had kunnen uitoefenen,
maar dit niet heeft gedaan.
2) De gedraging valt binnen de delictsomschrijving
→ In een delictsomschrijving staat welke gedragingen strafbaar zijn.
→ In delictsomschrijving moet altijd wettelijk zijn vastgelegd, anders wordt er niet
voldaan aan het legaliteitsbeginsel. Dit beginsel staat in art. 1 Sr en houdt in dat een
feit pas strafbaar is als er voorafgaand aan de gedraging een wettelijke bepaling is
geformuleerd.
3) Een wederrechtelijke gedraging
→ Hiermee wordt in strijd met het recht bedoeld.
→ De wederrechtelijkheid bestaat uit twee voorwaarden. Aan de ene kant moet het
strafbare feit zonder toestemming worden gepleegd en aan de andere kant ook
zonder recht.
→ Rechtvaardigingsgronden kunnen ervoor zorgen dat een gedraging niet
wederrechtelijk is.
4) Aan schuld te wijten
→ De gedraging moet de verdachte kunnen worden toegerekend.
→ Hiervan is sprake als de verdachte anders had kunnen handelen.
→ Schulduitsluitingsgronden kunnen ervoor zorgen dat de verdachte geen schuld
heeft en dus geen strafbaar feit heeft gepleegd.
De voorwaarden een wederrechtelijke gedraging en aan schuld te wijten worden elementen
genoemd. Dit zijn ongeschreven voorwaarden, maar een verdachte moet hier wel aan
voldoen wil hij veroordeeld worden.
De voorwaarden uit een delictsomschrijving waar aan moet worden voldoen, worden ook wel
bestanddelen genoemd.
,Elk strafbaar feit is weer onder te verdelen in een type delict. Zo zijn er:
1) Misdrijven en overtredingen
→ Misdrijven zijn delicten waarvan de wetgever vindt dat deze zwaarder bestraft
moeten worden. Op een misdrijf staat dan ook altijd een gevangenisstraf. Deze zaken
behoren tot de bevoegdheid van de rechtbank en staan in Boek 2 van Sr.
→ Bij overtredingen is de strafbedreiging wat minder, de dader kan hiervoor alleen
een geldboete of hechtenis worden opgelegd. Zaken met betrekking tot overtredingen
behoren tot de bevoegdheid van de kantonrechter en staan in Boek 3 van Sr.
2) Formele en materiele delicten
→ Zowel misdrijven als overtredingen kunnen hierin worden onderverdeeld.
→ Formele delicten zijn delicten die een bepaalde gedraging strafbaar stellen. Hierbij
gaat het echt om de handeling / activiteit zelf.
Bijvoorbeeld diefstal, het wegnemen van een goed.
→ Materiele delicten stellen het intreden van een bepaald gevolg strafbaar. De
manier waarop het gevolg intreedt is hier niet van belang, het gaat puur om het
gevolg.
Bijvoorbeeld doodslag, er wordt niet omschreven hoe iemand van het leven wordt
beroofd, er moet iemand worden gedood.
3) Commissie- en omissiedelicten
→ Commissiedelicten stellen een bepaald handelen strafbaar.
→ Omissiedelicten stellen het nalaten strafbaar.
4) Gronddelicten, gekwalificeerde delicten en geprivilegieerde delicten
→ Gronddelict: een bepaalde gedraging is strafbaar.
→ Gekwalificeerd delict: een delict dat ernstiger is dan het gronddelict, er wordt een
extra bestanddeel aan toegevoegd. Dit delict kent dan ook een zwaardere
strafbedreiging dan het gronddelict.
Bijvoorbeeld Moord t.o.v. doodslag art 289 Sr.
→ Geprivilegieerd delict: een delict dat lichter is dan het gronddelict, dit kent een
lichtere strafbedreiging.
Bijvoorbeeld: kinderdoodslag art 290 Sr.
, Hoofdstuk 2
In sommige gevallen heeft de Nederlandse strafwetgever ervoor gekozen om
‘wederrechtelijk’ ook toe te voegen als bestanddeel in de delictsomschrijving.
→ Dit wordt gedaan omdat wederrechtelijkheid in sommige gevallen een andere betekenis
heeft en omdat anders volkomen rechtmatige gedragingen onder de strafwet zouden
vallen.
1) Betekenis 1: zonder toestemming van de rechthebbende
→ Dit wordt ook wel de Leer van Remmelink genoemd.
→ Het gaat erom dat de verdachte handelt zonder eigen recht.
→ Het kan hier zowel gaan om een privaatrechtelijke bevoegdheid van de verdachte
als om een publiekrechtelijke bevoegdheid.
2) Betekenis 2: bestanddeel is element
→ De verdachte handelt in strijd met het geschreven en ongeschreven recht.
Hoofdstuk 1
Er wordt van een strafbaar feit gesproken als het gaat om een menselijke gedraging, die valt
binnen een delictsomschrijving en die wederrechtelijk is en aan schuld te wijten is.
1) Menselijke gedraging
→ Hier gaat het erom dat een persoon een bepaalde gedraging heeft verricht, of
zoals de wetgever zegt; een gewilde spierbeweging.
→ Deze gedraging kan bestaan uit een doen, maar ook uit een nalaten. Bij dit
nalaten gaat het erom dat de verdachte een spierbeweging had kunnen uitoefenen,
maar dit niet heeft gedaan.
2) De gedraging valt binnen de delictsomschrijving
→ In een delictsomschrijving staat welke gedragingen strafbaar zijn.
→ In delictsomschrijving moet altijd wettelijk zijn vastgelegd, anders wordt er niet
voldaan aan het legaliteitsbeginsel. Dit beginsel staat in art. 1 Sr en houdt in dat een
feit pas strafbaar is als er voorafgaand aan de gedraging een wettelijke bepaling is
geformuleerd.
3) Een wederrechtelijke gedraging
→ Hiermee wordt in strijd met het recht bedoeld.
→ De wederrechtelijkheid bestaat uit twee voorwaarden. Aan de ene kant moet het
strafbare feit zonder toestemming worden gepleegd en aan de andere kant ook
zonder recht.
→ Rechtvaardigingsgronden kunnen ervoor zorgen dat een gedraging niet
wederrechtelijk is.
4) Aan schuld te wijten
→ De gedraging moet de verdachte kunnen worden toegerekend.
→ Hiervan is sprake als de verdachte anders had kunnen handelen.
→ Schulduitsluitingsgronden kunnen ervoor zorgen dat de verdachte geen schuld
heeft en dus geen strafbaar feit heeft gepleegd.
De voorwaarden een wederrechtelijke gedraging en aan schuld te wijten worden elementen
genoemd. Dit zijn ongeschreven voorwaarden, maar een verdachte moet hier wel aan
voldoen wil hij veroordeeld worden.
De voorwaarden uit een delictsomschrijving waar aan moet worden voldoen, worden ook wel
bestanddelen genoemd.
,Elk strafbaar feit is weer onder te verdelen in een type delict. Zo zijn er:
1) Misdrijven en overtredingen
→ Misdrijven zijn delicten waarvan de wetgever vindt dat deze zwaarder bestraft
moeten worden. Op een misdrijf staat dan ook altijd een gevangenisstraf. Deze zaken
behoren tot de bevoegdheid van de rechtbank en staan in Boek 2 van Sr.
→ Bij overtredingen is de strafbedreiging wat minder, de dader kan hiervoor alleen
een geldboete of hechtenis worden opgelegd. Zaken met betrekking tot overtredingen
behoren tot de bevoegdheid van de kantonrechter en staan in Boek 3 van Sr.
2) Formele en materiele delicten
→ Zowel misdrijven als overtredingen kunnen hierin worden onderverdeeld.
→ Formele delicten zijn delicten die een bepaalde gedraging strafbaar stellen. Hierbij
gaat het echt om de handeling / activiteit zelf.
Bijvoorbeeld diefstal, het wegnemen van een goed.
→ Materiele delicten stellen het intreden van een bepaald gevolg strafbaar. De
manier waarop het gevolg intreedt is hier niet van belang, het gaat puur om het
gevolg.
Bijvoorbeeld doodslag, er wordt niet omschreven hoe iemand van het leven wordt
beroofd, er moet iemand worden gedood.
3) Commissie- en omissiedelicten
→ Commissiedelicten stellen een bepaald handelen strafbaar.
→ Omissiedelicten stellen het nalaten strafbaar.
4) Gronddelicten, gekwalificeerde delicten en geprivilegieerde delicten
→ Gronddelict: een bepaalde gedraging is strafbaar.
→ Gekwalificeerd delict: een delict dat ernstiger is dan het gronddelict, er wordt een
extra bestanddeel aan toegevoegd. Dit delict kent dan ook een zwaardere
strafbedreiging dan het gronddelict.
Bijvoorbeeld Moord t.o.v. doodslag art 289 Sr.
→ Geprivilegieerd delict: een delict dat lichter is dan het gronddelict, dit kent een
lichtere strafbedreiging.
Bijvoorbeeld: kinderdoodslag art 290 Sr.
, Hoofdstuk 2
In sommige gevallen heeft de Nederlandse strafwetgever ervoor gekozen om
‘wederrechtelijk’ ook toe te voegen als bestanddeel in de delictsomschrijving.
→ Dit wordt gedaan omdat wederrechtelijkheid in sommige gevallen een andere betekenis
heeft en omdat anders volkomen rechtmatige gedragingen onder de strafwet zouden
vallen.
1) Betekenis 1: zonder toestemming van de rechthebbende
→ Dit wordt ook wel de Leer van Remmelink genoemd.
→ Het gaat erom dat de verdachte handelt zonder eigen recht.
→ Het kan hier zowel gaan om een privaatrechtelijke bevoegdheid van de verdachte
als om een publiekrechtelijke bevoegdheid.
2) Betekenis 2: bestanddeel is element
→ De verdachte handelt in strijd met het geschreven en ongeschreven recht.
