Uitwerking leerdoelen OWG 2: Embryonale ontwikkeling

Bijeenkomst 2

Taak 2: Zorgen voor een gezond begin

Deel A.

Marieke, een 24-jarige oncologieverpleegkundige, heeft al sinds haar 18e een vaste relatie met Bart.
Ze wonen sinds een jaar samen en zien een toekomst voor zich met kinderen, maar eerst willen ze
sparen om een huis te kunnen kopen. Marieke gebruikt daarom nog steeds de pil.

Een maand geleden had ze een flinke buikgriep - toen had ze waarschijnlijk iets verkeerds gegeten -
en pas na 5 dagen werkten haar darmen weer normaal. Nu voelt ze zich al een paar dagen misselijk,
vooral in de ochtend en ze vertrouwt het niet helemaal. Ze besluit een zwangerschapstest te doen.
De test geeft aan dat ze zwanger is! Als ze Bart vertelt dat ze denkt dat ze zwanger is, zijn ze het al
snel eens: ze gaan voor de baby en zien later wel hoe het moet met hun plannen om een huis te
kopen.

Die avond ziet ze een documentaire op de televisie over embryonale stamcellen die gebruikt kunnen
worden om beschadigde hartcellen te vervangen. Embryonale stamcellen zijn daarvoor het meest
geschikt omdat ze pluripotent zijn. Marieke vindt het een bijzonder idee dat er nu in haar buik een
kindje groeit dat begonnen is uit een eicel en een zaadcel. Ze vraagt zich af hoe ver het nu is, of het
nog een klompje delende cellen is, of het al een hartje heeft, of misschien al de vorm van een klein
mensje krijgt. Ze besluit om op te zoeken wat er allemaal al gebeurd kan zijn en gaat ervan uit dat de
bevruchting hooguit 3 weken geleden was. Ze vindt de volgende informatie:




Figuur 2.a. De eerste 23 dagen van de embryonale ontwikkeling. Bron: Wikipedia,
"HumanEmbryogenesis" by Zephyris - SVG version of Licensed under CC BY-SA 3.0 via Commons

, https://commons.wikimedia.org/wiki/File:HumanEmbryogenesis.svg#/media/File:HumanEmbryoge
nesis.svg

Tijdens haar opleiding had ze al geleerd dat er eerst een zygote is, daarna de morula en dan de
blastocyste of blastula en uiteindelijk de gastrula en ze vraagt zich af waar die in het schema staan.
Ook vraagt ze zich af welke cellen de stamcellen zijn die toegepast worden bij regeneratieve
geneeskunde. Was het niet zo dat er al heel vroeg drie kiemlagen worden gevormd waaruit alle
weefsels gevormd worden? Ze vindt een filmpje op internet [je mag het filmpje samen in de
onderwijsgroepsbijeenkomst bekijken]: https://www.youtube.com/watch?v=bIdJOiXpp9g

Deel B.

Marieke wil wel dat haar baby gezond wordt geboren. Ze zal dus moeten gaan nadenken over haar
leefstijl. Waarschijnlijk zal ze dan moeten stoppen met alcohol drinken. Als ze 4 weken later samen
met Bart op de eerste afspraak bij de verloskundige komt, stelt deze allerlei vragen om te
achterhalen of er misschien factoren zijn die een verhoogd risico op zwangerschapscomplicaties
geven. Ook krijgt ze allerlei leefstijladviezen. Al snel komt het onderwerp alcohol ter sprake. De
verloskundige adviseert haar meteen te stoppen met het drinken van alcohol. Op zich klinkt dat wel
logisch, maar zo’n foetus heeft daar in het begin toch geen last van of wel? De verloskundige geeft
aan dat de soort schade afhangt van de fase van de zwangerschap. Marieke vindt het stoppen met
alcohol drinken wel lastig en vraagt of ze daar ondersteuning bij kan krijgen. De verloskundige wijst
haar op een gratis cursus: ‘alcoholvrij zwanger’, een e-health interventie. Als ze weer thuis is meldt
Marieke zich meteen aan bij de cursus.



Probleemstelling:

 Hoe verloopt een gezonde zwangerschap?
 Hoe moet een moeder zich aanpassen om een kind gezond ter wereld te brengen?
 Welke interventies kunnen helpen met het stoppen van alcoholgebruik?



Brainstormen:

 Hormonen
 De pil
 Lifestyle advies
 Zwangerschapscomplicaties
 Zwangerschapsfases
 Foetus
 Alcoholvrij zwanger
 E-health interventie
 Verhoogde risico’s
 Stamcellen
 Pluripotent
 Omnipotent
 Regeneratieve geneeskunde
 Verloskundige
 Zwangerschapstest
 Zaadcel en eicel