Hoofdstuk 29
29.1
Groenalgen bekend als Charophyta zijn het meest verwant aan landplanten.
Landplanten delen 4 zogenaamde key traits met alleen charophyten;
- Ringen van cellulose-synthetiserende complexen
- Peroxisoom enzymen
- Geflagelleerde spermacellen
- Phragmoplasten
(-) Overeenkomsten kern en chloroplast-DNA
Landplanten stammen niet van charophyta af maar delen een
gemeenschappelijke voorouder met de moderne charophyten.
Adapties voor verhuizing naar het land;
- Sommige charophyten leven in periodiek droge poelen
- Sporopollenine; een taai polymeer tegen uitdroging van zygoten
- Hierdoor (werd) mogelijk;
x benutting van ongefilterd zonlicht
x meer CO2
x nutrient-rijke bodems
x (toen nog) weinig herbivoren/pathogenen
- Sporopollenine komt ook voor bij huidige landplanten
Wij definieren planten als embryophyta: planten met embryo’s.
Begrip derived trait: kenmerk in organisme welke nog niet in gemeenschappelijke
voorouder wordt aangetroffen. Er zijn vier derived traits voor landplanten.
- Generatiewisseling en multicellulaire, afhankelijke embryos
- Sporen met dikke celwanden gevormd in sporangia (-> speciale organellen)
(gametophyt + sporophyt)
- Multicellulaire gametangia
- Apicale meristemen (lengtegroei)
Generatiewisseling en multicellulaire afhankelijke embryos
- Twee multicellulaire stadia in de levenscyclus; generatiewisseling
- Haploide gametofyt produceert haploide gameten via mitose
- Versmelting van gameten -> diploide zygote -> diploide sporophyte produceert
haploide sporen via meiose
- Diploide embryo blijft in of op het weefsel van de vrouwelijke gametophyte
- Nutrienten van ouder naar embryo via placentale transfer cellen
- Landplanten zijn daarom embryofyten: embryo is afhankelijk van de ouder
Sporangia produceren sporen
Sporocyten zijn diploide sporen moedercellen die haploide sporen na meiose
genereerd.
,Meercellige gametangia zijn een soort kamers waar de gametophyten
geproduceerd worden.
- Vrouwelijke gametangia heten Archegonia
- Mannelijke gametangia heten Antheridia
In de archegonia vindt de bevruchting plaats
Apicale meristemen zorgen voor lengtegroei (worteltop)
Landplaten worden ingedeeld in al of niet hebben van vasculair weefsel
De vaatplanten (cormophyta) hebben vasculair weefsel
De vaatlozen zijn bryophyta
Relatie bryophyta met andere planten soms onduidelijk
29.2
Bryophyten kleine kruidachtige planten
- Levermossen
- Hauwmossen
- Mossen
- Kieming van spore (n) levert een protonema met een gametofoor (gameet
productie), samen de gametofyt
- Hoogte van de gametofyt blijft beperkt door afwezigheid vaatweefsel
- Rhizoiden verankeren de gametophyten aan substraat
- Rijpe gametophyten produceren geflagelleerde spermien in antheridia en een ei
in elk archegonium
- Spermien zwemmen door een waterfilm naar archegonium voor bevruchting
x Bryophyte sporophyten groeien uit archegonia, zijn de kleinste en eenvoudigste
sporophyten van alle bestaande plantgroepen
x Een sporofyt = voet + seta (steel) + sporgangium met peristome (-> organel
gespecialiseerd in verspreiding van sporen)
x Hauwmos- en mos-sporophyten hebben stomata (gaswisseling); levermossen
niet
Mossen kunnen in diverse en soms extreme milieus leven. Ze kunnen bijdragen
aan N-retentie (behoud van stikstof) in de bodem.
Veenmos heeft voor veenvorming gezorgd in hoogvenen. Veen werd en wordt
gebruikt als brandstof. Veenmos is een wereldreservoir voor organische koolstof.
Ontwatering in veenland kan release van extra CO2 naar de atmosfeer
bewerkstelligen.
29.3
Vaatplanten verschenen gedurende het Siluur/Devoon en werden echt divers
tijdens het Carboon.
Vaatweefsel maakte dat deze planten lang en hoog konden worden.
Zaadloze vaatplanten hebben geflagelleerde spermien en zijn dus gebonden aan
vochtige milieus.
,
29.1
Groenalgen bekend als Charophyta zijn het meest verwant aan landplanten.
Landplanten delen 4 zogenaamde key traits met alleen charophyten;
- Ringen van cellulose-synthetiserende complexen
- Peroxisoom enzymen
- Geflagelleerde spermacellen
- Phragmoplasten
(-) Overeenkomsten kern en chloroplast-DNA
Landplanten stammen niet van charophyta af maar delen een
gemeenschappelijke voorouder met de moderne charophyten.
Adapties voor verhuizing naar het land;
- Sommige charophyten leven in periodiek droge poelen
- Sporopollenine; een taai polymeer tegen uitdroging van zygoten
- Hierdoor (werd) mogelijk;
x benutting van ongefilterd zonlicht
x meer CO2
x nutrient-rijke bodems
x (toen nog) weinig herbivoren/pathogenen
- Sporopollenine komt ook voor bij huidige landplanten
Wij definieren planten als embryophyta: planten met embryo’s.
Begrip derived trait: kenmerk in organisme welke nog niet in gemeenschappelijke
voorouder wordt aangetroffen. Er zijn vier derived traits voor landplanten.
- Generatiewisseling en multicellulaire, afhankelijke embryos
- Sporen met dikke celwanden gevormd in sporangia (-> speciale organellen)
(gametophyt + sporophyt)
- Multicellulaire gametangia
- Apicale meristemen (lengtegroei)
Generatiewisseling en multicellulaire afhankelijke embryos
- Twee multicellulaire stadia in de levenscyclus; generatiewisseling
- Haploide gametofyt produceert haploide gameten via mitose
- Versmelting van gameten -> diploide zygote -> diploide sporophyte produceert
haploide sporen via meiose
- Diploide embryo blijft in of op het weefsel van de vrouwelijke gametophyte
- Nutrienten van ouder naar embryo via placentale transfer cellen
- Landplanten zijn daarom embryofyten: embryo is afhankelijk van de ouder
Sporangia produceren sporen
Sporocyten zijn diploide sporen moedercellen die haploide sporen na meiose
genereerd.
,Meercellige gametangia zijn een soort kamers waar de gametophyten
geproduceerd worden.
- Vrouwelijke gametangia heten Archegonia
- Mannelijke gametangia heten Antheridia
In de archegonia vindt de bevruchting plaats
Apicale meristemen zorgen voor lengtegroei (worteltop)
Landplaten worden ingedeeld in al of niet hebben van vasculair weefsel
De vaatplanten (cormophyta) hebben vasculair weefsel
De vaatlozen zijn bryophyta
Relatie bryophyta met andere planten soms onduidelijk
29.2
Bryophyten kleine kruidachtige planten
- Levermossen
- Hauwmossen
- Mossen
- Kieming van spore (n) levert een protonema met een gametofoor (gameet
productie), samen de gametofyt
- Hoogte van de gametofyt blijft beperkt door afwezigheid vaatweefsel
- Rhizoiden verankeren de gametophyten aan substraat
- Rijpe gametophyten produceren geflagelleerde spermien in antheridia en een ei
in elk archegonium
- Spermien zwemmen door een waterfilm naar archegonium voor bevruchting
x Bryophyte sporophyten groeien uit archegonia, zijn de kleinste en eenvoudigste
sporophyten van alle bestaande plantgroepen
x Een sporofyt = voet + seta (steel) + sporgangium met peristome (-> organel
gespecialiseerd in verspreiding van sporen)
x Hauwmos- en mos-sporophyten hebben stomata (gaswisseling); levermossen
niet
Mossen kunnen in diverse en soms extreme milieus leven. Ze kunnen bijdragen
aan N-retentie (behoud van stikstof) in de bodem.
Veenmos heeft voor veenvorming gezorgd in hoogvenen. Veen werd en wordt
gebruikt als brandstof. Veenmos is een wereldreservoir voor organische koolstof.
Ontwatering in veenland kan release van extra CO2 naar de atmosfeer
bewerkstelligen.
29.3
Vaatplanten verschenen gedurende het Siluur/Devoon en werden echt divers
tijdens het Carboon.
Vaatweefsel maakte dat deze planten lang en hoog konden worden.
Zaadloze vaatplanten hebben geflagelleerde spermien en zijn dus gebonden aan
vochtige milieus.
,
