Samenvatting Ontwikkeling van Talent en Motivatie
Positive Psychology, aangevuld met info uit de hoorcolleges
Femke van Leth, Tilburg University
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – An Introduction to Positive Psychology....................................................................................2
De geschiedenis van welzijn in de Westerse wereld.............................................................................................3
Hoofdstuk 2 – Emotion, Motivation and the Nature of Well-Being..................................................................5
Componenten van emoties...................................................................................................................................6
Motivatie..............................................................................................................................................................7
Welzijn en positieve emoties................................................................................................................................9
Onderzoeksmodellen – geluk en welzijn.............................................................................................................10
Hoofdstuk 3 – Subjective well-being............................................................................................................. 11
Top-down voorspellers.......................................................................................................................................12
Bottom-up voorspellers......................................................................................................................................14
Geluk en levenstevredenheid verhogen..............................................................................................................15
Hoofdstuk 4 – Leisure, Flow, Mindfulness and Peak Performance.................................................................17
Vrijetijdsbesteding (leisure)................................................................................................................................17
Flow and optimal experience..............................................................................................................................17
Mindfulness........................................................................................................................................................19
Peak performance...............................................................................................................................................21
Hoorcollege 4 – Positive Psychology Interventions.......................................................................................22
De effectiviteit van interventies..........................................................................................................................23
Hoofdstuk 5 – Romantic Love and Positive Families......................................................................................24
Liefde..................................................................................................................................................................25
Relatietevredenheid en stabiliteit.......................................................................................................................26
Positieve families................................................................................................................................................29
Hoofdstuk 7 – Excellence, Aesthetics, Creativity and Genius.........................................................................30
Uitmuntendheid (excellence)..............................................................................................................................30
Esthetiek (aesthetics)..........................................................................................................................................31
Creativiteit..........................................................................................................................................................32
Begaafdheid (genius)..........................................................................................................................................34
Hoofdstuk 6 – Positive Health...................................................................................................................... 34
Positieve gezondheid en de psychologische factoren die dit beïnvloeden.........................................................34
Positief ouder worden en coping........................................................................................................................38
,Hoofdstuk 8 – Well-being across the Life Span..............................................................................................39
Verschillende ontwikkelingsmodellen................................................................................................................39
Moeilijke levenservaringen.................................................................................................................................42
Hoofdstuk 9 – Models of Optimal Well-being...............................................................................................44
Wijsheid..............................................................................................................................................................44
Verschillende perspectieven over optimaal welzijn............................................................................................46
Thema’s binnen de optimale persoonlijkheid.....................................................................................................49
Hoorcollege 10 – Successful aging................................................................................................................ 50
Succesvol ouder worden als een uitkomst..........................................................................................................51
Succesvol ouder worden als een proces.............................................................................................................53
Hoofdstuk 11 – Positive Institutions and Cultural Well-Being........................................................................55
Employee engagement.......................................................................................................................................55
Carrières binnen de positieve psychologie.........................................................................................................57
Positieve gemeenschappen................................................................................................................................58
Subjectief welzijn in verschillende culturen........................................................................................................59
Hoofdstuk 1 – An Introduction to Positive Psychology
- Seligman: positieve psychologie: de wetenschappelijke studie die kijkt naar welke
factoren ervoor zorgen dat individuen en gehele samenlevingen kunnen floreren
o Positieve subjectieve staten (kortdurend): blijdschap, tevredenheid en liefde
(emoties), constructieve gedachten (optimisme en hoop) + energie/vitaliteit
o Positieve individuele eigenschappen (stabiel): moed, eerlijkheid, creativiteit,
wijsheid en doorzettingsvermogen -> positieve gedragspatronen (deugden)
o Positieve instituties: het creëren en onderhouden van gezonde families, fijne
werkomgevingen en goed werkende samenlevingen met tevreden inwoners
Lang werd er niet gefocust op de positieve aspecten van het leven van
mensen, maar toen we ernaar gingen kijken bleken er heel veel te zijn
- The good life: kijken welk ‘goed’ het meest bijdraagt aan een vervullend en fijn leven
-> het gebruiken van je eigen kracht voor authentiek geluk en een grote voldoening
o Dit kan je bereiken door positieve connecties met anderen (vermogen om lief
te hebben, altruïsme, vergeven en spirituele connecties), positieve individuele
karaktertrekken (integriteit, het vermogen om te spelen, creativiteit, deugden
en kracht) en Life Regulation Qualities (autonomie, zelfcontrole en wijsheid)
- Positieve emoties en adaptief gedrag zijn heel belangrijk voor een productief leven
en kunnen helpen bij het aanpakken van psychologische/sociologische problemen
o Positieve emoties kunnen worden gelinkt aan psychologische én biologische
gezondheid, het behalen van doelen en het behalen van succes in het leven
De focus op positieve emoties betekent echter niet dat negatieve
emoties niet meer belangrijk zijn: mentale problemen moeten nog
steeds onze aandacht krijgen, maar we moeten onze focus ook breder
kunnen inzetten -> kijken naar de dingen die mensen goed kunnen!
, Ook kunnen we het positieve vaak beter waarderen, als we
geconfronteerd worden met meer negatieve levenservaringen
Ook kunnen positieve emoties zorgen voor een afname in het
ervaren van negatieve emoties -> gebruiken in de behandeling
- Ondanks alle lastige dingen in hun leven, kunnen de meeste mensen zich toch goed
aanpassen aan hun omstandigheden -> ‘people can flourish and thrive’ -> hierbij gaat
de positieve psychologie in tegen de passieve afhankelijkheid van je genen/omgeving
o Als je hoog scoort op welzijn + laag scoort op mentale problemen: flourishing
Dit is dus niet enkel de afwezigheid van negatieve emoties, maar ook
de aanwezigheid van positieve emoties en een gevoel van welzijn
o Als je hoog scoort op welzijn + hoog scoort op mentale problemen: struggling
o Als je laag scoort op welzijn + hoog scoort op mentale problemen: floundering
o Als je laag scoort op welzijn + laag scoort op mentale problemen: languishing
Om rekening te houden met alle
elementen van mentale gezondheid,
stellen Keyes en Lopez voor om te kijken
naar onze complete mental health: een
combinatie van hoog emotioneel welzijn,
hoog sociaal welzijn, hoog psychologisch
welzijn en ook lage mentale problemen
Welzijn en geluk zijn erg belangrijk
voor alle culturen, maar de manier
waarop het wordt verkregen kan verschillen per cultuur
Thompson heeft wel kritiek op deze indeling: er zou te veel
gefocust worden op categorieën + het is moeilijk te bewijzen
- Binnen de positieve psychologie wordt ook gekeken naar deugen en waarden (denk
aan moed, eerlijkheid, geluk en trouw) -> wetenschappelijke methodes worden veel
ingezet om te kijken welke van deze waardes zorgen voor een betere levenskwaliteit
o Er komt ook steeds meer focus op niet-zelfzuchtige motivaties: compassie,
empathie, zorg en samenwerking -> deze motivaties kunnen aangeboren zijn
- Er wordt al lang gedacht dat positieve en negatieve emoties afhankelijk van elkaar
zijn -> in therapieën werden negatieve emoties geëlimineerd, met de verwachting
dat positieve emoties dan automatisch zouden ontstaan -> dit is echter lang niet
altijd het geval, dus positieve psychologen focussen op onafhankelijkheid tussen de 2
o De oorzaken van positieve en negatieve emoties zijn vaak niet hetzelfde en de
2 soorten emoties kunnen in veel gevallen ook tegelijkertijd ervaren worden
Dynamic model of affect (DMA): de onafhankelijkheid van positieve en
negatieve emoties neemt af als men veel stress of onzekerheid ervaart
De geschiedenis van welzijn in de Westerse wereld
- Hedonisme: fysiologisch genoegen is de basiscomponent van het goede leven + pijn
en lijden moeten worden vermeden -> dit leidt niet tot lange-termijn voordelen voor
onze persoonlijkheid of persoonlijke groei en mensen houden zich hier vaak niet aan
- Het Jodendom: divine command theory: geluk wordt gevonden door te leven in
overeenstemming met de regels die door een Hoger Wezen worden aangedragen
- De Grieken: het goede leven en geluk kunnen worden verkregen door logica en
rationele analyses -> mensen kunnen hun eigen individuele pad naar welzijn maken
, o Deze benadering kwam voort uit de ideeën van Socrates (jezelf kennen), Plato
(zoeken naar diepere betekenissen in het leven) en Aristoteles (eudaimonia:
het vinden van een gouden balans tussen emotionele extremen -> harmonie +
een waardevol leven en waarde hechten aan de juiste dingen in het leven)
De virtue theory of happiness: het ontwikkelen van onze aangeboren
deugden (die tussen extremen liggen) leidt tot het goede leven, maar
of bepaald gedrag een deugd is, hangt af van de situatie waarin je zit
o Je kan de Griekse ideeën over het goede leven samenvatten in 4 blokken:
- Christendom: liefde en compassie voor anderen vormen de basis voor ons welzijn ->
hierbij hoort het idee dat je pas echt gelukkig zal worden na dit leven (in de hemel)
o Ook werd er gesproken over het conflict tussen de fysieke behoeftes en de
meer rationele intellectuele behoeftes (dit zie je ook terugkomen bij Freud)
o 7 dodelijke zondes: boosheid, jaloezie, hebzucht, onmatigheid, lust, trots en
luiheid -> dit zijn gedragingen die ten alle tijden moeten worden vermeden
o 4 kardinale deugden: standvastigheid, gerechtigheid, voorzichtigheid en
gematigdheid + de 3 theologische deugden: geloof, hoop en liefdadigheid
- Renaissance – Verlichting: creativiteit, individualisme en persoonlijke visie worden
steeds belangrijker, de moderne wetenschap komt op (mensen gaan zelf nadenken
o.b.v. logica, objectiviteit en empirisme), democratie ontstaat en de sociale wereld
gaat een grotere rol spelen -> utilitarianisme (gedrag is ethisch als het zorgt voor het
grootste geluk voor het grootste aantal mensen) + Bentham’s hedonische calculus
(individueel geluk kan worden berekend door: positieve – negatieve ervaringen)
- Romanticisme: er komt een enorme focus op individuele emoties, vooral de liefde
o In deze periode ontstaat ook de zoektocht naar authenticiteit (je ‘echte’ ik)
o Het idee komt op dat het huwelijk vrijwillig moet zijn en gebaseerd op affectie
o Ook werd er heel positief gekeken naar de ervaringen van jonge kinderen
- De 20e eeuw: William James (kijken naar de menselijke potenties en hoe we die tot
hun recht kunnen laten komen), Freud (onbewuste processen), Adler (individuele
psychologie: elk kind kan alles leren) + Carl Jung (analytische psychologie: kijken naar
persoonlijke groei in het 2e gedeelte van ons leven -> focus op de gemaakte ‘zelf’)
o Er kwam steeds meer focus op het promoten van mentale gezondheid, tot de
WOII -> hierna was er vooral sprake van een ziekte-model gefocust op het
genezen van soldaten (met PTSS) a.d.h.v. de principes uit het behaviorisme
Maslow ging in tegen deze kijk op het menselijk functioneren -> de
humanistische psychologie: lijkt heel erg op de positieve psychologie,
Positive Psychology, aangevuld met info uit de hoorcolleges
Femke van Leth, Tilburg University
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 – An Introduction to Positive Psychology....................................................................................2
De geschiedenis van welzijn in de Westerse wereld.............................................................................................3
Hoofdstuk 2 – Emotion, Motivation and the Nature of Well-Being..................................................................5
Componenten van emoties...................................................................................................................................6
Motivatie..............................................................................................................................................................7
Welzijn en positieve emoties................................................................................................................................9
Onderzoeksmodellen – geluk en welzijn.............................................................................................................10
Hoofdstuk 3 – Subjective well-being............................................................................................................. 11
Top-down voorspellers.......................................................................................................................................12
Bottom-up voorspellers......................................................................................................................................14
Geluk en levenstevredenheid verhogen..............................................................................................................15
Hoofdstuk 4 – Leisure, Flow, Mindfulness and Peak Performance.................................................................17
Vrijetijdsbesteding (leisure)................................................................................................................................17
Flow and optimal experience..............................................................................................................................17
Mindfulness........................................................................................................................................................19
Peak performance...............................................................................................................................................21
Hoorcollege 4 – Positive Psychology Interventions.......................................................................................22
De effectiviteit van interventies..........................................................................................................................23
Hoofdstuk 5 – Romantic Love and Positive Families......................................................................................24
Liefde..................................................................................................................................................................25
Relatietevredenheid en stabiliteit.......................................................................................................................26
Positieve families................................................................................................................................................29
Hoofdstuk 7 – Excellence, Aesthetics, Creativity and Genius.........................................................................30
Uitmuntendheid (excellence)..............................................................................................................................30
Esthetiek (aesthetics)..........................................................................................................................................31
Creativiteit..........................................................................................................................................................32
Begaafdheid (genius)..........................................................................................................................................34
Hoofdstuk 6 – Positive Health...................................................................................................................... 34
Positieve gezondheid en de psychologische factoren die dit beïnvloeden.........................................................34
Positief ouder worden en coping........................................................................................................................38
,Hoofdstuk 8 – Well-being across the Life Span..............................................................................................39
Verschillende ontwikkelingsmodellen................................................................................................................39
Moeilijke levenservaringen.................................................................................................................................42
Hoofdstuk 9 – Models of Optimal Well-being...............................................................................................44
Wijsheid..............................................................................................................................................................44
Verschillende perspectieven over optimaal welzijn............................................................................................46
Thema’s binnen de optimale persoonlijkheid.....................................................................................................49
Hoorcollege 10 – Successful aging................................................................................................................ 50
Succesvol ouder worden als een uitkomst..........................................................................................................51
Succesvol ouder worden als een proces.............................................................................................................53
Hoofdstuk 11 – Positive Institutions and Cultural Well-Being........................................................................55
Employee engagement.......................................................................................................................................55
Carrières binnen de positieve psychologie.........................................................................................................57
Positieve gemeenschappen................................................................................................................................58
Subjectief welzijn in verschillende culturen........................................................................................................59
Hoofdstuk 1 – An Introduction to Positive Psychology
- Seligman: positieve psychologie: de wetenschappelijke studie die kijkt naar welke
factoren ervoor zorgen dat individuen en gehele samenlevingen kunnen floreren
o Positieve subjectieve staten (kortdurend): blijdschap, tevredenheid en liefde
(emoties), constructieve gedachten (optimisme en hoop) + energie/vitaliteit
o Positieve individuele eigenschappen (stabiel): moed, eerlijkheid, creativiteit,
wijsheid en doorzettingsvermogen -> positieve gedragspatronen (deugden)
o Positieve instituties: het creëren en onderhouden van gezonde families, fijne
werkomgevingen en goed werkende samenlevingen met tevreden inwoners
Lang werd er niet gefocust op de positieve aspecten van het leven van
mensen, maar toen we ernaar gingen kijken bleken er heel veel te zijn
- The good life: kijken welk ‘goed’ het meest bijdraagt aan een vervullend en fijn leven
-> het gebruiken van je eigen kracht voor authentiek geluk en een grote voldoening
o Dit kan je bereiken door positieve connecties met anderen (vermogen om lief
te hebben, altruïsme, vergeven en spirituele connecties), positieve individuele
karaktertrekken (integriteit, het vermogen om te spelen, creativiteit, deugden
en kracht) en Life Regulation Qualities (autonomie, zelfcontrole en wijsheid)
- Positieve emoties en adaptief gedrag zijn heel belangrijk voor een productief leven
en kunnen helpen bij het aanpakken van psychologische/sociologische problemen
o Positieve emoties kunnen worden gelinkt aan psychologische én biologische
gezondheid, het behalen van doelen en het behalen van succes in het leven
De focus op positieve emoties betekent echter niet dat negatieve
emoties niet meer belangrijk zijn: mentale problemen moeten nog
steeds onze aandacht krijgen, maar we moeten onze focus ook breder
kunnen inzetten -> kijken naar de dingen die mensen goed kunnen!
, Ook kunnen we het positieve vaak beter waarderen, als we
geconfronteerd worden met meer negatieve levenservaringen
Ook kunnen positieve emoties zorgen voor een afname in het
ervaren van negatieve emoties -> gebruiken in de behandeling
- Ondanks alle lastige dingen in hun leven, kunnen de meeste mensen zich toch goed
aanpassen aan hun omstandigheden -> ‘people can flourish and thrive’ -> hierbij gaat
de positieve psychologie in tegen de passieve afhankelijkheid van je genen/omgeving
o Als je hoog scoort op welzijn + laag scoort op mentale problemen: flourishing
Dit is dus niet enkel de afwezigheid van negatieve emoties, maar ook
de aanwezigheid van positieve emoties en een gevoel van welzijn
o Als je hoog scoort op welzijn + hoog scoort op mentale problemen: struggling
o Als je laag scoort op welzijn + hoog scoort op mentale problemen: floundering
o Als je laag scoort op welzijn + laag scoort op mentale problemen: languishing
Om rekening te houden met alle
elementen van mentale gezondheid,
stellen Keyes en Lopez voor om te kijken
naar onze complete mental health: een
combinatie van hoog emotioneel welzijn,
hoog sociaal welzijn, hoog psychologisch
welzijn en ook lage mentale problemen
Welzijn en geluk zijn erg belangrijk
voor alle culturen, maar de manier
waarop het wordt verkregen kan verschillen per cultuur
Thompson heeft wel kritiek op deze indeling: er zou te veel
gefocust worden op categorieën + het is moeilijk te bewijzen
- Binnen de positieve psychologie wordt ook gekeken naar deugen en waarden (denk
aan moed, eerlijkheid, geluk en trouw) -> wetenschappelijke methodes worden veel
ingezet om te kijken welke van deze waardes zorgen voor een betere levenskwaliteit
o Er komt ook steeds meer focus op niet-zelfzuchtige motivaties: compassie,
empathie, zorg en samenwerking -> deze motivaties kunnen aangeboren zijn
- Er wordt al lang gedacht dat positieve en negatieve emoties afhankelijk van elkaar
zijn -> in therapieën werden negatieve emoties geëlimineerd, met de verwachting
dat positieve emoties dan automatisch zouden ontstaan -> dit is echter lang niet
altijd het geval, dus positieve psychologen focussen op onafhankelijkheid tussen de 2
o De oorzaken van positieve en negatieve emoties zijn vaak niet hetzelfde en de
2 soorten emoties kunnen in veel gevallen ook tegelijkertijd ervaren worden
Dynamic model of affect (DMA): de onafhankelijkheid van positieve en
negatieve emoties neemt af als men veel stress of onzekerheid ervaart
De geschiedenis van welzijn in de Westerse wereld
- Hedonisme: fysiologisch genoegen is de basiscomponent van het goede leven + pijn
en lijden moeten worden vermeden -> dit leidt niet tot lange-termijn voordelen voor
onze persoonlijkheid of persoonlijke groei en mensen houden zich hier vaak niet aan
- Het Jodendom: divine command theory: geluk wordt gevonden door te leven in
overeenstemming met de regels die door een Hoger Wezen worden aangedragen
- De Grieken: het goede leven en geluk kunnen worden verkregen door logica en
rationele analyses -> mensen kunnen hun eigen individuele pad naar welzijn maken
, o Deze benadering kwam voort uit de ideeën van Socrates (jezelf kennen), Plato
(zoeken naar diepere betekenissen in het leven) en Aristoteles (eudaimonia:
het vinden van een gouden balans tussen emotionele extremen -> harmonie +
een waardevol leven en waarde hechten aan de juiste dingen in het leven)
De virtue theory of happiness: het ontwikkelen van onze aangeboren
deugden (die tussen extremen liggen) leidt tot het goede leven, maar
of bepaald gedrag een deugd is, hangt af van de situatie waarin je zit
o Je kan de Griekse ideeën over het goede leven samenvatten in 4 blokken:
- Christendom: liefde en compassie voor anderen vormen de basis voor ons welzijn ->
hierbij hoort het idee dat je pas echt gelukkig zal worden na dit leven (in de hemel)
o Ook werd er gesproken over het conflict tussen de fysieke behoeftes en de
meer rationele intellectuele behoeftes (dit zie je ook terugkomen bij Freud)
o 7 dodelijke zondes: boosheid, jaloezie, hebzucht, onmatigheid, lust, trots en
luiheid -> dit zijn gedragingen die ten alle tijden moeten worden vermeden
o 4 kardinale deugden: standvastigheid, gerechtigheid, voorzichtigheid en
gematigdheid + de 3 theologische deugden: geloof, hoop en liefdadigheid
- Renaissance – Verlichting: creativiteit, individualisme en persoonlijke visie worden
steeds belangrijker, de moderne wetenschap komt op (mensen gaan zelf nadenken
o.b.v. logica, objectiviteit en empirisme), democratie ontstaat en de sociale wereld
gaat een grotere rol spelen -> utilitarianisme (gedrag is ethisch als het zorgt voor het
grootste geluk voor het grootste aantal mensen) + Bentham’s hedonische calculus
(individueel geluk kan worden berekend door: positieve – negatieve ervaringen)
- Romanticisme: er komt een enorme focus op individuele emoties, vooral de liefde
o In deze periode ontstaat ook de zoektocht naar authenticiteit (je ‘echte’ ik)
o Het idee komt op dat het huwelijk vrijwillig moet zijn en gebaseerd op affectie
o Ook werd er heel positief gekeken naar de ervaringen van jonge kinderen
- De 20e eeuw: William James (kijken naar de menselijke potenties en hoe we die tot
hun recht kunnen laten komen), Freud (onbewuste processen), Adler (individuele
psychologie: elk kind kan alles leren) + Carl Jung (analytische psychologie: kijken naar
persoonlijke groei in het 2e gedeelte van ons leven -> focus op de gemaakte ‘zelf’)
o Er kwam steeds meer focus op het promoten van mentale gezondheid, tot de
WOII -> hierna was er vooral sprake van een ziekte-model gefocust op het
genezen van soldaten (met PTSS) a.d.h.v. de principes uit het behaviorisme
Maslow ging in tegen deze kijk op het menselijk functioneren -> de
humanistische psychologie: lijkt heel erg op de positieve psychologie,
