2.02 – ontwikkeling in kaart brengen
Handelingsgericht werken 2.0
Hoofdstuk 13 – Het verzamelen van alle gegevens
13.1 Waarnemen en begrijpen
De werkcyclus van handelingsgericht werken is keurig opgedeeld in vier elkaar opvolgende
fasen; plannen, realiseren, waarnemen en begrijpen. Het is goed om stil te staan bij elke
fase en je de volgende dingen af te vragen;
Plannen
- Heb ik voldoende informatie over doelen, leerstof en leerlignen om een goede planning te
maken?
- Heb ik een goed planning gemaakt, zodat elk kind zich goed kan ontwikkelen en de doelen
kan bereiken?
Realiseren
- Verloopt de uitvoering van het plan zoals ik gedacht had?
- Waar moet ik aanpassen of bijsturen?
- Evalueren en analyseren tijdens en na afloop van een periode levert weer nieuwe inzichten
op voor het groepsoverzicht en voor het volgende groepsplan.
Waarnemen
- Wat valt op tijdens het werken?
- Hoe is het leerproces verlopen en zijn de resultaten overeenkomstig aan de
verwachtingen?
- Welke stimulerende en belemmerende factoren spelen een belangrijke rol?
Begrijpen
- Begrijp ik wat elk kind voor de volgende periode nodig heeft om de doelen te behalen?
- Weet ik wat zijn onderwijsbehoeften zijn?
- Heb ik nog aanvullende informatie nodig om dit kind te begrijpen?
De fasen waarnemen en begrijpen leiden tot het groepsoverzicht. In het groepsoverzicht
staat het leren van de individuele kinderen centraal.
Plannen en realiseren gaan over het groepsplan. In het groepsplan staat het leren van de
groep centraal.
13.2 Mentale modellen
Mentale modellen zijn beelden, veronderstellingen en verhalen die we met ons meedragen
en hebben betrekking op onszelf, andere mensen, kinderen, het onderwijs en andere
aspecten van de wereld. Deze mentale modellen werken als filters waardoor je de
werkelijkheid anders ziet dan hij is.
Door de ouder en het kind te betrekken bij het opstellen van een passende aanpak, krijg je
vanuit verschillende invalshoeken informatie en kun je deze benutten om aangrijpingspunten
te vinden hoe de situatie te verbeteren is, zodat er meer kans is op ontwikkeling.
13.3 Evalueer het leerproces
Samen met je leerlingen vaststellen hoe het is gegaan en tot welke resultaten het werken
heeft geleid, is heel leerzaam. Samen met collega’s terugblikken op hoe je
groepsplanperiode is verlopen, is ook heel leerzaam. Je kunt de kennis en ervaring van
collega’s benutten om er zelf wijzer van te worden. Uit de evaluatie haal je aandachtspunten
voor de komende periode. Op een moment als deze is het belangrijk om na te gaan;
- Wat was het plan?
- Wat is er feitelijk gebeurd?
Handelingsgericht werken 2.0
Hoofdstuk 13 – Het verzamelen van alle gegevens
13.1 Waarnemen en begrijpen
De werkcyclus van handelingsgericht werken is keurig opgedeeld in vier elkaar opvolgende
fasen; plannen, realiseren, waarnemen en begrijpen. Het is goed om stil te staan bij elke
fase en je de volgende dingen af te vragen;
Plannen
- Heb ik voldoende informatie over doelen, leerstof en leerlignen om een goede planning te
maken?
- Heb ik een goed planning gemaakt, zodat elk kind zich goed kan ontwikkelen en de doelen
kan bereiken?
Realiseren
- Verloopt de uitvoering van het plan zoals ik gedacht had?
- Waar moet ik aanpassen of bijsturen?
- Evalueren en analyseren tijdens en na afloop van een periode levert weer nieuwe inzichten
op voor het groepsoverzicht en voor het volgende groepsplan.
Waarnemen
- Wat valt op tijdens het werken?
- Hoe is het leerproces verlopen en zijn de resultaten overeenkomstig aan de
verwachtingen?
- Welke stimulerende en belemmerende factoren spelen een belangrijke rol?
Begrijpen
- Begrijp ik wat elk kind voor de volgende periode nodig heeft om de doelen te behalen?
- Weet ik wat zijn onderwijsbehoeften zijn?
- Heb ik nog aanvullende informatie nodig om dit kind te begrijpen?
De fasen waarnemen en begrijpen leiden tot het groepsoverzicht. In het groepsoverzicht
staat het leren van de individuele kinderen centraal.
Plannen en realiseren gaan over het groepsplan. In het groepsplan staat het leren van de
groep centraal.
13.2 Mentale modellen
Mentale modellen zijn beelden, veronderstellingen en verhalen die we met ons meedragen
en hebben betrekking op onszelf, andere mensen, kinderen, het onderwijs en andere
aspecten van de wereld. Deze mentale modellen werken als filters waardoor je de
werkelijkheid anders ziet dan hij is.
Door de ouder en het kind te betrekken bij het opstellen van een passende aanpak, krijg je
vanuit verschillende invalshoeken informatie en kun je deze benutten om aangrijpingspunten
te vinden hoe de situatie te verbeteren is, zodat er meer kans is op ontwikkeling.
13.3 Evalueer het leerproces
Samen met je leerlingen vaststellen hoe het is gegaan en tot welke resultaten het werken
heeft geleid, is heel leerzaam. Samen met collega’s terugblikken op hoe je
groepsplanperiode is verlopen, is ook heel leerzaam. Je kunt de kennis en ervaring van
collega’s benutten om er zelf wijzer van te worden. Uit de evaluatie haal je aandachtspunten
voor de komende periode. Op een moment als deze is het belangrijk om na te gaan;
- Wat was het plan?
- Wat is er feitelijk gebeurd?
