MvD 2020
Corporate Governance en Litigation
Master Ondernemingsrecht 2020-2021
Samenvatting Corporate Governance en Litigation 2020
1
,MvD 2020
Beste lezer,
Voor je ligt de samenvatting van de colleges van het vak Corporate Governance en Litigation van de
Master Ondernemingsrecht. De weergegeven stof in deze samenvatting is gebaseerd op het
collegejaar 2020-2021. De samenvatting dient ter aanvulling van de stof die wordt besproken op de
colleges en biedt een handreiking voor het studeren. Hetgeen beschreven in deze samenvatting is
gebaseerd op de colleges en vertegenwoordigt derhalve zowel feiten als een eigen invulling van de
behandelde stof. Ik sta niet in voor eventuele onvolledigheden en onjuistheden in de weergegeven
stukken.
Het gebruik van deze samenvatting als hulpmiddel bij het studeren biedt een (goede) mogelijkheid
voor een adequate voorbereiding op het tentamen. Ik wens je veel leesplezier en succes bij het
studeren.
2
,MvD 2020
COLLEGE 1: INLEIDING CORPORATE GOVERNANCE 4
COLLEGE 2: BEVOEGDHEDEN BINNEN DE VENNOOTSCHAP 6
COLLEGE 3: BESTUUR, BESTUURSAUTONOMIE EN VERTEGENWOORDIGING 10
COLLEGE 4: CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY 16
COLLEGE 5: BESTUURDERSAANSPRAKELIJKHEID EX ART. 2:9 EN 6:162 17
COLLEGE 6: BESTUURDERSAANSPRAKELIJKHEID EX 2:138/248 EN ART. 2:11 23
COLLEGE 7: AFGELEIDE SCHADE 30
COLLEGE 9: DOORBRAAK VAN AANSPRAKELIJKHEID (AANDEELHOUDERS) EN VEREENZELVIGING 39
COLLEGE 10: AANTASTING VAN RECHTSHANDELINGEN EN TEGENSTRIJDIG BELANG 45
COLLEGE 11: AANDEELHOUDERS EN AVA 54
COLLEGE 12: FUNCTIONEREN VAN DE ALGEMENE VERGADERING 61
COLLEGE 13: DE RVC 64
COLLEGE 14: STRUCTUURREGELING EN WERKNEMERSINVLOED 69
COLLEGE 15: CASUSCOLLEGE 77
COLLEGE 16: BELONINGEN IN HET ONDERNEMINGSRECHT 78
COLLEGE 17 & 18: ENQUÊTERECHT 82
COLLEGE 19: BESCHERMINGSCONSTRUCTIES 96
COLLEGE 20: UITKOOP VAN MINDERHEIDSAANDEELHOUDERS EN GESCHILLENREGELING 102
COLLEGE 21: FAMILIEBEDRIJVEN EN JOINT VENTURES 108
COLLEGE 22: CORPORATE GOVERNANCE IN EUROPEES EN INTERNATIONAAL PERSPECTIEF 112
COLLEGE 23: STRATEGIE & HET EXECUTIVE COMMITTEE 116
STAPPENPLANNEN 126
3
, MvD 2020
College 1: Inleiding corporate governance
Een controlerend aandeelhouder kan met een eigen belang waarde aan een vennootschap onttrekken,
wat indirect ten koste gaat van de minderheidsaandeelhouders. In machtsstructuren kunnen
invloedrijke partijen de minderheid benadelen.
Belang van de vennootschap
Oude opvatting, tot 1960: overeenkomst tussen de aandeelhouders. Zij zijn soeverein en delegeren
hun taken aan het bestuur, dat onderschikt is aan de aandeelhouders. De bevoegdheid van de
bestuurders is afgeleid aan dat van de aandeelhouders. Als het ware een soort oude vorm van de
maatschap, waaruit historisch gezien de NV is gegroeid.
Veranderingen 20e eeuw
• Groei ondernemingen
o Taak/verantwoordelijkheid bestuurders groeit; krijgen oog voor ‘arbeidersbelangen’
o Aantal aandeelhouders groeit:
o Kennisachterstand,
o Kennen elkaar niet à kunnen niet samen optrekken
o Minder betrokken à opkomst daalt
§ Beschermingsmaatregelen tegen toevallige meerderheid à door bijvoorbeeld
certificering van nieuwe aandelen.
• Bestuurders machtiger, aandeelhouders verliezen invloed
• De vraag komt op: Moeten de bestuurders zich alleen richten op het belang van de
aandeelhouders? Of ook richting anderen.
Heersende theorieën vennootschapsbelang
Aandeelhoudersbelang: Oude opvatting, tot 1960: vennootschap is van de aandeelhouders, het is een
contract.
• Maeijer 1964: Holistische benadering, institutionele leer. Het vennootschappelijk belang is
het belang dat de vennootschap heeft bij haar eigen gezonde bestaan, uitgroei en
voortbestaan met het oog op het door haar te bereiken doel.
1989: ‘waaronder het belang van de (continuïteit van de) aan de vennootschap verbonden
onderneming’
o Het gaat dus niet meer om het belang van de aandeelhouders als enige.
• Van der Grinten 1968: De resultantenopvatting, Vennootschappelijk belang is de resultante
van afweging van belangen van allen die bij de vennootschappelijke werkzaamheid zijn
betrokken. Hoe deze afweging dient te geschieden, welk gewicht eventueel contrasterende
belangen in de schaal behoren te leggen, hangt af van de concrete situatie.
o De kritiek vanuit Anglo-Amerikaans perspectief: de bestuurder hoeft geen
verantwoording meer af te leggen doordat ze oppermachtig wordt. Hij kan namelijk
opvoeren aan de een dat het in het belang van de ander was. Dus vertroebelt dit
perspectief. (‘a manager told to serve two masters has been freed of both and is
answerable to neither.’ (Easterbrook & Fischel 1991)
Cancun I 2014: Bestuurders richten zich naar het belang van de vennootschap en de met haar
verbonden onderneming (vgl. art. 2:239 lid 5 BW). Het vennootschapsbelang hangt af van de
omstandigheden van het geval. Indien aan de vennootschap een onderneming is verbonden, wordt
4
Corporate Governance en Litigation
Master Ondernemingsrecht 2020-2021
Samenvatting Corporate Governance en Litigation 2020
1
,MvD 2020
Beste lezer,
Voor je ligt de samenvatting van de colleges van het vak Corporate Governance en Litigation van de
Master Ondernemingsrecht. De weergegeven stof in deze samenvatting is gebaseerd op het
collegejaar 2020-2021. De samenvatting dient ter aanvulling van de stof die wordt besproken op de
colleges en biedt een handreiking voor het studeren. Hetgeen beschreven in deze samenvatting is
gebaseerd op de colleges en vertegenwoordigt derhalve zowel feiten als een eigen invulling van de
behandelde stof. Ik sta niet in voor eventuele onvolledigheden en onjuistheden in de weergegeven
stukken.
Het gebruik van deze samenvatting als hulpmiddel bij het studeren biedt een (goede) mogelijkheid
voor een adequate voorbereiding op het tentamen. Ik wens je veel leesplezier en succes bij het
studeren.
2
,MvD 2020
COLLEGE 1: INLEIDING CORPORATE GOVERNANCE 4
COLLEGE 2: BEVOEGDHEDEN BINNEN DE VENNOOTSCHAP 6
COLLEGE 3: BESTUUR, BESTUURSAUTONOMIE EN VERTEGENWOORDIGING 10
COLLEGE 4: CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY 16
COLLEGE 5: BESTUURDERSAANSPRAKELIJKHEID EX ART. 2:9 EN 6:162 17
COLLEGE 6: BESTUURDERSAANSPRAKELIJKHEID EX 2:138/248 EN ART. 2:11 23
COLLEGE 7: AFGELEIDE SCHADE 30
COLLEGE 9: DOORBRAAK VAN AANSPRAKELIJKHEID (AANDEELHOUDERS) EN VEREENZELVIGING 39
COLLEGE 10: AANTASTING VAN RECHTSHANDELINGEN EN TEGENSTRIJDIG BELANG 45
COLLEGE 11: AANDEELHOUDERS EN AVA 54
COLLEGE 12: FUNCTIONEREN VAN DE ALGEMENE VERGADERING 61
COLLEGE 13: DE RVC 64
COLLEGE 14: STRUCTUURREGELING EN WERKNEMERSINVLOED 69
COLLEGE 15: CASUSCOLLEGE 77
COLLEGE 16: BELONINGEN IN HET ONDERNEMINGSRECHT 78
COLLEGE 17 & 18: ENQUÊTERECHT 82
COLLEGE 19: BESCHERMINGSCONSTRUCTIES 96
COLLEGE 20: UITKOOP VAN MINDERHEIDSAANDEELHOUDERS EN GESCHILLENREGELING 102
COLLEGE 21: FAMILIEBEDRIJVEN EN JOINT VENTURES 108
COLLEGE 22: CORPORATE GOVERNANCE IN EUROPEES EN INTERNATIONAAL PERSPECTIEF 112
COLLEGE 23: STRATEGIE & HET EXECUTIVE COMMITTEE 116
STAPPENPLANNEN 126
3
, MvD 2020
College 1: Inleiding corporate governance
Een controlerend aandeelhouder kan met een eigen belang waarde aan een vennootschap onttrekken,
wat indirect ten koste gaat van de minderheidsaandeelhouders. In machtsstructuren kunnen
invloedrijke partijen de minderheid benadelen.
Belang van de vennootschap
Oude opvatting, tot 1960: overeenkomst tussen de aandeelhouders. Zij zijn soeverein en delegeren
hun taken aan het bestuur, dat onderschikt is aan de aandeelhouders. De bevoegdheid van de
bestuurders is afgeleid aan dat van de aandeelhouders. Als het ware een soort oude vorm van de
maatschap, waaruit historisch gezien de NV is gegroeid.
Veranderingen 20e eeuw
• Groei ondernemingen
o Taak/verantwoordelijkheid bestuurders groeit; krijgen oog voor ‘arbeidersbelangen’
o Aantal aandeelhouders groeit:
o Kennisachterstand,
o Kennen elkaar niet à kunnen niet samen optrekken
o Minder betrokken à opkomst daalt
§ Beschermingsmaatregelen tegen toevallige meerderheid à door bijvoorbeeld
certificering van nieuwe aandelen.
• Bestuurders machtiger, aandeelhouders verliezen invloed
• De vraag komt op: Moeten de bestuurders zich alleen richten op het belang van de
aandeelhouders? Of ook richting anderen.
Heersende theorieën vennootschapsbelang
Aandeelhoudersbelang: Oude opvatting, tot 1960: vennootschap is van de aandeelhouders, het is een
contract.
• Maeijer 1964: Holistische benadering, institutionele leer. Het vennootschappelijk belang is
het belang dat de vennootschap heeft bij haar eigen gezonde bestaan, uitgroei en
voortbestaan met het oog op het door haar te bereiken doel.
1989: ‘waaronder het belang van de (continuïteit van de) aan de vennootschap verbonden
onderneming’
o Het gaat dus niet meer om het belang van de aandeelhouders als enige.
• Van der Grinten 1968: De resultantenopvatting, Vennootschappelijk belang is de resultante
van afweging van belangen van allen die bij de vennootschappelijke werkzaamheid zijn
betrokken. Hoe deze afweging dient te geschieden, welk gewicht eventueel contrasterende
belangen in de schaal behoren te leggen, hangt af van de concrete situatie.
o De kritiek vanuit Anglo-Amerikaans perspectief: de bestuurder hoeft geen
verantwoording meer af te leggen doordat ze oppermachtig wordt. Hij kan namelijk
opvoeren aan de een dat het in het belang van de ander was. Dus vertroebelt dit
perspectief. (‘a manager told to serve two masters has been freed of both and is
answerable to neither.’ (Easterbrook & Fischel 1991)
Cancun I 2014: Bestuurders richten zich naar het belang van de vennootschap en de met haar
verbonden onderneming (vgl. art. 2:239 lid 5 BW). Het vennootschapsbelang hangt af van de
omstandigheden van het geval. Indien aan de vennootschap een onderneming is verbonden, wordt
4
