Samenvatting: Dyslectische kinderen
leren lezen
Deel 1 (H1 t/m H4)
1. Goed leesonderwijs
1.1 Leesstadia
Kinderliteratuur in het Nederlands taalgebied is van zeer hoog niveau. De koppeling tussen de letters
en de klanken is in het Nederlands zeer direct. Hierdoor is het voor Nederlandse kinderen
makkelijker te lezen dan voor kinderen in andere landen.
Voordat kinderen naar groep 3 gaan hebben zij al ervaring opgedaan met geschreven tekst. Ze
herkennen verschillende letters en kunnen vaak hun naam al lezen en schrijven. Hun
taalvaardigheden ontwikkelen zich en ze krijgen eigenschappen van woorden zoals rijm en alliteratie.
Lezen = het halen van betekenis uit geschreven tekst. Dit gaat in fases.
Fases van alfabetisme:
Pre-alfabetische fase -> Het gedetailleerd en nauwkeurig kunnen vertellen van een verhaal
uit bijvoorbeeld een prentenboek, en op het goede moment een bladzijde kunnen omslaan.
Dit is een belangrijke fase om een beeld te krijgen van wat lezen is. Hierbij maakt het kind
gebruik van visuele karakteristieken van letters en woorden. (Kleuters)
Partieel alfabetische fase -> In deze fase lezen kinderen woorden doordat ze een beperkt
aantal letters binnen die woorden in klanken kunnen omzetten. Dit wordt ook wel ‘partial
cue’ genoemd. Deze wijze van lezen is betrouwbaarder dan in de pre-alfabetische fase, maar
levert nog wel veel fouten op.
Volledig alfabetische fase -> Letters leren associëren met klanken. Kinderen leren waar
letters voor dienen en hoe ze woorden kunnen lezen die op elkaar lijken. Dit is het moment
dat kinderen leren decoderen. Hierbij hebben ze kennis nodig van grafeem-foneemrelaties
(letter-klankkoppeling) en gaat het kind spellend lezen waarbij klanken aan elkaar gekoppeld
worden om woorden te vormen.
Geconsolideerde alfabetische fase -> Geleidelijk automatiseert de orthografische kennis
(kennis over de schrijfwijze van woorden) en de morfologie van woorden (hoe de woorden
zijn opgebouwd). In deze fase gaat het kind geleidelijk aan vloeiend lezen. Hierbij is veel
oefening noodzakelijk.
Niet bij elke taal zijn de fases hetzelfde opgebouwd. Sommige kinderen slaan fases over.
1.2 Leesproblemen
Faalervaringen beïnvloeden het leerproces negatief. Ze leiden tot een verlies aan zelfvertrouwen en
tot en verlies aan controle over de situatie. Hierdoor kan het kind zich hulpeloos gaan voelen.
Slechte lezende kinderen glijden vaak langzaam af. Het tekstaanbod wordt te lastig en het kind raakt
achterop. Hierdoor ontwikkeld de woordenschat zich langzamer en kunnen de prestaties op andere
vakken ook achteruitgaan.
Ernstige leesproblemen kunnen leiden tot een verlies van plezier in het leren, school en soms zelfs in
het leven. Ook kan het leiden tot stemmingsstoornissen zoals depressiviteit, sociale angsten of
lichamelijke klachten. Hoe een kind met leesproblemen om gaat is heel verschillend. Een goede
ondersteuning vanuit de omgeving heeft een beschermende werking.
leren lezen
Deel 1 (H1 t/m H4)
1. Goed leesonderwijs
1.1 Leesstadia
Kinderliteratuur in het Nederlands taalgebied is van zeer hoog niveau. De koppeling tussen de letters
en de klanken is in het Nederlands zeer direct. Hierdoor is het voor Nederlandse kinderen
makkelijker te lezen dan voor kinderen in andere landen.
Voordat kinderen naar groep 3 gaan hebben zij al ervaring opgedaan met geschreven tekst. Ze
herkennen verschillende letters en kunnen vaak hun naam al lezen en schrijven. Hun
taalvaardigheden ontwikkelen zich en ze krijgen eigenschappen van woorden zoals rijm en alliteratie.
Lezen = het halen van betekenis uit geschreven tekst. Dit gaat in fases.
Fases van alfabetisme:
Pre-alfabetische fase -> Het gedetailleerd en nauwkeurig kunnen vertellen van een verhaal
uit bijvoorbeeld een prentenboek, en op het goede moment een bladzijde kunnen omslaan.
Dit is een belangrijke fase om een beeld te krijgen van wat lezen is. Hierbij maakt het kind
gebruik van visuele karakteristieken van letters en woorden. (Kleuters)
Partieel alfabetische fase -> In deze fase lezen kinderen woorden doordat ze een beperkt
aantal letters binnen die woorden in klanken kunnen omzetten. Dit wordt ook wel ‘partial
cue’ genoemd. Deze wijze van lezen is betrouwbaarder dan in de pre-alfabetische fase, maar
levert nog wel veel fouten op.
Volledig alfabetische fase -> Letters leren associëren met klanken. Kinderen leren waar
letters voor dienen en hoe ze woorden kunnen lezen die op elkaar lijken. Dit is het moment
dat kinderen leren decoderen. Hierbij hebben ze kennis nodig van grafeem-foneemrelaties
(letter-klankkoppeling) en gaat het kind spellend lezen waarbij klanken aan elkaar gekoppeld
worden om woorden te vormen.
Geconsolideerde alfabetische fase -> Geleidelijk automatiseert de orthografische kennis
(kennis over de schrijfwijze van woorden) en de morfologie van woorden (hoe de woorden
zijn opgebouwd). In deze fase gaat het kind geleidelijk aan vloeiend lezen. Hierbij is veel
oefening noodzakelijk.
Niet bij elke taal zijn de fases hetzelfde opgebouwd. Sommige kinderen slaan fases over.
1.2 Leesproblemen
Faalervaringen beïnvloeden het leerproces negatief. Ze leiden tot een verlies aan zelfvertrouwen en
tot en verlies aan controle over de situatie. Hierdoor kan het kind zich hulpeloos gaan voelen.
Slechte lezende kinderen glijden vaak langzaam af. Het tekstaanbod wordt te lastig en het kind raakt
achterop. Hierdoor ontwikkeld de woordenschat zich langzamer en kunnen de prestaties op andere
vakken ook achteruitgaan.
Ernstige leesproblemen kunnen leiden tot een verlies van plezier in het leren, school en soms zelfs in
het leven. Ook kan het leiden tot stemmingsstoornissen zoals depressiviteit, sociale angsten of
lichamelijke klachten. Hoe een kind met leesproblemen om gaat is heel verschillend. Een goede
ondersteuning vanuit de omgeving heeft een beschermende werking.
