Geschiedenis
H1: Tijd van de jagers en boeren
Paragraaf 1
Leerdoelen
- Je kunt 4 kenmerken noemen van de levenswijze van de jager-verzamelaars.
- Ze hebben riete huizen.
- Ze verplaatsen vaak van locatie (nomaden).
- Ze gebruiken wapens en dragen vooral dierenhuiden.
- Ze leven in familiegroepen.
- Je kunt uitleggen waar en waardoor de landbouwrevolutie ontstond.
- De landbouwrevolutie ontstond in de vruchtbare halve maan en spreide vanuit
daar door (verder) in Europa.
- Het ontstond doordat klimaatverandering zorgde voor een koudere periode
waardoor er weinig wild eten, graan en dieren, meer waren en ze het zelf
moesten gaan maken (akkerbouw en veeteelt).
- Je kunt uitleggen hoe en waardoor de landbouwrevolutie zich verspreidde naar Europa.
- Doordat de eerste moderne mensen leefden als nomaden trokken ze steeds van
plek naar plek om zo voldoende voedsel in de buurt te hebben, toen ze in Europa
aankwamen was er een ijstijd, hierdoor was Europa a een leefbaar in Midden- en
Centraal-Europa. Ze jaagde hier op rendieren, herten en mammoeten.
- Je kunt de gevolgen van de landbouwrevolutie beschrijven en verklaren.
- Men ging sedentair leven (op 1 vaste plek, oftewel dorpen ontstonden). Ook
gebruikte boeren andere voorwerpen en werktuigen: bijlen, messen, pijl- en
speerpunten, sikkels, ploegen en maalstenen. A emaal dus van steen. Ook
maakte ze kleiwerk waarin bijvoorbeeld dingen konden worden bewaard. Meer
bezitten betekende meer macht maar grote verschi en waren er nog niet. Ook
duurde de revolutie erg lang, ze vulde het eerst nog aan met jagen en
verzamelen in de buurt.
,Kenmerkende aspecten
De levenswijze van jagers-verzamelaars.
Het grootste deel van de geschiedenis leefden mensen als nomaden in de samenleving van
jager-verzamelaars. Ze kwamen aan hun voedsel door te jagen en voedsel te verzamelen in de
natuur. Omdat mensen nog niet konden schrijven is onze kennis over de prehistorie gebaseerd
op ongeschreven bronnen.
Begrippen
evolutie - Geleidelijke ontwikkeling.
jager-verzamelaars - Iemand die leeft van de jacht en van wat hij in de natuur vindt.
Jager-verzamelaars leven in kleine groepen als nomaden.
nomade - Iemand die niet op een vaste plek woont.
antropologisch onderzoek - Onderzoek naar menselijk gedrag en cultuur in hedendaagse
samenlevingen.
prehistorie - Periode uit de geschiedenis waarvan geen geschreven bronnen bestaan.
landbouwrevolutie - Overgang van jagen en verzamelen naar landbouw.
sedentair - Levenswijze waarbij de mensen een permanente plek hebben om te wonen.
landbouwsamenleving - Samenleving waarin het overgrote deel van de bevolking op het
platteland woont en werkzaam is in de landbouw.
Paragraaf 2
Leerdoelen
- Je kunt 3 kenmerken van de eerste landbouwsamenlevingen noemen.
- Culturen en godsdiensten.
- Monumenten zoals hunebedden.
- Landbouw: akkerbouw en veeteelt.
- Je kunt uitleggen waardoor in Mesopotamië stedelijke gemeenschappen ontstonden.
- Door de rivieren Tigris, Eufraat en de Nijl ontstond er irrigatielandbouw.
Hierdoor ontstond er meer voedsel waardoor er meer bewoners konden komen in
de dorpen en mensen zich kunnen specialiseren in andere dingen dan landbouw.
- Je kunt de kenmerken van de eerste stedelijke gemeenschappen uit de tijd van de jagers
en boeren noemen, verklaren en herkennen.
- De meerderheid van de stadsbevolking was boer.
- De steden waren vervaardigd van hoogwaardige kunstvoorwerpen enerzijds en het
bestaan van massaproductie anderzijds.
, - Monumentale bouwwerken, zoals paleizen en tempels.
- De samenleving is hiërarchisch opgebouwd.
- Stadsmuren
- (Ruil) handel
- Schrift
- Specialisatie / beroepen
- Goden /godsdienst (polytheïsme)
Kenmerkende aspecten
Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen.
De levenswijze van mensen veranderde door de ontwikkeling van de landbouw die voor het eerst
ontstond in het Midden-Oosten omstreeks 10.000 v.C. De overstap van jagen en verzamelen
naar akkerbouw en veeteelt duurde duizenden jaren, maar had zulke grote gevolgen dat
gesproken wordt van de landbouwrevolutie. De landbouwsamenleving ontstond waarin mensen in
dorpen leefden. Uit gevonden graven weten we dat deze eerste boeren geloofden in een
hiernamaals.
Begrippen
cultuur - Groep mensen met gemeenschappelijke kenmerken, opvattingen, normen en waarden.
stadstaat - Stad met het omliggende platteland dat samen als één geheel wordt bestuurd.
polytheïsme - Religie waarin meerdere goden worden vereerd.
Paragraaf 3
Leerdoelen
- Je kunt uitleggen waarom Egypte een staat kan worden genoemd.
- Er ontstonden meerdere dorpen en ook handel, ook kwamen er meer statussen en
was er een koning/farao.
- Je kunt beschrijven op welke pijlers de farao’s en de Mesopotamische koningen hun
macht baseerden.
- De ambtenarij en het leger, zo besturen ze hun rijk en werden er wetten
uitgevoerd.
- Het belastingssysteem, zo konden ze de ambtenaren en het leger nancieren en
konden er bouwwerken gemaakt worden.
- Goddelijke legitimering, de farao werd gezien als de zoon van de zonnegod Ra.
Ook van de koning dachten ze dat hij contact had met goden.
H1: Tijd van de jagers en boeren
Paragraaf 1
Leerdoelen
- Je kunt 4 kenmerken noemen van de levenswijze van de jager-verzamelaars.
- Ze hebben riete huizen.
- Ze verplaatsen vaak van locatie (nomaden).
- Ze gebruiken wapens en dragen vooral dierenhuiden.
- Ze leven in familiegroepen.
- Je kunt uitleggen waar en waardoor de landbouwrevolutie ontstond.
- De landbouwrevolutie ontstond in de vruchtbare halve maan en spreide vanuit
daar door (verder) in Europa.
- Het ontstond doordat klimaatverandering zorgde voor een koudere periode
waardoor er weinig wild eten, graan en dieren, meer waren en ze het zelf
moesten gaan maken (akkerbouw en veeteelt).
- Je kunt uitleggen hoe en waardoor de landbouwrevolutie zich verspreidde naar Europa.
- Doordat de eerste moderne mensen leefden als nomaden trokken ze steeds van
plek naar plek om zo voldoende voedsel in de buurt te hebben, toen ze in Europa
aankwamen was er een ijstijd, hierdoor was Europa a een leefbaar in Midden- en
Centraal-Europa. Ze jaagde hier op rendieren, herten en mammoeten.
- Je kunt de gevolgen van de landbouwrevolutie beschrijven en verklaren.
- Men ging sedentair leven (op 1 vaste plek, oftewel dorpen ontstonden). Ook
gebruikte boeren andere voorwerpen en werktuigen: bijlen, messen, pijl- en
speerpunten, sikkels, ploegen en maalstenen. A emaal dus van steen. Ook
maakte ze kleiwerk waarin bijvoorbeeld dingen konden worden bewaard. Meer
bezitten betekende meer macht maar grote verschi en waren er nog niet. Ook
duurde de revolutie erg lang, ze vulde het eerst nog aan met jagen en
verzamelen in de buurt.
,Kenmerkende aspecten
De levenswijze van jagers-verzamelaars.
Het grootste deel van de geschiedenis leefden mensen als nomaden in de samenleving van
jager-verzamelaars. Ze kwamen aan hun voedsel door te jagen en voedsel te verzamelen in de
natuur. Omdat mensen nog niet konden schrijven is onze kennis over de prehistorie gebaseerd
op ongeschreven bronnen.
Begrippen
evolutie - Geleidelijke ontwikkeling.
jager-verzamelaars - Iemand die leeft van de jacht en van wat hij in de natuur vindt.
Jager-verzamelaars leven in kleine groepen als nomaden.
nomade - Iemand die niet op een vaste plek woont.
antropologisch onderzoek - Onderzoek naar menselijk gedrag en cultuur in hedendaagse
samenlevingen.
prehistorie - Periode uit de geschiedenis waarvan geen geschreven bronnen bestaan.
landbouwrevolutie - Overgang van jagen en verzamelen naar landbouw.
sedentair - Levenswijze waarbij de mensen een permanente plek hebben om te wonen.
landbouwsamenleving - Samenleving waarin het overgrote deel van de bevolking op het
platteland woont en werkzaam is in de landbouw.
Paragraaf 2
Leerdoelen
- Je kunt 3 kenmerken van de eerste landbouwsamenlevingen noemen.
- Culturen en godsdiensten.
- Monumenten zoals hunebedden.
- Landbouw: akkerbouw en veeteelt.
- Je kunt uitleggen waardoor in Mesopotamië stedelijke gemeenschappen ontstonden.
- Door de rivieren Tigris, Eufraat en de Nijl ontstond er irrigatielandbouw.
Hierdoor ontstond er meer voedsel waardoor er meer bewoners konden komen in
de dorpen en mensen zich kunnen specialiseren in andere dingen dan landbouw.
- Je kunt de kenmerken van de eerste stedelijke gemeenschappen uit de tijd van de jagers
en boeren noemen, verklaren en herkennen.
- De meerderheid van de stadsbevolking was boer.
- De steden waren vervaardigd van hoogwaardige kunstvoorwerpen enerzijds en het
bestaan van massaproductie anderzijds.
, - Monumentale bouwwerken, zoals paleizen en tempels.
- De samenleving is hiërarchisch opgebouwd.
- Stadsmuren
- (Ruil) handel
- Schrift
- Specialisatie / beroepen
- Goden /godsdienst (polytheïsme)
Kenmerkende aspecten
Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen.
De levenswijze van mensen veranderde door de ontwikkeling van de landbouw die voor het eerst
ontstond in het Midden-Oosten omstreeks 10.000 v.C. De overstap van jagen en verzamelen
naar akkerbouw en veeteelt duurde duizenden jaren, maar had zulke grote gevolgen dat
gesproken wordt van de landbouwrevolutie. De landbouwsamenleving ontstond waarin mensen in
dorpen leefden. Uit gevonden graven weten we dat deze eerste boeren geloofden in een
hiernamaals.
Begrippen
cultuur - Groep mensen met gemeenschappelijke kenmerken, opvattingen, normen en waarden.
stadstaat - Stad met het omliggende platteland dat samen als één geheel wordt bestuurd.
polytheïsme - Religie waarin meerdere goden worden vereerd.
Paragraaf 3
Leerdoelen
- Je kunt uitleggen waarom Egypte een staat kan worden genoemd.
- Er ontstonden meerdere dorpen en ook handel, ook kwamen er meer statussen en
was er een koning/farao.
- Je kunt beschrijven op welke pijlers de farao’s en de Mesopotamische koningen hun
macht baseerden.
- De ambtenarij en het leger, zo besturen ze hun rijk en werden er wetten
uitgevoerd.
- Het belastingssysteem, zo konden ze de ambtenaren en het leger nancieren en
konden er bouwwerken gemaakt worden.
- Goddelijke legitimering, de farao werd gezien als de zoon van de zonnegod Ra.
Ook van de koning dachten ze dat hij contact had met goden.
