DE ARBEIDSOVEREENKOMST VAN DE
PENSIOENGERECHTIGDE WERKNEMER
Faculteit der Rechtsgeleerdheid
Master Nederlands Privaatrecht
Noortje Bouwmeester
I226599
Begeleider:
Prof. Mr. F.B.J. Grapperhaus
Maastricht, 3 mei 2009
,Inhoudsopgave
Inleiding en Probleemstelling...................................................................................... 4
Hoofdstuk 1 Pensioen .................................................................................................. 6
1.1 Drie pijlers ......................................................................................................................6
1.2 De AOW ..........................................................................................................................7
1.2.1 Een stukje geschiedenis ............................................................................................7
1.2.2 Uitkeringsmoment van de AOW ..............................................................................9
1.3 De leeftijdsgrens van 65 jaar .......................................................................................10
1.3.1 Met 65 jaar ben je oud ............................................................................................10
1.3.2 Pensioengerechtigde leeftijd van 65 jaar nog gewenst?..........................................11
1.4 Conclusie .......................................................................................................................12
Hoofdstuk 2 Beleid en regelgeving betreffende oudere werknemers .................... 13
2.1 Cijfers ............................................................................................................................13
2.2 Europees beleid.............................................................................................................17
2.2.1 Lissabonstrategie ....................................................................................................17
2.2.2 Vorderingen van een nieuw beleid .........................................................................18
2.3 Nationaal beleid ............................................................................................................19
2.3.1 Oorzaken van lage arbeidsparticipatie van ouderen en mogelijke oplossingen......20
2.3.2 Genomen maatregelen door de overheid ................................................................22
Hoofdstuk 3. De arbeidsovereenkomst van een werknemer van 65 jaar.............. 24
3.1 Invloed van de wet op de 65-jarige werknemer .........................................................24
3.1.1 Algemeen ................................................................................................................24
3.1.2 Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid ..................................25
3.2 Einde van de arbeidsovereenkomst bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd? .....27
3.2.1 Wijze van (be)eindigen ...........................................................................................27
3.2.2 Toepassing van WGBL: Beëindiging bij 65 jaar door UWV WERKbedrijf of
kantonrechter ...................................................................................................................28
3.3 Einde van rechtswege bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd ..........29
3.3.1 Partijen zijn niets overeengekomen ........................................................................30
3.3.1.1 De pensioenregel .............................................................................................30
3.3.1.2 Maatschappelijk draagvlak: Toen en nu ..........................................................32
3.3.1.3 Invloed van het maatschappelijk draagvlak.....................................................36
3.3.2 Partijen zijn een pensioenbeding overeengekomen ................................................36
3.3.2.1 Rechtsgeldigheid van het pensioenbeding.......................................................37
3.3.2.2 Alternatief voor het pensioenbeding................................................................39
3.4 Conclusie .......................................................................................................................40
Hoofdstuk 4 Kader van de arbeidsovereenkomst ................................................... 42
4.1 Aard van de arbeidsovereenkomst met een pensioenbeding ....................................42
4.2 Soorten arbeidsovereenkomsten .................................................................................42
4.2.1 Arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd............................................................43
4.2.1.1 Het pensioenbeding als ontbindende voorwaarde ...........................................44
4.2.2 Arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd................................................................46
4.3 Afweging en conclusie ..................................................................................................47
Hoofdstuk 5 Voortzetting van de arbeidsverhouding............................................. 49
5.1 De arbeidsverhouding ..................................................................................................49
5.1.1 De arbeidsovereenkomst tot het pensioenontslag ...................................................49
5.1.2 De voortgezette arbeidsovereenkomst ....................................................................50
2
, 5.2 Bijzondere regels bij een voortgezette arbeidsovereenkomst...................................51
5.2.1 Ragetlieregel ...........................................................................................................51
5.2.2 Kettingregeling .......................................................................................................52
5.3 Toepassing van Ragetlieregel en kettingregeling ......................................................53
5.3.1 De voorafgaande arbeidsovereenkomst was aangegaan voor bepaalde tijd ...........54
5.3.2 De voorafgaande arbeidsovereenkomst was aangegaan voor onbepaalde tijd .......55
5.3.3 Conclusie ................................................................................................................58
5.4 Ragetlieregel en kettingregeling altijd van toepassing?............................................59
5.4.1 Ragetlieregel bij een werknemer van 65 jaar (of ouder).........................................60
5.4.2 Kettingregeling bij een werknemer van 65 jaar (of ouder) .....................................63
5.4.3 Conclusie ................................................................................................................63
Hoofdstuk 6 Vergoeding bij beëindiging van de arbeidsovereenkomst ................ 65
6.1 Aanbevelingen Kring van Kantonrechters ................................................................65
6.1.1 A×B×C....................................................................................................................65
6.1.2 Vergelijking aanbeveling 3.5 oud en nieuw ...........................................................66
6.2 Strikte toepassing van aanbeveling 3.5 of toch een afwijkingsmogelijkheid? ........68
6.2.1 Vergoeding aan een werknemer jonger dan 65 jaar................................................68
6.2.1.1 Aanbeveling 3.5 tot 1 januari 2009 .................................................................68
6.2.1.2 Aanbeveling 3.5 vanaf 1 januari 2009 .............................................................70
6.2.2 Vergoeding aan een werknemer van 65 jaar ...........................................................71
6.2.2.1 Aanbeveling 3.5 tot 1 januari 2009 .................................................................71
6.2.2.2 Aanbeveling 3.5 vanaf 1 januari 2009 .............................................................72
6.2.3 Vergoeding aan een werknemer ouder dan 65 jaar .................................................72
6.2.3.1 De kantonrechter voor 1 januari 2009 .............................................................72
6.2.3.2 De kantonrechter na 1 januari 2009.................................................................75
6.3 Conclusie .......................................................................................................................77
Conclusie ..................................................................................................................... 79
Aanbevelingen ............................................................................................................ 83
1) Einde van rechtswege bij wet bepalen in plaats van in een pensioenbeding ............83
2) Ragetlieregel en kettingregeling niet van toepassing bij de voortgezette
arbeidsovereenkomst na de pensioengerechtigde leeftijd...............................................84
3) Kantonrechtersformule: gewogen dienstjaren vanaf 65 jaar voor 0,5......................85
Literatuurlijst ............................................................................................................. 86
3
PENSIOENGERECHTIGDE WERKNEMER
Faculteit der Rechtsgeleerdheid
Master Nederlands Privaatrecht
Noortje Bouwmeester
I226599
Begeleider:
Prof. Mr. F.B.J. Grapperhaus
Maastricht, 3 mei 2009
,Inhoudsopgave
Inleiding en Probleemstelling...................................................................................... 4
Hoofdstuk 1 Pensioen .................................................................................................. 6
1.1 Drie pijlers ......................................................................................................................6
1.2 De AOW ..........................................................................................................................7
1.2.1 Een stukje geschiedenis ............................................................................................7
1.2.2 Uitkeringsmoment van de AOW ..............................................................................9
1.3 De leeftijdsgrens van 65 jaar .......................................................................................10
1.3.1 Met 65 jaar ben je oud ............................................................................................10
1.3.2 Pensioengerechtigde leeftijd van 65 jaar nog gewenst?..........................................11
1.4 Conclusie .......................................................................................................................12
Hoofdstuk 2 Beleid en regelgeving betreffende oudere werknemers .................... 13
2.1 Cijfers ............................................................................................................................13
2.2 Europees beleid.............................................................................................................17
2.2.1 Lissabonstrategie ....................................................................................................17
2.2.2 Vorderingen van een nieuw beleid .........................................................................18
2.3 Nationaal beleid ............................................................................................................19
2.3.1 Oorzaken van lage arbeidsparticipatie van ouderen en mogelijke oplossingen......20
2.3.2 Genomen maatregelen door de overheid ................................................................22
Hoofdstuk 3. De arbeidsovereenkomst van een werknemer van 65 jaar.............. 24
3.1 Invloed van de wet op de 65-jarige werknemer .........................................................24
3.1.1 Algemeen ................................................................................................................24
3.1.2 Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid ..................................25
3.2 Einde van de arbeidsovereenkomst bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd? .....27
3.2.1 Wijze van (be)eindigen ...........................................................................................27
3.2.2 Toepassing van WGBL: Beëindiging bij 65 jaar door UWV WERKbedrijf of
kantonrechter ...................................................................................................................28
3.3 Einde van rechtswege bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd ..........29
3.3.1 Partijen zijn niets overeengekomen ........................................................................30
3.3.1.1 De pensioenregel .............................................................................................30
3.3.1.2 Maatschappelijk draagvlak: Toen en nu ..........................................................32
3.3.1.3 Invloed van het maatschappelijk draagvlak.....................................................36
3.3.2 Partijen zijn een pensioenbeding overeengekomen ................................................36
3.3.2.1 Rechtsgeldigheid van het pensioenbeding.......................................................37
3.3.2.2 Alternatief voor het pensioenbeding................................................................39
3.4 Conclusie .......................................................................................................................40
Hoofdstuk 4 Kader van de arbeidsovereenkomst ................................................... 42
4.1 Aard van de arbeidsovereenkomst met een pensioenbeding ....................................42
4.2 Soorten arbeidsovereenkomsten .................................................................................42
4.2.1 Arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd............................................................43
4.2.1.1 Het pensioenbeding als ontbindende voorwaarde ...........................................44
4.2.2 Arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd................................................................46
4.3 Afweging en conclusie ..................................................................................................47
Hoofdstuk 5 Voortzetting van de arbeidsverhouding............................................. 49
5.1 De arbeidsverhouding ..................................................................................................49
5.1.1 De arbeidsovereenkomst tot het pensioenontslag ...................................................49
5.1.2 De voortgezette arbeidsovereenkomst ....................................................................50
2
, 5.2 Bijzondere regels bij een voortgezette arbeidsovereenkomst...................................51
5.2.1 Ragetlieregel ...........................................................................................................51
5.2.2 Kettingregeling .......................................................................................................52
5.3 Toepassing van Ragetlieregel en kettingregeling ......................................................53
5.3.1 De voorafgaande arbeidsovereenkomst was aangegaan voor bepaalde tijd ...........54
5.3.2 De voorafgaande arbeidsovereenkomst was aangegaan voor onbepaalde tijd .......55
5.3.3 Conclusie ................................................................................................................58
5.4 Ragetlieregel en kettingregeling altijd van toepassing?............................................59
5.4.1 Ragetlieregel bij een werknemer van 65 jaar (of ouder).........................................60
5.4.2 Kettingregeling bij een werknemer van 65 jaar (of ouder) .....................................63
5.4.3 Conclusie ................................................................................................................63
Hoofdstuk 6 Vergoeding bij beëindiging van de arbeidsovereenkomst ................ 65
6.1 Aanbevelingen Kring van Kantonrechters ................................................................65
6.1.1 A×B×C....................................................................................................................65
6.1.2 Vergelijking aanbeveling 3.5 oud en nieuw ...........................................................66
6.2 Strikte toepassing van aanbeveling 3.5 of toch een afwijkingsmogelijkheid? ........68
6.2.1 Vergoeding aan een werknemer jonger dan 65 jaar................................................68
6.2.1.1 Aanbeveling 3.5 tot 1 januari 2009 .................................................................68
6.2.1.2 Aanbeveling 3.5 vanaf 1 januari 2009 .............................................................70
6.2.2 Vergoeding aan een werknemer van 65 jaar ...........................................................71
6.2.2.1 Aanbeveling 3.5 tot 1 januari 2009 .................................................................71
6.2.2.2 Aanbeveling 3.5 vanaf 1 januari 2009 .............................................................72
6.2.3 Vergoeding aan een werknemer ouder dan 65 jaar .................................................72
6.2.3.1 De kantonrechter voor 1 januari 2009 .............................................................72
6.2.3.2 De kantonrechter na 1 januari 2009.................................................................75
6.3 Conclusie .......................................................................................................................77
Conclusie ..................................................................................................................... 79
Aanbevelingen ............................................................................................................ 83
1) Einde van rechtswege bij wet bepalen in plaats van in een pensioenbeding ............83
2) Ragetlieregel en kettingregeling niet van toepassing bij de voortgezette
arbeidsovereenkomst na de pensioengerechtigde leeftijd...............................................84
3) Kantonrechtersformule: gewogen dienstjaren vanaf 65 jaar voor 0,5......................85
Literatuurlijst ............................................................................................................. 86
3
