Inhoud
Week 1 ...............................................................................................................................................3
1.1 Procedures om bestuursrechtelijke geschillen te beslechten .....................................................3
1.2 Constitutionele grondslagen van de bestuursrechtspraak ..........................................................8
1.3 Standaardjurisprudentie Changoe/Staat & Benthem ............................................................... 12
1.4 Hoofdfuncties van bestuursprocesrecht .................................................................................. 17
1.5 Absolute en relatieve competentie (bevoegdheidsverdeling) .................................................. 19
Week 2 ............................................................................................................................................. 23
2.1 De bezwaar- en beroepsbevoegdheid als ontvankelijkheidseis ................................................ 23
2.2 De eisen aan het bezwaar- en/of beroepschrift als ontvankelijkheidseisen .............................. 26
2.3 De bezwaar- en/of beroepstermijn als ontvankelijkheidseis .................................................... 26
2.4 Bezwaarschriftprocedure (algemeen) ...................................................................................... 29
2.5 Beoordeling en besluitvorming in de bezwaarschriftprocedure ............................................... 31
Week 3 ............................................................................................................................................. 33
3.1 Artikel 6:13 Awb (onderdelentrechter) .................................................................................... 33
3.2 Organisatie van de rechtbank, vooronderzoek en onderzoek ter zitting ................................... 35
3.3 Nieuwe Zaaksbehandeling / Professionele Standaarden .......................................................... 37
3.4 Bijzondere procedures ............................................................................................................ 37
3.5 Omvang van het geding ........................................................................................................... 37
Week 4 ............................................................................................................................................. 40
4.1 Kwesties van openbare orde, aanvullen rechtsgronden en feiten (8:69 Awb) .......................... 40
4.2 Bewijs in het bestuursprocesrecht ........................................................................................... 41
4.3 Toetsingsintensiteit en toetsingsmoment bestreden besluit .................................................... 42
4.4 Passeren van gebreken (artikel 6:22 Awb) ............................................................................... 43
4.5 Toepassing van het relativiteitsvereiste ................................................................................... 44
4.6 Nieuw besluit hangende beroep (artikel 6:19 Awb) ................................................................. 45
Week 5 ............................................................................................................................................. 46
5.1 Termijn, vorm en inhoud van de uitspraak............................................................................... 46
5.2 Het dictum van de uitspraak en nevendicta ............................................................................. 46
5.3 Finale geschilbeslechting ......................................................................................................... 48
5.4 De bestuurlijke lus (Afdeling 8.2.2a Awb) ................................................................................ 49
5.5 Introductie Brummen-lijn ........................................................................................................ 50
5.6 Verdieping Brummen-lijn ........................................................................................................ 52
Week 6 ............................................................................................................................................. 57
6.1 De procedure van Hoger Beroep ............................................................................................. 57
, 6.2 De functies van Hoger Beroep en het object van het geding .................................................... 58
6.3 Incidenteel Hoger Beroep ........................................................................................................ 59
6.4 De procedure van Voorlopige Voorziening............................................................................... 60
6.5 De inhoudelijke beoordeling van het verzoek om Voorlopige Voorziening ............................... 61
6.6 Kortsluiten en doorpakken in de Voorlopige Voorziening ........................................................ 62
Week 7 ............................................................................................................................................. 63
7.1 Rechtsmachtverdeling tussen bestuursrechter en civiele rechter ............................................ 63
7.2 Verzoekschriftprocedure voor schadevergoeding .................................................................... 66
7.3 Procedure voor nadeelcompensatie ........................................................................................ 69
7.4 Klachtprocedures .................................................................................................................... 70
,Week 1
1.1 Procedures om bestuursrechtelijke geschillen te beslechten
Bestuursorgaan = een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld dan wel
een persoon die of college dat met enig openbaar gezag is bekleed (artikel 1:1 Awb).
Besluit = een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke
rechtshandeling (artikel 1:3 Awb).
• voorprocedures die bij een bestuursorgaan plaatsvinden
• Rechterlijke procedures
o Eerste aanleg
o Hoger beroep
• Voorlopigevoorzieningenprocedure
• Herziening
• Klachtenprocedure, met name Nationale ombudsman
In artikel 1:5 Awb is gedefinieerd wat onderstaande betekend:
• Bezwaar (lid 1)
• Administratief beroep (lid 2 en 3)
• Beroep de rechter
Voorprocedures
• Bezwaar
o Bij het bestuursorgaan dat het bestreden besluit heeft genomen.
o Heroverweging door hetzelfde bestuursorgaan.
• Administratief beroep: bij ander (hoger) bestuursorgaan (verschil met bezwaar). Bv. als je niet
eens bent met een tentamenuitslag van een examinator. Dan kan je beroep instellen bij het
college van beroep voor examens.
• Uniforme openbare voorbereidingsprocedure (uov)
o Zienswijze ipv bezwaar
o Heroverweging
o Wanneer uov, dan geen bezwaar (artikel 7:1d Awb)
Beroep bij de rechter
Als je het niet eens bent met het besluit bij de bezwaarprocedure of uov.
Eerste aanleg; rechtbank
Hoger beroep; CBB/ CRvB/ ABRvS
Allerlei uitzonderingen, bijvoorbeeld
- Eerste en enige aanleg bij ABRvS bij bepaalde milieu en ruimtelijke ordening zaken.
- Hoger beroep bij hof
- Cassatieberoep
, Algemeen overzicht rechtsmiddelen
Aanvraag door burger/ ambtshalve -> besluit van bestuursorgaan -> bezwaar -> bezwaar op bezwaar
-> beroep indien -> uitspraak rechtbank -> hoger beroep -> uitspraak in hoger beroep.
*Driehoekje staat voor wat een burger kan doen
Vierkantje is besluit van bestuursorgaan
Rondje is uitspraak
Structuur procedures in het algemeen
Stap 1: Bevoegdheid bestuursorgaan/ rechter, ja bevoegd?
Stap 2: Ontvankelijkheid beroep, ja ontvankelijk?
Stap 3: Toetsing besluit
- Object: besluit ca; onderdelen
- Gronden: rechtmatigheid; beleidsmatig
- Ex nunc/ ex tunc
Stap 4: De toetsing resulteert in een uitspraak
- Dicta; einduitspraak (gegrond of ongegrond)
- Zelf voorzien
- Schadevergoeding
- Proceskosten
Stap 5: Gevolgen uitspraak
- Formele rechtskracht / gezag, kracht van gewijsde
Verschillen ten opzichte van civiele en strafprocedures
• In partijen; in bestuursprocesrecht is altijd een bestuursorgaan een partij.
• In bevoegdheid
• In procedure; de procedure die in de Awb is geregeld.
• In toetsing;
• In uitspraak; alleen een bestuursrechter heeft de bevoegdheid om een omstreden besluit te
vernietigen (artikel 8:1 Awb). Het vernietigen van een besluit is eigenlijk ook het nemen van een
besluit. Dat mag alleen een bestuursrechter.
Week 1 ...............................................................................................................................................3
1.1 Procedures om bestuursrechtelijke geschillen te beslechten .....................................................3
1.2 Constitutionele grondslagen van de bestuursrechtspraak ..........................................................8
1.3 Standaardjurisprudentie Changoe/Staat & Benthem ............................................................... 12
1.4 Hoofdfuncties van bestuursprocesrecht .................................................................................. 17
1.5 Absolute en relatieve competentie (bevoegdheidsverdeling) .................................................. 19
Week 2 ............................................................................................................................................. 23
2.1 De bezwaar- en beroepsbevoegdheid als ontvankelijkheidseis ................................................ 23
2.2 De eisen aan het bezwaar- en/of beroepschrift als ontvankelijkheidseisen .............................. 26
2.3 De bezwaar- en/of beroepstermijn als ontvankelijkheidseis .................................................... 26
2.4 Bezwaarschriftprocedure (algemeen) ...................................................................................... 29
2.5 Beoordeling en besluitvorming in de bezwaarschriftprocedure ............................................... 31
Week 3 ............................................................................................................................................. 33
3.1 Artikel 6:13 Awb (onderdelentrechter) .................................................................................... 33
3.2 Organisatie van de rechtbank, vooronderzoek en onderzoek ter zitting ................................... 35
3.3 Nieuwe Zaaksbehandeling / Professionele Standaarden .......................................................... 37
3.4 Bijzondere procedures ............................................................................................................ 37
3.5 Omvang van het geding ........................................................................................................... 37
Week 4 ............................................................................................................................................. 40
4.1 Kwesties van openbare orde, aanvullen rechtsgronden en feiten (8:69 Awb) .......................... 40
4.2 Bewijs in het bestuursprocesrecht ........................................................................................... 41
4.3 Toetsingsintensiteit en toetsingsmoment bestreden besluit .................................................... 42
4.4 Passeren van gebreken (artikel 6:22 Awb) ............................................................................... 43
4.5 Toepassing van het relativiteitsvereiste ................................................................................... 44
4.6 Nieuw besluit hangende beroep (artikel 6:19 Awb) ................................................................. 45
Week 5 ............................................................................................................................................. 46
5.1 Termijn, vorm en inhoud van de uitspraak............................................................................... 46
5.2 Het dictum van de uitspraak en nevendicta ............................................................................. 46
5.3 Finale geschilbeslechting ......................................................................................................... 48
5.4 De bestuurlijke lus (Afdeling 8.2.2a Awb) ................................................................................ 49
5.5 Introductie Brummen-lijn ........................................................................................................ 50
5.6 Verdieping Brummen-lijn ........................................................................................................ 52
Week 6 ............................................................................................................................................. 57
6.1 De procedure van Hoger Beroep ............................................................................................. 57
, 6.2 De functies van Hoger Beroep en het object van het geding .................................................... 58
6.3 Incidenteel Hoger Beroep ........................................................................................................ 59
6.4 De procedure van Voorlopige Voorziening............................................................................... 60
6.5 De inhoudelijke beoordeling van het verzoek om Voorlopige Voorziening ............................... 61
6.6 Kortsluiten en doorpakken in de Voorlopige Voorziening ........................................................ 62
Week 7 ............................................................................................................................................. 63
7.1 Rechtsmachtverdeling tussen bestuursrechter en civiele rechter ............................................ 63
7.2 Verzoekschriftprocedure voor schadevergoeding .................................................................... 66
7.3 Procedure voor nadeelcompensatie ........................................................................................ 69
7.4 Klachtprocedures .................................................................................................................... 70
,Week 1
1.1 Procedures om bestuursrechtelijke geschillen te beslechten
Bestuursorgaan = een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld dan wel
een persoon die of college dat met enig openbaar gezag is bekleed (artikel 1:1 Awb).
Besluit = een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke
rechtshandeling (artikel 1:3 Awb).
• voorprocedures die bij een bestuursorgaan plaatsvinden
• Rechterlijke procedures
o Eerste aanleg
o Hoger beroep
• Voorlopigevoorzieningenprocedure
• Herziening
• Klachtenprocedure, met name Nationale ombudsman
In artikel 1:5 Awb is gedefinieerd wat onderstaande betekend:
• Bezwaar (lid 1)
• Administratief beroep (lid 2 en 3)
• Beroep de rechter
Voorprocedures
• Bezwaar
o Bij het bestuursorgaan dat het bestreden besluit heeft genomen.
o Heroverweging door hetzelfde bestuursorgaan.
• Administratief beroep: bij ander (hoger) bestuursorgaan (verschil met bezwaar). Bv. als je niet
eens bent met een tentamenuitslag van een examinator. Dan kan je beroep instellen bij het
college van beroep voor examens.
• Uniforme openbare voorbereidingsprocedure (uov)
o Zienswijze ipv bezwaar
o Heroverweging
o Wanneer uov, dan geen bezwaar (artikel 7:1d Awb)
Beroep bij de rechter
Als je het niet eens bent met het besluit bij de bezwaarprocedure of uov.
Eerste aanleg; rechtbank
Hoger beroep; CBB/ CRvB/ ABRvS
Allerlei uitzonderingen, bijvoorbeeld
- Eerste en enige aanleg bij ABRvS bij bepaalde milieu en ruimtelijke ordening zaken.
- Hoger beroep bij hof
- Cassatieberoep
, Algemeen overzicht rechtsmiddelen
Aanvraag door burger/ ambtshalve -> besluit van bestuursorgaan -> bezwaar -> bezwaar op bezwaar
-> beroep indien -> uitspraak rechtbank -> hoger beroep -> uitspraak in hoger beroep.
*Driehoekje staat voor wat een burger kan doen
Vierkantje is besluit van bestuursorgaan
Rondje is uitspraak
Structuur procedures in het algemeen
Stap 1: Bevoegdheid bestuursorgaan/ rechter, ja bevoegd?
Stap 2: Ontvankelijkheid beroep, ja ontvankelijk?
Stap 3: Toetsing besluit
- Object: besluit ca; onderdelen
- Gronden: rechtmatigheid; beleidsmatig
- Ex nunc/ ex tunc
Stap 4: De toetsing resulteert in een uitspraak
- Dicta; einduitspraak (gegrond of ongegrond)
- Zelf voorzien
- Schadevergoeding
- Proceskosten
Stap 5: Gevolgen uitspraak
- Formele rechtskracht / gezag, kracht van gewijsde
Verschillen ten opzichte van civiele en strafprocedures
• In partijen; in bestuursprocesrecht is altijd een bestuursorgaan een partij.
• In bevoegdheid
• In procedure; de procedure die in de Awb is geregeld.
• In toetsing;
• In uitspraak; alleen een bestuursrechter heeft de bevoegdheid om een omstreden besluit te
vernietigen (artikel 8:1 Awb). Het vernietigen van een besluit is eigenlijk ook het nemen van een
besluit. Dat mag alleen een bestuursrechter.
