Gynaecologie:
voortplanting/fertiliteit
Technische leerroute – 30/8/2021
Verminderde vruchtbaarheid
Definitie verminderde vruchtbaarheid (subfertiliteit):
Het uitblijven van een zwangerschap
Na één jaar proberen zwanger te worden
Door regelmatig en in de vruchtbare periode te vrijen (coïtus)
Onvruchtbaarheid (infertiliteit) komt nauwelijks voor. In de praktijk worden de termen “verminderde
vruchtbaarheid” en “onvruchtbaarheid” vaak door elkaar gebruikt.
Dit betekent overigens niet per sé dat er:
bij paren die wél binnen 1 jaar zwanger worden, er
niets aan de hand is, en
bij paren die niet binnen 1 jaar zwanger worden, er
wél iets aan de hand is
Voorwaarden om zwanger te worden:
Eicel (oöcyt)
Zaadcellen (spermatozoa)
Eicel en zaadcellen ontmoeten elkaar in de eileider (tuba) waar de bevruchting plaatsvindt
Bevruchte eicel gaat naar de baarmoeder (uterus)
Vrouw
Oorzaken bij de vrouw:
Onregelmatige of geen menstruele cyclus
Hormonale stoornis
Afgesloten eileiders of verklevingen
Geslachtsziekte (m.n. Chlamydia)
Eerdere buikoperatie(s)
Endometriose
Gesteriliseerd
Problemen met vrijen
Leeftijd (hoe ouder, hoe minder vruchtbaar)
Lifestyle: overgewicht, roken
Een voorwaarde bij de vrouw om zwanger te worden is een menstruele cyclus te hebben, zodat er een
eisprong plaats vindt. Ook een SOA kan leiden tot een verminderde vruchtbaarheid (ontsteking van
eileiders). De eileiders kunnen beschadigen door chlamydia.
, PCO
PCO staat voor polycysteus ovarium syndroom (PCO-syndroom). Als je 2 van de 3 kenmerken hebt, voldoe je
aan het PCO. Symptomen:
1. Onregelmatige of afwezige menstruele cyclus (oligo-/amenorroe). Oligorroe is een cyclus van meer
dan 35 dagen. Amenorroe is minder dan één keer per half jaar. Betekent dus weinig/geen
eisprong(en).
2. Meer mannelijke hormonen; testosteron. Zorgt voor overmatige haargroei (hirsutisme), acné, vette
huid.
3. Veel kleine eiblaasjes in de eierstokken (PCO-ovaria). Een PCO-ovaria is een eierstok met veel kleine
follikels (tussen de 6-10mm, normaal 3cm) waar er ongeveer 20 kleine blaasjes per kant zijn. De
hoeveelheid van de blaasjes is afhankelijk van de leeftijd. De hoeveel eiblaasjes heeft geen invloed
op de snelheid van zwanger worden, het is de kwaliteit die er tot doet.
Chlamydia
Chlamydia is de meest voorkomende seksueel overdraagbare aandoening (SOA). Maar 20% is
symptomatisch, dus 80% is asymptomatisch. De behandeling wordt gedaan met antibiotica. Mocht het niet
worden ontdekt kan het afweersysteem het wel opruimen (klaren). Klachten kunnen bestaan uit vaginale
afscheiding (fluor), abnormaal vaginaal bloedverlies en buikpijn. Niet iedereen die chlamydia heeft gehad,
wordt minder vruchtbaar. Het risico van verminderde vruchtbaarheid hangt af van waar de chlamydia heeft
gezeten. Als er IGG-antistoffen zijn is er een verhoogd risico. Als er geen antistoffen zijn is er geen verhoogd
risico. Van alle vrouwen met antistoffen heb 10-15% problemen met eileiders.
Verhoogd risico op onvruchtbaarheid (antistoffen):
Eileider-ontsteking (salpingitis, pelvic inflammatory disease, PID)
Verstopte eileiders (tubae), verklevingen (adhesies)
Geen verhoogd risico op onvruchtbaarheid (geen antistoffen):
Baarmoedermond-ontsteking (cervicitis)
Geen schade
Operatieve oorzaken
Eerdere buikoperatie, leidend tot verklevingen (adhesies).
- Verhoogd risico op onvruchtbaarheid:
Gecompliceerde OK: abces of buikvliesontsteking (peritonitis)
Geperforeerde blindedarmontsteking (appendicitis); hierbij is het risico op een peritonitis hoger
Buitenbaarmoederlijke zwangerschap (extra-uteriene graviditeit); is eileider weghalen is een
verhoogd risico. De kans op een andere zieke eileider is groot.
- Geen verhoogd risico op onvruchtbaarheid:
Niet-geperforeerde blindedarmontsteking (appendicitis)
Keizersnede (sectio caesarea)
Ongecompliceerde bovenbuiksoperaties
Endometriose
Endometriose is dat baarmoederslijmvlies wat op andere plaatsen voorkomt dan in de baarmoederholte
(cavum uteri). Aangedane plaatsen kunnen zijn het buikvlies (peritoneum), eierstok (ovarium), de blaas en
voortplanting/fertiliteit
Technische leerroute – 30/8/2021
Verminderde vruchtbaarheid
Definitie verminderde vruchtbaarheid (subfertiliteit):
Het uitblijven van een zwangerschap
Na één jaar proberen zwanger te worden
Door regelmatig en in de vruchtbare periode te vrijen (coïtus)
Onvruchtbaarheid (infertiliteit) komt nauwelijks voor. In de praktijk worden de termen “verminderde
vruchtbaarheid” en “onvruchtbaarheid” vaak door elkaar gebruikt.
Dit betekent overigens niet per sé dat er:
bij paren die wél binnen 1 jaar zwanger worden, er
niets aan de hand is, en
bij paren die niet binnen 1 jaar zwanger worden, er
wél iets aan de hand is
Voorwaarden om zwanger te worden:
Eicel (oöcyt)
Zaadcellen (spermatozoa)
Eicel en zaadcellen ontmoeten elkaar in de eileider (tuba) waar de bevruchting plaatsvindt
Bevruchte eicel gaat naar de baarmoeder (uterus)
Vrouw
Oorzaken bij de vrouw:
Onregelmatige of geen menstruele cyclus
Hormonale stoornis
Afgesloten eileiders of verklevingen
Geslachtsziekte (m.n. Chlamydia)
Eerdere buikoperatie(s)
Endometriose
Gesteriliseerd
Problemen met vrijen
Leeftijd (hoe ouder, hoe minder vruchtbaar)
Lifestyle: overgewicht, roken
Een voorwaarde bij de vrouw om zwanger te worden is een menstruele cyclus te hebben, zodat er een
eisprong plaats vindt. Ook een SOA kan leiden tot een verminderde vruchtbaarheid (ontsteking van
eileiders). De eileiders kunnen beschadigen door chlamydia.
, PCO
PCO staat voor polycysteus ovarium syndroom (PCO-syndroom). Als je 2 van de 3 kenmerken hebt, voldoe je
aan het PCO. Symptomen:
1. Onregelmatige of afwezige menstruele cyclus (oligo-/amenorroe). Oligorroe is een cyclus van meer
dan 35 dagen. Amenorroe is minder dan één keer per half jaar. Betekent dus weinig/geen
eisprong(en).
2. Meer mannelijke hormonen; testosteron. Zorgt voor overmatige haargroei (hirsutisme), acné, vette
huid.
3. Veel kleine eiblaasjes in de eierstokken (PCO-ovaria). Een PCO-ovaria is een eierstok met veel kleine
follikels (tussen de 6-10mm, normaal 3cm) waar er ongeveer 20 kleine blaasjes per kant zijn. De
hoeveelheid van de blaasjes is afhankelijk van de leeftijd. De hoeveel eiblaasjes heeft geen invloed
op de snelheid van zwanger worden, het is de kwaliteit die er tot doet.
Chlamydia
Chlamydia is de meest voorkomende seksueel overdraagbare aandoening (SOA). Maar 20% is
symptomatisch, dus 80% is asymptomatisch. De behandeling wordt gedaan met antibiotica. Mocht het niet
worden ontdekt kan het afweersysteem het wel opruimen (klaren). Klachten kunnen bestaan uit vaginale
afscheiding (fluor), abnormaal vaginaal bloedverlies en buikpijn. Niet iedereen die chlamydia heeft gehad,
wordt minder vruchtbaar. Het risico van verminderde vruchtbaarheid hangt af van waar de chlamydia heeft
gezeten. Als er IGG-antistoffen zijn is er een verhoogd risico. Als er geen antistoffen zijn is er geen verhoogd
risico. Van alle vrouwen met antistoffen heb 10-15% problemen met eileiders.
Verhoogd risico op onvruchtbaarheid (antistoffen):
Eileider-ontsteking (salpingitis, pelvic inflammatory disease, PID)
Verstopte eileiders (tubae), verklevingen (adhesies)
Geen verhoogd risico op onvruchtbaarheid (geen antistoffen):
Baarmoedermond-ontsteking (cervicitis)
Geen schade
Operatieve oorzaken
Eerdere buikoperatie, leidend tot verklevingen (adhesies).
- Verhoogd risico op onvruchtbaarheid:
Gecompliceerde OK: abces of buikvliesontsteking (peritonitis)
Geperforeerde blindedarmontsteking (appendicitis); hierbij is het risico op een peritonitis hoger
Buitenbaarmoederlijke zwangerschap (extra-uteriene graviditeit); is eileider weghalen is een
verhoogd risico. De kans op een andere zieke eileider is groot.
- Geen verhoogd risico op onvruchtbaarheid:
Niet-geperforeerde blindedarmontsteking (appendicitis)
Keizersnede (sectio caesarea)
Ongecompliceerde bovenbuiksoperaties
Endometriose
Endometriose is dat baarmoederslijmvlies wat op andere plaatsen voorkomt dan in de baarmoederholte
(cavum uteri). Aangedane plaatsen kunnen zijn het buikvlies (peritoneum), eierstok (ovarium), de blaas en
