Hoorcolleges Anatomie & Fysiologie
Tractus circulatorius (1)
Bronnen: Anatomie en Fysiologie boek – Hoofdstuk 12, 12.1. t/m 12.3 + Hoofstuk 13, 13.5 t/m 13.
Tractus circulatorius = het hart- en vaatstelsel
Leerdoelen
o Maak zelf een schematisch overzicht van de kleine en grote bloedsomloop.
o Benoem hierbij de belangrijkste arteriën en venen, met hun functies in relatie tot de
desbetreffende organen. En beschrijf hierin de rol van het hart.
o Maak zelf een schematische tekening van het hart.
Benoem hierbij de compartimenten en kleppen in het hart, de bloedstroomrichting
en de coronaire bloedvoorziening.
o Hoe is de wand van het hart opgebouwd? En hoe ziet het hartspierweefsel eruit?
o In welke stappen verloopt een actiepotentiaal in een hartspiercel van het
hartventrikel?
o In welke stappen verplaatst de prikkel voor contractie zich door het hart? En waarom
is het belangrijk dat impulsen van de atria bij de AV-knoop worden vertraagd voordat
ze naar de ventrikels worden geleid?
o Ga eens dieper kijken naar de begrippen systole en diastole, en beschrijf de fasen van
de hartcyclus.
Schematisch overzicht van de bloedsomloop
In deze weergave kun je in grote lijnen zien hoe de
circulatie is opgebouwd. Ook kun je opmaken dat het
centrum het hart is, deze vervult de centrale rol in de
circulatie en bestaat uit 4 compartimenten (2 boezems
en 2 ventrikels) dat wordt verdeeld in tweeën door een
tussenschot.
Vanuit de linkerkant, vertrekt er zuurstofrijk bloed naar
de hersenen en andere organen in het lichaam. Vanuit
de organen wordt vervolgens het zuurstofarme bloed
(aderlijk/veneus bloed) weer terug vervoerd naar de
rechterhelft van het hart. Via het rechterventrikel,
stroomt het zuurstofarme bloed door de longen, waar
het bloed weer wordt verzien van zuurstof. En
vervolgens stroomt het zuurstofrijke bloed, weer de
linkerkant van het hart in en begint alles weer opnieuw.
Kleine bloedsomloop = De bloedsomloop naar en van
de longen.
Grote bloedsomloop = De bloedsomloop naar en vanuit
de rest van het lichaam.
Coronaire bloedsomloop = De bloedsomloop naar en
van de hartspier.
, Hoorcolleges Anatomie & Fysiologie
Overzicht bloedsomloop met namen van arteriën en venen
, Hoorcolleges Anatomie & Fysiologie
Uitzonderingen
Alle arteriën, behalve de longslagader, bevatten zuurstofrijk bloed. En alle venen, behalve de
longvenen, bevatten zuurstofarm bloed. Dit is de kleine bloedsomloop.
Er is naast de grote en kleine bloedsomloop, ook nog een soort portaal stelsel. Vanuit de
darmen, de maag en de milt wordt er aderlijk, maar WEL voedselrijk, bloed bij elkaar
verzameld wat samenkomt in één grote tak, de poortader (vena portea). Die gaat de poort
van de lever in. In de lever wordt het bloed gefilterd, dus schadelijke stoffen worden het
lichaam uitgewerkt (via gal) of worden omgezet in andere stoffen, ook wordt hier glucose
opgeslagen in de vorm van glycogeen. Al het bloed (zuurstofarm) dat overblijft, gaat weer
via de vena hepatica naar de onderste holle ader, die vervolgens weer terecht komt in het
hart.
De donkerrode pijlen vertrekken vanaf de aorta. Wanneer de aorta klep is opengegaan,
stroomt er zuurstofrijk bloed vanuit het linkerventrikel en stroomt het, naast de aortaboog,
de linker- en rechterkransslagader in. Deze voorzien de hartspier van zuurstofrijk bloed.
Er gaan ook weer een donkerblauwe pijlen, dus zuurstofarme aders, terug het rechteratrium
in. Coronaire bloedsomloop
▪ Arteria coronaria dextra = De rechterkransslagader
▪ Arteria coronaria sinistra = De linker kransslagader
Arteriën, venen
▪ Arteriën → Brengen bloed vanuit het hart naar steeds kleiner wordende bloedvaten
en uiteindelijk naar de capillairen. Hier is uitwisseling mogelijk van zuurstof en CO2,
maar ook afval- en voedingsstoffen.
▪ Capillairen → Microscopisch kleine haarvaten voor uitwisseling tussen bloed en
cellen.
▪ Venen → Brengen het bloed vanuit de capillairen/haarvaten weer terug naar het hart
via steeds groter wordende bloedvaten.
Rol van het hart
▪ Rechteratrium ontvangt bloed uit de grote bloedsomloop.
▪ Rechterventrikel stuwt het bloed naar de longen (kleine bloedsomloop).
▪ Linker atrium ontvangt bloed vanuit de longen.
▪ Linkerventrikel stuwt bloed naar orgaanstelsels (grote bloedsomloop).
, Hoorcolleges Anatomie & Fysiologie
Overzicht waar alle organen, venen en arteriën zich bevinden
Tractus circulatorius (1)
Bronnen: Anatomie en Fysiologie boek – Hoofdstuk 12, 12.1. t/m 12.3 + Hoofstuk 13, 13.5 t/m 13.
Tractus circulatorius = het hart- en vaatstelsel
Leerdoelen
o Maak zelf een schematisch overzicht van de kleine en grote bloedsomloop.
o Benoem hierbij de belangrijkste arteriën en venen, met hun functies in relatie tot de
desbetreffende organen. En beschrijf hierin de rol van het hart.
o Maak zelf een schematische tekening van het hart.
Benoem hierbij de compartimenten en kleppen in het hart, de bloedstroomrichting
en de coronaire bloedvoorziening.
o Hoe is de wand van het hart opgebouwd? En hoe ziet het hartspierweefsel eruit?
o In welke stappen verloopt een actiepotentiaal in een hartspiercel van het
hartventrikel?
o In welke stappen verplaatst de prikkel voor contractie zich door het hart? En waarom
is het belangrijk dat impulsen van de atria bij de AV-knoop worden vertraagd voordat
ze naar de ventrikels worden geleid?
o Ga eens dieper kijken naar de begrippen systole en diastole, en beschrijf de fasen van
de hartcyclus.
Schematisch overzicht van de bloedsomloop
In deze weergave kun je in grote lijnen zien hoe de
circulatie is opgebouwd. Ook kun je opmaken dat het
centrum het hart is, deze vervult de centrale rol in de
circulatie en bestaat uit 4 compartimenten (2 boezems
en 2 ventrikels) dat wordt verdeeld in tweeën door een
tussenschot.
Vanuit de linkerkant, vertrekt er zuurstofrijk bloed naar
de hersenen en andere organen in het lichaam. Vanuit
de organen wordt vervolgens het zuurstofarme bloed
(aderlijk/veneus bloed) weer terug vervoerd naar de
rechterhelft van het hart. Via het rechterventrikel,
stroomt het zuurstofarme bloed door de longen, waar
het bloed weer wordt verzien van zuurstof. En
vervolgens stroomt het zuurstofrijke bloed, weer de
linkerkant van het hart in en begint alles weer opnieuw.
Kleine bloedsomloop = De bloedsomloop naar en van
de longen.
Grote bloedsomloop = De bloedsomloop naar en vanuit
de rest van het lichaam.
Coronaire bloedsomloop = De bloedsomloop naar en
van de hartspier.
, Hoorcolleges Anatomie & Fysiologie
Overzicht bloedsomloop met namen van arteriën en venen
, Hoorcolleges Anatomie & Fysiologie
Uitzonderingen
Alle arteriën, behalve de longslagader, bevatten zuurstofrijk bloed. En alle venen, behalve de
longvenen, bevatten zuurstofarm bloed. Dit is de kleine bloedsomloop.
Er is naast de grote en kleine bloedsomloop, ook nog een soort portaal stelsel. Vanuit de
darmen, de maag en de milt wordt er aderlijk, maar WEL voedselrijk, bloed bij elkaar
verzameld wat samenkomt in één grote tak, de poortader (vena portea). Die gaat de poort
van de lever in. In de lever wordt het bloed gefilterd, dus schadelijke stoffen worden het
lichaam uitgewerkt (via gal) of worden omgezet in andere stoffen, ook wordt hier glucose
opgeslagen in de vorm van glycogeen. Al het bloed (zuurstofarm) dat overblijft, gaat weer
via de vena hepatica naar de onderste holle ader, die vervolgens weer terecht komt in het
hart.
De donkerrode pijlen vertrekken vanaf de aorta. Wanneer de aorta klep is opengegaan,
stroomt er zuurstofrijk bloed vanuit het linkerventrikel en stroomt het, naast de aortaboog,
de linker- en rechterkransslagader in. Deze voorzien de hartspier van zuurstofrijk bloed.
Er gaan ook weer een donkerblauwe pijlen, dus zuurstofarme aders, terug het rechteratrium
in. Coronaire bloedsomloop
▪ Arteria coronaria dextra = De rechterkransslagader
▪ Arteria coronaria sinistra = De linker kransslagader
Arteriën, venen
▪ Arteriën → Brengen bloed vanuit het hart naar steeds kleiner wordende bloedvaten
en uiteindelijk naar de capillairen. Hier is uitwisseling mogelijk van zuurstof en CO2,
maar ook afval- en voedingsstoffen.
▪ Capillairen → Microscopisch kleine haarvaten voor uitwisseling tussen bloed en
cellen.
▪ Venen → Brengen het bloed vanuit de capillairen/haarvaten weer terug naar het hart
via steeds groter wordende bloedvaten.
Rol van het hart
▪ Rechteratrium ontvangt bloed uit de grote bloedsomloop.
▪ Rechterventrikel stuwt het bloed naar de longen (kleine bloedsomloop).
▪ Linker atrium ontvangt bloed vanuit de longen.
▪ Linkerventrikel stuwt bloed naar orgaanstelsels (grote bloedsomloop).
, Hoorcolleges Anatomie & Fysiologie
Overzicht waar alle organen, venen en arteriën zich bevinden
