Introductie sportkunde
Les 1
Je hebt binnen de sport verschillende vraagstukken zoals:
- Ethische vraagstukken: Denk hierbij om het gebruik van doping binnen de sport
- Juridische vraagstukken: bijvoorbeeld de tranfers
- Sociale en financiele vraagstukken: bijvoorbeeld de verbinding tussen de jeugd en de
club vergroten
Dubbelkarakter van sport
1. Essentialistische kijk op sport
2. Instrumentele kijk op sport
Essentialistische kijk
Hierin wordt gezocht naar het wezen (de essentie, daar waar het om gaat, het belangrijkste)
van sport. Hierbij ga je opzoek naar de intrinsieke waarden van sport zoals bewegen en
competitie. Het gaat hierbij om de sport zelf, wat met sport te maken heeft.
Sport word gezien als
een eigen wereld, met
eigen kenmerken, die
onafhankelijk
functioneren van de
sociale en culturele
verbanden).
(Sport wordt gezien als een eigen wereld, met eigen kenmerken, die onafhankelijk
functioneren van de sociale en culturele verbanden).
Om te bepalen of een sport een sport is blijft de NOC*NSF aansluiting zoeken bij de
internationale sportdefentie. Sport kan je opdelen in de volgende categorieën:
o Hoofdzakelijk lichamelijk
o Hoofdzakelijk geestelijk
o Hoofdzakelijk gemotoriseerd
, o Hoofdzakelijk coördinatie
o Hoofdzakelijk dier ondersteund
Om te worden toegelaten tot de lijst met sporten moet een activiteit:
1. Een vorm van competitie hebben
2. Niet afhankelijk zijn van een geïntegreerde geluksfactor
3. Niet worden bepaald door onnodige gezondheid- of veiligheidsrisico´s voor de
deelnemers
4. Mag het niet schadelijk zijn voor een levend wezen
5. Mag niet afhankelijk zijn van materiaal wat door één aanbieder wordt aangeboden
Wat is sport?
Sport is een lastig te omschrijven begrip en daarbij verandert er constant alles. Het lijkt alsof
voor ´sport als doel´ en ´sport als middel´ twee verschillende defensies gehanteerd worden.
Bij sport als doel wordt vaak een enge defenitie van sport toegepast met kenmerken als:
o Lichamelijke activiteit
o Wedstrijdelementen
o Het streven naar uitmuntendheid
o Reglementering
o Institutionalisering (organisatiewijze/ regelgeving/ deelnemersaantal)
Maatschappelijke waarde sport
Aan sport zitten veel positieve kanten, maar ook negatieve kanten denk bijvoorbeeld aan
blessures. De werkelijke kracht van sport zien we pas onder bepaalde randvoorwaarden en
in specifieke context, zoals type sport, organisatievorm en kwaliteit van de begeleiding. Er
wordt nadruk gelegd binnen de sport op gezondheid, educatie en sociale binding.
Gezondheid en fysieke activiteit
Beweging verminderd de kans op allerlei ziekten. Voor ouderen geldt dat bewegen leidt tot
een lager risico op fracturen (botbreuken), lichamelijke beperkingen, cognitieve en
dementie.
Bij kinderen zorgt beweging voor een verlaging van het risico op depressieve symptomen,
een verbetering op de botmassa. Voor kinderen met obesitas zorgt bewegen voor het
verlagen van het vetmassa.
Ook heeft bewegen een invloed op de emotionele gezondheid. Sporten en bewegen geeft
plezier, tevredenheid en je gaat je goed voelen.
Educatie
Sport en bewegen is van belang voor de motorische vaardigheden. Hoe eerder je beweegt,
hoe langer je op latere leeftijd cognitieve taken kunt uitvoeren.
Sociale binding
Als je gaat sporten of bewegen, kom je altijd andere mensen tegen. Denk bijvoorbeeld aan
een sportvereniging. Je kent veel mensen van de vereniging. Je hebt factoren die nodig zijn
om gunstige effecten te bereiken, hierbij kun je denken aan regelmatige deelname, sociale
veiligheid, doelen stellen en begeleiding.
, Het Hunan Capital Model biedt wat Kenniscentrum Sport betreft een mooi overzicht van de
bewijslast op de verschillende effecten.
Economische waarde van sport
Om te kunnen sporten, schaffen we sportkleding, materialen en schoeisel aan, krijgen we les
of nemen we deel aan activiteiten. Sporten kost dus geld.
Ruimtelijke waarde van sport en bewegen
Om te kunnen sporten maken veel mensen gebruik van sportvereniging. Ook heb je mensen
die voor zichzelf sporten door bijvoorbeeld te wandelen in het bos. In heel Nederland heeft
36.000 hectare sportterrein.
Ontwikkelingen
De bevolkingsgroei, veranderingen in sportdeelname of sportvoorkeuren, nieuwe
sportvormen en technologische ontwikkelingen hebben invloed op het ruimtebeslag voor en
door sport.
Als je te veel mensen hebt en te weinig sportaanbod, krijg je wachtlijsten. Ook zie je steeds
meer kunstgrasvelden.
Indicatoren
De kernindicator beweegvriendelijke omgeving is een maat voor de ruimte in de
woonomgeving die gebruikt kan worden om te sporten en bewegen. Deze indicator bestaat
uit zes deelindicatoren:
o Dichtheid (publieke) sportaccomodaties
o Aantal (informele) sport en speelplekken
o Sport speel en beweegruimte
o Routes/paden
o Buitengebied voorzieningen
o Nabijheid voorzieningen
Les 1
Je hebt binnen de sport verschillende vraagstukken zoals:
- Ethische vraagstukken: Denk hierbij om het gebruik van doping binnen de sport
- Juridische vraagstukken: bijvoorbeeld de tranfers
- Sociale en financiele vraagstukken: bijvoorbeeld de verbinding tussen de jeugd en de
club vergroten
Dubbelkarakter van sport
1. Essentialistische kijk op sport
2. Instrumentele kijk op sport
Essentialistische kijk
Hierin wordt gezocht naar het wezen (de essentie, daar waar het om gaat, het belangrijkste)
van sport. Hierbij ga je opzoek naar de intrinsieke waarden van sport zoals bewegen en
competitie. Het gaat hierbij om de sport zelf, wat met sport te maken heeft.
Sport word gezien als
een eigen wereld, met
eigen kenmerken, die
onafhankelijk
functioneren van de
sociale en culturele
verbanden).
(Sport wordt gezien als een eigen wereld, met eigen kenmerken, die onafhankelijk
functioneren van de sociale en culturele verbanden).
Om te bepalen of een sport een sport is blijft de NOC*NSF aansluiting zoeken bij de
internationale sportdefentie. Sport kan je opdelen in de volgende categorieën:
o Hoofdzakelijk lichamelijk
o Hoofdzakelijk geestelijk
o Hoofdzakelijk gemotoriseerd
, o Hoofdzakelijk coördinatie
o Hoofdzakelijk dier ondersteund
Om te worden toegelaten tot de lijst met sporten moet een activiteit:
1. Een vorm van competitie hebben
2. Niet afhankelijk zijn van een geïntegreerde geluksfactor
3. Niet worden bepaald door onnodige gezondheid- of veiligheidsrisico´s voor de
deelnemers
4. Mag het niet schadelijk zijn voor een levend wezen
5. Mag niet afhankelijk zijn van materiaal wat door één aanbieder wordt aangeboden
Wat is sport?
Sport is een lastig te omschrijven begrip en daarbij verandert er constant alles. Het lijkt alsof
voor ´sport als doel´ en ´sport als middel´ twee verschillende defensies gehanteerd worden.
Bij sport als doel wordt vaak een enge defenitie van sport toegepast met kenmerken als:
o Lichamelijke activiteit
o Wedstrijdelementen
o Het streven naar uitmuntendheid
o Reglementering
o Institutionalisering (organisatiewijze/ regelgeving/ deelnemersaantal)
Maatschappelijke waarde sport
Aan sport zitten veel positieve kanten, maar ook negatieve kanten denk bijvoorbeeld aan
blessures. De werkelijke kracht van sport zien we pas onder bepaalde randvoorwaarden en
in specifieke context, zoals type sport, organisatievorm en kwaliteit van de begeleiding. Er
wordt nadruk gelegd binnen de sport op gezondheid, educatie en sociale binding.
Gezondheid en fysieke activiteit
Beweging verminderd de kans op allerlei ziekten. Voor ouderen geldt dat bewegen leidt tot
een lager risico op fracturen (botbreuken), lichamelijke beperkingen, cognitieve en
dementie.
Bij kinderen zorgt beweging voor een verlaging van het risico op depressieve symptomen,
een verbetering op de botmassa. Voor kinderen met obesitas zorgt bewegen voor het
verlagen van het vetmassa.
Ook heeft bewegen een invloed op de emotionele gezondheid. Sporten en bewegen geeft
plezier, tevredenheid en je gaat je goed voelen.
Educatie
Sport en bewegen is van belang voor de motorische vaardigheden. Hoe eerder je beweegt,
hoe langer je op latere leeftijd cognitieve taken kunt uitvoeren.
Sociale binding
Als je gaat sporten of bewegen, kom je altijd andere mensen tegen. Denk bijvoorbeeld aan
een sportvereniging. Je kent veel mensen van de vereniging. Je hebt factoren die nodig zijn
om gunstige effecten te bereiken, hierbij kun je denken aan regelmatige deelname, sociale
veiligheid, doelen stellen en begeleiding.
, Het Hunan Capital Model biedt wat Kenniscentrum Sport betreft een mooi overzicht van de
bewijslast op de verschillende effecten.
Economische waarde van sport
Om te kunnen sporten, schaffen we sportkleding, materialen en schoeisel aan, krijgen we les
of nemen we deel aan activiteiten. Sporten kost dus geld.
Ruimtelijke waarde van sport en bewegen
Om te kunnen sporten maken veel mensen gebruik van sportvereniging. Ook heb je mensen
die voor zichzelf sporten door bijvoorbeeld te wandelen in het bos. In heel Nederland heeft
36.000 hectare sportterrein.
Ontwikkelingen
De bevolkingsgroei, veranderingen in sportdeelname of sportvoorkeuren, nieuwe
sportvormen en technologische ontwikkelingen hebben invloed op het ruimtebeslag voor en
door sport.
Als je te veel mensen hebt en te weinig sportaanbod, krijg je wachtlijsten. Ook zie je steeds
meer kunstgrasvelden.
Indicatoren
De kernindicator beweegvriendelijke omgeving is een maat voor de ruimte in de
woonomgeving die gebruikt kan worden om te sporten en bewegen. Deze indicator bestaat
uit zes deelindicatoren:
o Dichtheid (publieke) sportaccomodaties
o Aantal (informele) sport en speelplekken
o Sport speel en beweegruimte
o Routes/paden
o Buitengebied voorzieningen
o Nabijheid voorzieningen
