TRANSCRIPT VERDIEPING ONDERNEMINGSRECHT
2021-2022
1
,Inhoudsopgave
BLOK 1: ........................................................................................................................................................... 3
HC 1: Inleiding en Bestuur & Toezicht BV/NV...................................................................................................... 3
HC 2: Beursvennootschappen ........................................................................................................................... 21
HC 3: Besluitvorming en toetsing van besluiten ................................................................................................ 35
CC I: Besluitvorming, vertegenwoordiging en casus ......................................................................................... 61
BLOK 2: ......................................................................................................................................................... 75
HC 4: Bestuur & Toezicht Stichting .................................................................................................................... 75
HC 5: Bestuur & Toezicht Vereniging en Coöperatie ......................................................................................... 86
HC 6: Lidmaatschapsverhoudingen personenvennootschappen ....................................................................... 97
CC 2: Stichting, vereniging en personenvennootschappen.............................................................................. 115
BLOK 3: ....................................................................................................................................................... 119
HC 7: Kapitaal en uitkeringen.......................................................................................................................... 119
HC 8: Enquêterecht I........................................................................................................................................ 136
HC 9: Enquêterecht II....................................................................................................................................... 144
BLOK 4: ....................................................................................................................................................... 161
HC 10: Bestuurdersaansprakelijkheid ............................................................................................................. 161
HC 11: Doorbraak van aansprakelijkheid en 403 ............................................................................................ 183
CC 4: Behandeling van casus en/of jurisprudentie .......................................................................................... 204
BLOK 5: ....................................................................................................................................................... 214
HC 12: Medezeggenschap ............................................................................................................................... 214
HC 13: Herstructurering en insolventie ........................................................................................................... 219
2
,BLOK 1:
HC 1: Inleiding en Bestuur & Toezicht BV/NV
Slide: Bestuur en Toezicht BV/NV
Doelstellingen van hoorcollege 1:
- BV en NV als rechtspersoon
- Zeggenschapsverhoudingen in de vennootschap
o Organen van de vennootschap
o Bevoegdheidsverdeling verschillende organen
o Structuurvennootschap
We gaan het hebben over de organen van de vennootschappen (de BV en NV als
kapitaalvennootschappen), de bevoegdheidsverdeling en de structuurvennootschap. De
structuurvennoot is best een ingewikkeld beestje maar dat wordt ook goed uitgelegd in jullie boek en ik
heb uitgebreide sheets gemaakt die laten zien wat nou het lastige element is in die
structuurvennootschap.
Slide: plaatje rechtspersoon NV en BV
Nou die NV en die BV zijn rechtspersonen. Wat is een rechtspersoon? Je ziet het als een fictief persoon,
maar hoe kan nou zo’n fictief persoon, iets dat niet bestaat, rechtshandelingen verrichten? Uiteindelijk
is die rechtspersoon een rechtssubject binnen ons rechtssysteem. Daar hebben we een artikel voor, dat
is art. 2:5 BW.
Slide: rechtspersoon begrippenkader
Een rechtspersoon staat wat het vermogensrecht betreft, met een natuurlijk persoon gelijk, tenzij uit
de wet het tegendeel voortvloeit. Die rechtspersoon is dus een entiteit binnen dat rechtssysteem en die
entiteit kan een eigen vermogen hebben. Dat is ook het verschil met de personenvennootschappen.
Personenvennootschappen hebben geen rechtspersoonlijkheid, althans nog niet. We zijn al heel lang
bezig met nieuwe wetgeving voor die personenvennootschappen maar in principe is het zo dat die
personenvennootschap dus geen rechtspersoonlijkheid heeft. Dat betekent dus ook dat er
gemeenschap van goederen i.p.v. een eigen vermogen van de vennootschap. Die vennootschap heeft
een eigen vermogen, dat betekent dan ook dat dat vermogen eigen schuldeisers kan hebben. En dat
betekent dan ook dat die schuldeisers van een aandeelhouder, op het moment dat een schuldeiser van
een aandeelhouder een vordering heeft op die aandeelhouder, die vordering niet bij de rechtspersoon
kan neerleggen. Daar zit een scheiding tussen, dat heet ‘entity shielding’. Sommige mensen zeggen ook
wel eens: “een rechtspersoon betekent dat er beperkte aansprakelijkheid is voor de aandeelhouders”.
Dat zijn eigenlijk twee aparte dingen. Een rechtspersoon heeft zijn eigen vermogen en voor die
rechtspersoon hebben wij in NL een regel dat de aandeelhouders beperkte aansprakelijkheid hebben.
Dat hoeft dus niet. We hebben ook een artikel bij de BV dat je ervoor kan kiezen dat die aandeelhouders
niet beperkt aansprakelijk zijn. Dus dat is wel het uitgangspunt maar dat hoeft niet.
3
, Slide: NV/BV overzicht
Nou op die rechtspersonen is een aantal regels van toepassing. En die vinden we met name in Boek 2
BW. Dan zal je zien dat we eerst een algemeen deel hebben en dan hebben we per rechtspersoon een
uitwerking van de regels die van toepassing zijn op die rechtsvorm. Daarnaast hebben we ook andere
wet- en regelgeving die van toepassing is op die rechtspersoon en hebben we de statuten. Die statuten;
dat is niet een overeenkomst tussen de aandeelhouders, dat was vroeger de gedachte (toen we
uitgingen van de contractuele opvatting van een vennootschap). Maar die statuten dat zijn openbare
regels die van toepassing zijn op die rechtspersoon en in die statuten kan je heel veel regels opnemen
in afwijking van de standaardregel in boek 2 BW. Dus vaak staat er “bij of krachtens statuten kan er een
bevoegdheid aan een ander orgaan kunnen worden toegekend”. Wie weet wat “bij of krachtens
statuten” betekent? In principe is het zo dat als het “bij” is dan komt het in de statuten te staan, als het
“krachtens” is dan kan het via (grondslag) de statuten in een reglement worden neergelegd o.i.d.
Dan heb je de aandeelhoudersovereenkomst, zegt het al, het is een overeenkomst tussen
aandeelhouders. Moet zo’n overeenkomst tussen alle aandeelhouders zijn? … Op het moment dat we
spreken over aandeelhoudersovereenkomsten dan hoeft het niet zo te zijn dat alle aandeelhouders daar
partij bij moeten zijn. Het kan ook een overeenkomst zijn tussen twee grote aandeelhouders. Wat zou
je bijvoorbeeld kunnen opnemen in zo’n overeenkomst? Het kan eventueel ook zo zijn, dat onder
omstandigheden, dat zo’n aandeelhoudersovereenkomst kan doorwerken in die vennootschappelijke
orde. Dat kan via art. 2:8 BW. Dat betekent dat in sommige omstandigheden, dus de omstandigheden
zijn daarvoor bepalend, het zo kan zijn dat er in boek 2 BW een regel staat. Dat er een
aandeelhoudersovereenkomst is waarin iets anders is opgenomen. Die aandeelhouders stemmen toch
volgens de regeling, dat de rechter dan zegt: “ook al staat die regeling in boek 2 BW, die
aandeelhoudersovereenkomst werkt door en dat is dus de regel waar de aandeelhouder zich aan moet
houden.” Dat is eigenlijk de derogerende werking van de redelijkheid en billijkheid van Boek 2 BW. Dat
houdt in dat we wel regels hebben in boek 2 BW, maar als de omstandigheden zodanig zijn dat het niet
redelijk is dat bepaalde betrokkenen daaraan worden gehouden, dat die regel opzij kan worden gezet.
4
2021-2022
1
,Inhoudsopgave
BLOK 1: ........................................................................................................................................................... 3
HC 1: Inleiding en Bestuur & Toezicht BV/NV...................................................................................................... 3
HC 2: Beursvennootschappen ........................................................................................................................... 21
HC 3: Besluitvorming en toetsing van besluiten ................................................................................................ 35
CC I: Besluitvorming, vertegenwoordiging en casus ......................................................................................... 61
BLOK 2: ......................................................................................................................................................... 75
HC 4: Bestuur & Toezicht Stichting .................................................................................................................... 75
HC 5: Bestuur & Toezicht Vereniging en Coöperatie ......................................................................................... 86
HC 6: Lidmaatschapsverhoudingen personenvennootschappen ....................................................................... 97
CC 2: Stichting, vereniging en personenvennootschappen.............................................................................. 115
BLOK 3: ....................................................................................................................................................... 119
HC 7: Kapitaal en uitkeringen.......................................................................................................................... 119
HC 8: Enquêterecht I........................................................................................................................................ 136
HC 9: Enquêterecht II....................................................................................................................................... 144
BLOK 4: ....................................................................................................................................................... 161
HC 10: Bestuurdersaansprakelijkheid ............................................................................................................. 161
HC 11: Doorbraak van aansprakelijkheid en 403 ............................................................................................ 183
CC 4: Behandeling van casus en/of jurisprudentie .......................................................................................... 204
BLOK 5: ....................................................................................................................................................... 214
HC 12: Medezeggenschap ............................................................................................................................... 214
HC 13: Herstructurering en insolventie ........................................................................................................... 219
2
,BLOK 1:
HC 1: Inleiding en Bestuur & Toezicht BV/NV
Slide: Bestuur en Toezicht BV/NV
Doelstellingen van hoorcollege 1:
- BV en NV als rechtspersoon
- Zeggenschapsverhoudingen in de vennootschap
o Organen van de vennootschap
o Bevoegdheidsverdeling verschillende organen
o Structuurvennootschap
We gaan het hebben over de organen van de vennootschappen (de BV en NV als
kapitaalvennootschappen), de bevoegdheidsverdeling en de structuurvennootschap. De
structuurvennoot is best een ingewikkeld beestje maar dat wordt ook goed uitgelegd in jullie boek en ik
heb uitgebreide sheets gemaakt die laten zien wat nou het lastige element is in die
structuurvennootschap.
Slide: plaatje rechtspersoon NV en BV
Nou die NV en die BV zijn rechtspersonen. Wat is een rechtspersoon? Je ziet het als een fictief persoon,
maar hoe kan nou zo’n fictief persoon, iets dat niet bestaat, rechtshandelingen verrichten? Uiteindelijk
is die rechtspersoon een rechtssubject binnen ons rechtssysteem. Daar hebben we een artikel voor, dat
is art. 2:5 BW.
Slide: rechtspersoon begrippenkader
Een rechtspersoon staat wat het vermogensrecht betreft, met een natuurlijk persoon gelijk, tenzij uit
de wet het tegendeel voortvloeit. Die rechtspersoon is dus een entiteit binnen dat rechtssysteem en die
entiteit kan een eigen vermogen hebben. Dat is ook het verschil met de personenvennootschappen.
Personenvennootschappen hebben geen rechtspersoonlijkheid, althans nog niet. We zijn al heel lang
bezig met nieuwe wetgeving voor die personenvennootschappen maar in principe is het zo dat die
personenvennootschap dus geen rechtspersoonlijkheid heeft. Dat betekent dus ook dat er
gemeenschap van goederen i.p.v. een eigen vermogen van de vennootschap. Die vennootschap heeft
een eigen vermogen, dat betekent dan ook dat dat vermogen eigen schuldeisers kan hebben. En dat
betekent dan ook dat die schuldeisers van een aandeelhouder, op het moment dat een schuldeiser van
een aandeelhouder een vordering heeft op die aandeelhouder, die vordering niet bij de rechtspersoon
kan neerleggen. Daar zit een scheiding tussen, dat heet ‘entity shielding’. Sommige mensen zeggen ook
wel eens: “een rechtspersoon betekent dat er beperkte aansprakelijkheid is voor de aandeelhouders”.
Dat zijn eigenlijk twee aparte dingen. Een rechtspersoon heeft zijn eigen vermogen en voor die
rechtspersoon hebben wij in NL een regel dat de aandeelhouders beperkte aansprakelijkheid hebben.
Dat hoeft dus niet. We hebben ook een artikel bij de BV dat je ervoor kan kiezen dat die aandeelhouders
niet beperkt aansprakelijk zijn. Dus dat is wel het uitgangspunt maar dat hoeft niet.
3
, Slide: NV/BV overzicht
Nou op die rechtspersonen is een aantal regels van toepassing. En die vinden we met name in Boek 2
BW. Dan zal je zien dat we eerst een algemeen deel hebben en dan hebben we per rechtspersoon een
uitwerking van de regels die van toepassing zijn op die rechtsvorm. Daarnaast hebben we ook andere
wet- en regelgeving die van toepassing is op die rechtspersoon en hebben we de statuten. Die statuten;
dat is niet een overeenkomst tussen de aandeelhouders, dat was vroeger de gedachte (toen we
uitgingen van de contractuele opvatting van een vennootschap). Maar die statuten dat zijn openbare
regels die van toepassing zijn op die rechtspersoon en in die statuten kan je heel veel regels opnemen
in afwijking van de standaardregel in boek 2 BW. Dus vaak staat er “bij of krachtens statuten kan er een
bevoegdheid aan een ander orgaan kunnen worden toegekend”. Wie weet wat “bij of krachtens
statuten” betekent? In principe is het zo dat als het “bij” is dan komt het in de statuten te staan, als het
“krachtens” is dan kan het via (grondslag) de statuten in een reglement worden neergelegd o.i.d.
Dan heb je de aandeelhoudersovereenkomst, zegt het al, het is een overeenkomst tussen
aandeelhouders. Moet zo’n overeenkomst tussen alle aandeelhouders zijn? … Op het moment dat we
spreken over aandeelhoudersovereenkomsten dan hoeft het niet zo te zijn dat alle aandeelhouders daar
partij bij moeten zijn. Het kan ook een overeenkomst zijn tussen twee grote aandeelhouders. Wat zou
je bijvoorbeeld kunnen opnemen in zo’n overeenkomst? Het kan eventueel ook zo zijn, dat onder
omstandigheden, dat zo’n aandeelhoudersovereenkomst kan doorwerken in die vennootschappelijke
orde. Dat kan via art. 2:8 BW. Dat betekent dat in sommige omstandigheden, dus de omstandigheden
zijn daarvoor bepalend, het zo kan zijn dat er in boek 2 BW een regel staat. Dat er een
aandeelhoudersovereenkomst is waarin iets anders is opgenomen. Die aandeelhouders stemmen toch
volgens de regeling, dat de rechter dan zegt: “ook al staat die regeling in boek 2 BW, die
aandeelhoudersovereenkomst werkt door en dat is dus de regel waar de aandeelhouder zich aan moet
houden.” Dat is eigenlijk de derogerende werking van de redelijkheid en billijkheid van Boek 2 BW. Dat
houdt in dat we wel regels hebben in boek 2 BW, maar als de omstandigheden zodanig zijn dat het niet
redelijk is dat bepaalde betrokkenen daaraan worden gehouden, dat die regel opzij kan worden gezet.
4
