Aantekeningen hoorcolleges middeleeuwen 2

Kruistochten
“Samenvatting hoorcolleges”

, Hoorcollege 1



Deel I

Waarom het thema kruistochten?:
- Er ontstaat een tweedeling  wij-zij tegenstelling.
- Iedereen kan zijn versie van “de waarheid” verkopen op het internet.
- Angst voor verdwijning van de eigen cultuur. Gepersonaliseerd nieuws vergoot deze kloof.

George W. Bush:
- Had het geloof een instrument van God te zijn in zijn strijd tegen het terrorisme. Hij was op
een missie van God.
- Men ging geloven dan de aanval op 9/11 een wraakactie was op de kruistochten.
- Soldaten in het leger gingen geloven dat ze kruisridders waren. Er werd geen onderscheid
meer gemaakt tussen moslim terroristen en moslims. Het was dus een religieuze strijd.

Narrativisme:
- Het verhaal van de kruistochten, is net als alle andere geschiedenis veranderlijk.
Geschiedenis is namelijk een constructie over het verleden. Dit doet een historicus door
bronnen te verzamelen, te interpreteren, te analyseren om uiteindelijk tot een synthese te
komen hoe iets is gebeurt. Het beeld wat gecreëerd wordt is dus niet de waarheid, maar
door een historische gecreëerde narratio. Er wordt een samenhang gemaakt in een
onsamenhangend verleden.
- Narrativisme: het werk van een historicus is tijd- en cultuurgebonden interpretatie over het
verleden waarbij de onderzoeker samenhang brengt binnen een onsamenhangend verleden.

Definitie van de kruistochten:
- Basale definitie: heilige oorlog om het heilige land te bevrijden  Deus vult (God wilt het).
- Wat is een heilige oorlog?
 Hoop en liefde stond voor de oorlogen centraal in de christelijke samenleving. Men
keerde zich volledig van geweld af. Werd in de 4 de eeuw wel op de proef gesteld toen
het christendom een staatsgodsdienst werd. Onrust in het land zorgde er mede voor
dat de pacifistische houding van Christenen niet langer meer haalbaar bleef.
 Kerkvaders zochten naar oplossingen om oorlog en geweld te verantwoorden binnen
het geloof. Augustinus van Hippo komt met het fenomeen “Bellum lustum”, de
rechtvaardige oorlog.

Rechtvaardige oorlog:
- Thomas van de Kino komt met een helder overzicht over wat een oorlog rechtvaardig maakt;
1. Casus bellum: er moest een legitieme reden zijn om oorlog te voeren.
2. Oorlog moest worden uitgeroepen worden door een hoge autoriteit.
3. De oorlog moest dienen als een laatste optie.
4. Er moest een redelijke kans van succes zijn. Dus geen zelfmoord acties.
5. De uitkomst van de oorlog zou iets moeten opleveren.
6. De oorlog moest proportioneel zijn. Dus geen onnodig geweld.

, - Met de komst van de Germanen kwam er een cultuur van geweld en kracht binnen de
grenzen van het christendom. De christenen paste zich, net als de Germanen, aan. Zo werd
het christendom meer gemilitariseerd en de Germanen gekerstend.
- In de ijzeren tiende eeuw wordt het christendom steeds meer op de proef gesteld door
aanvallen van buitenaf. Dit zorgden voor acceptatie in geweld om het christendom te
verdedigen.
- Om het geweld in Europa in te dammen ontstaan er godsvredebewegingen. Kerken gaan zich
bemoeien met de oorlogen door ze goed en af te keuren. Zaken als pauselijke banieren
legitimeerden de oorlogen als rechtvaardig. Pausen zorgden voor kwijtschelding van zonden
en paus Georgius VII wilde een pauselijke krijgsmacht realiseren  militia sancti petri.
- Urbanus II roept de heilige oorlog uit  Bellum Sacrum. De oorlog wordt een christelijke
plicht.

Deel II

Ontstaan van de Islam:
- Mohammed krijgt een visioen van engel Gabriël om het woord van God te verspreiden en
dat Mohammed de profeet is.
- 622 vlucht hij met zijn vrienden naar de stad Yathrib (hidjra) waar hij de eerste
moslimgemeenschap opricht. Dit wordt de start van de islam genoemd omdat hij, zonder
vervolgd te worden, het geloof van de Islam kon uitoefenen.
- Na een aantal jaar is Mohammed zijn gemeenschap sterk genoeg om Mekka binnen te vallen,
groot deel van het Arabische schiereiland heeft zich al bekeerd. Succesvol door allianties te
sluiten en huwelijken te smeden waardoor hij stammen aan zich kon binden.
- Na de dood van Mohammed was er geen duidelijkheid over de opvolging. Zijn vrienden leken
de eerste opvolgers, maar omdat Mohammed beweerde de laatste profeet te zijn, worden
zijn opvolgers kalief genoemd wat plaatsvervanger betekend.

Kaliefen:
- Abu Bakr werd de eerste kalief. Moest in het begin veel moeite doen om de stammen bij
elkaar te houden. Dit resulteerde in succes door vrijwilligheid en door gedwongen
onderwerping  vanaf nu blik geworpen op het omliggende gebied. Stelde de inhoud van de
Koran ook vast die zijn opvolger Oethman vaststelde in één versie waarin de boodschap van
God stond.
- Oemar volgt Abu Bakr op. Zorgt voor een groot grondgebied bestaande uit Egypte, het
Byzantijnse rijk, Syrië etc.
- Oethman was de laatste uit de vriendengroep en breidt het rijk verder uit met Noord-Afrika
en het Perzische rijk.
- Uitbreiding ging snel door vermoeidheid van Byzantijnen en Perzen door de vele honderden
jaren oorlog. Arabieren waren ook goede geharde krijgers. Islam werd ook niet opgelegd in
de veroverde gebieden, er was zelfs meer religieuze vrijheid.
- Hadith: geschreven boek waarin de politieke rol van Mohammed staat beschreven.
- Ali werd na de moord op Oethman de nieuwe kalief, maar wilde de moordenaars niet
opsporen omdat hij de vrede wilde bewaren. Een groep geleid door de neef van Oethman.
Muawidja zorgde voor onvrede, maar werd al snel verslagen door het leger van Ali. Straf was
te mild volgens enkele groeperingen wat resulteerde in de moord op Ali. Er ontstond een
twee strijd over de opvolging van Ali namelijk:
1. Zonen van Ali  Sjiieten, vluchten door de minderheid naar het oosten.