Aantekeningen verbintenissen- en contractenrecht / Recht (2ALIVBR1A.1)

Aantekeningen verbintenissen- en contractenrecht
Week 1, les 1

Publiekrecht en privaatrecht:
 Publiekrecht (overheid maakt gebruik van bevoegdheid tegenover bepaald recht)
o Strafrecht
o Staats- en bestuursrecht
 Privaatrecht
o Verbintenissenrecht
o Goederenrecht
o Personen- en familierecht
o Arbeidsrecht etc.

Reeds bekende begrippen:
 Feitelijke handeling; handelingen die niet gericht zijn op een rechtsgevolg.
o Bijvoorbeeld in de auto stappen en gaan rijden.
 Rechtshandeling; handeling gericht op een rechtsgevolg.
o Bijvoorbeeld meneer A koopt iets van meneer B.
 Rechtsgevolg; gevolg dat relevant is voor het recht.
o Bijvoorbeeld A betaalt aan B, of B levert aan A.
 Rechtsfeit; feit waardoor bepaalde regels gaan gelden.
o Bijvoorbeeld het sluiten van een overeenkomst.

Wat is een verbintenis?
 Een relatie tussen twee of meer personen, waarbij de één tot iets gerechtigd is (een
recht heeft) en de ander tot iets verplicht is (een plicht heeft).

Eenzijdige overeenkomst: ontstaan 1 recht en 1 plicht.
Wederkerige overeenkomst: ontstaan minimaal 2 rechten en 2 plichten.

Hoe ontstaat een verbintenis?
 Art. 6:1 BW: Verbintenissen kunnen slechts ontstaan indien dit uit de wet voortvloeit:
o Wet
o Overeenkomst
o Rechtspraak

Hoe ontstaat een overeenkomst?
 Art. 6:217 BW: door middel van aanbod en aanvaarding.
 Aanbod en aanvaarding zijn ieder voor zich eenzijdige rechtshandelingen.
 Gezamenlijk is het de overeenkomst.
De overeenkomst is een meerzijdige rechtshandeling.

Hoe komt een rechtshandeling tot stand?
 Art. 3:33 BW: Een rechtshandeling komt tot stand door middel van een op
rechtsgevolg gerichte wil, die zich door een verklaring heeft geopenbaard:
o Wil + verklaring = rechtshandeling

Wil en verklaring komen niet overeen:
Verschillende redenen: verspreking, verschrijving, andere vergissing en geestelijke stoornis:
 Verspreking, verschrijving en andere vergissing:
nietige rechtshandeling: art. 3:33 BW.
 Geestelijke stoornis: vernietigbaar*: art. 3:34 lid 2 BW.
Tenzij eenzijdig ongericht (bijvoorbeeld testament) = nietig.

Pagina 1 van 20

,Wil en verklaring komen niet overeen (dubbele grondslag):
 Tenzij, gerechtvaardigd vertrouwen, art. 3:35 BW (is wilsvertrouwensleer)
o Verklaring wederpartij
o Opgevat als tot haar gericht van bepaalde strekking
o Heeft dit ook aldus mogen opvatten (vertrouwen)
 Onder meer van belang bij art. 3:35 BW:
o Waarde product of dienst en waarde aanbod, persoon die het aanbod deed,
nadeel, etc.
o Casuïstiek: Hazjiani (NJ 1983, 457) en Eelman/Hin (NJ 1960, 230)


*Vernietigbaar: het bestaat wel, maar iemand kan het vernietigen  indien de persoon
handelingsbekwaam is.

Artikel opschrijven:
Bijv. Art. 3:43 lid 1 sub b BW

Art. 3:37 BW:
 Ontvangsttheorie: art. 3:37 lid 3 BW
o Rechtshandeling effect op het moment dat de verklaring de wederpartij
bereikt.
 Intrekking: art. 3:37 lid 5 BW
o Rechtshandeling intrekken, intrekking dient wederpartij eerder dan of
gelijktijdig als de in te trekken verklaring te bereiken.

Tot slot varia
 Natuurlijke verbintenis: art. 6:3 BW
o Niet afdwingbaar (art. 3:296 BW)
o Nakoming geldt niet als onverschuldigd (art. 6:203 BW)
 Einde van een verbintenis:
o Nakoming (art. 6:27 e.v.)
o Verrekening (art. 6:127 BW)
o Vervaltermijn
 Verjaring (standaard ná 20 jaar, meestal ná 5 jaar) = natuurlijke verbintenis




Pagina 2 van 20

, Week 1, les 2

Ongeldigheid rechtshandeling
 Strijd met de wet, openbare orde en goede zeden (art. 3:40 BW)
 Wilsgebreken
o Dwaling (art. 6:228 BW)
o Bedreiging (art. 3:44 lid 2 BW)
o Bedrog (art. 3:44 lid 3 BW)
o Misbruik van omstandigheden (art. 3:44 lid 4 BW)
 Handelingsonbekwaamheid ( art. 3:32 BW)
 Wilsontbreken (vorige les)
o Vergissing (art. 3:33 BW)
o Geestelijke stoornis (art. 3:34 BW)

Strijd met de wet (art. 3:40 lid 2 BW)
- In strijd met dwingend recht is nietig, tenzij
o Strekt tot bescherming van één der partijen, dan vernietigbaar door
betreffende partij.
o Bijvoorbeeld: art. 7:2 BW ; art. 7:617 BW ; art. 7:209 BW ; art. 1:33 BW

Strijd met openbare orde en goede zeden (art. 3:40 lid 1 BW)
- Altijd nietig
o Bijvoorbeeld: Gift ouders ; provinciale treasury ambtenaar

Wilsgebreken
- Situatie waarbij de wil gebrekkig tot stand is gekomen door een van buitenaf
komende omstandigheid:
- Met betrekking tot alle rechtshandelingen (art. 3:44 BW)  altijd vernietigbaar
o Bedreiging, bedrog en misbruik van omstandigheden
- Met betrekking tot enkel overeenkomsten (art. 6:228 BW)
o Dwaling
- Let op! Bij wilsgebreken geen beroep op art. 3:35 BW

Bedreiging (art. 3:44 lid 2 BW)
 Opzet (oogmerk)
 Onrechtmatige bedreiging
 Zodanig dat redelijk oordelend mens wordt beïnvloed (tweede zin)
 Met enig nadeel in persoon of goed
 Causaal verband (oorzaak en gevolg) tussen bedreiging en verrichten
rechtshandeling
 Bijvoorbeeld: aanvragen faillissement, aangifte etc.

Bedrog (art. 3:44 lid 3 BW)
 Opzet (oogmerk)
 Onjuiste mededeling, zwijgen of andere kunstgreep (iemand voor de gek houden)
 Causaal verband (oorzaak en gevolg) tussen kunstgreep en verrichten
rechtshandeling
 Bijvoorbeeld: terugdraaien kilometerteller ; andere identiteit aannemen ; opzettelijk
onjuiste mededelingen doen
o Let op: uniek, prachtig, mooi, bijzonder = geen bedrog




Pagina 3 van 20