Voorbereidend materiaal onderdeel Biomedische Kennis
samenvatting
De basis van de anatomie
Anatomische vlakken
Indeling van het lichaam in lengterichting waardoor een voor- en
achterzijde ontstaat wordt het coronale vlak, ook wel het frontale vlak,
genoemd).
Indeling van het lichaam waardoor een linker- en rechterzijde
ontstaat wordt het sagittale vlak genoemd.
Indeling van het lichaam waardoor een boven- en onderzijde
ontstaat wordt het axiale of transversale vlak genoemd.
- Wanneer een anatomische structuur aan de buikzijde ligt wordt dit als anterieur
(of ventraal) genoemd.
- Wanneer een anatomische structuur aan de rugzijde ligt wordt dit posterieur (of
dorsaal) genoemd.
- Wanneer een anatomische structuur richting het hoofd ligt
wordt dit superieur (of craniaal) genoemd.
- Wanneer een anatomische structuur richting de voeten ligt
wordt dit inferieur (of caudaal) genoemd.
- Wanneer een anatomische structuur richting de zijkant van
het lichaam ligt wordt dit lateraal genoemd.
- Wanneer een anatomische structuur richting het midden
(centrale lijn) van het lichaam ligt wordt dit mediaal
genoemd.
Anatomie van het hart en de bloedcirculatie.
Het hart is gelokaliseerd in de thorax
(buikruimte). De rechterhelft van het hart ligt
ventraal (naar voren) ten opzichte van
linkerhelft, de linkerhelft is vanaf het ventrale
oogpunt slechts beperkt zichtbaar. De caudale
(onder) zijde van het hart ligt tegen het
middenrif.
De afbeelding van het hart laat een
anterieur perspectief zien. Een hartboezem
wordt een atrium genoemd, een hartkamer wordt een ventrikel genoemd. Een slagader
wordt een arterie (gaat van het hart af) genoemd. Een ader wordt een vene (gaat naar het hart
toe) genoemd.
Het hart heeft een apex (punt) en een basis (bovenzijde bij het hart). De apex van het
hart is naar links en ventraal-caudaal gericht. De apex vormt het meest ventraal gelegen deel
van de linkerkamer.
Aan het hart zijn verschillende zijden te onderscheiden;
, - Anterieure zijde; deze bestaat voornamelijk uit het rechterventrikel.
- Diafragmatische/ inferieure zijde; deze bestaat voornamelijk uit het linker-,
maar ook het rechterventrikel.
- Linker pulmonaire zijde; bestaat voornamelijk uit het linker-atrium. Deze kant
zorgt bovendien voor de indrukking van de long.
- Rechter pulmonaire zijde; bestaat voornamelijk uit het rechter-atrium.
Het hart valt op te delen in compartimenten door de scheidingen met sulci (groeven);
- Sulcus interventricularis posterior; vormt de scheiding tussen de rechter- en
linkerventrikel aan de achterzijde van het hart.
- Sulcus coronarius/ atrioventricularis; vormt de scheiding tussen het
rechterventrikel en het rechteratrium.
- Sulcus interventricularis posterior; vormt de scheiding tussen de rechter- en
linkerventrikel aan de voorzijde van het hart. De scheiding eindigt rechts van de
apex.
Het instromende bloed wordt verzameld in het hart vanuit de bovenste- (vena cava
superior) en onderste holle ader (vena cava inferior). Dit bloed is zuurstofarm want het
komt uit de lichaamscirculatie. Het bloed stroomt vervolgens naar het rechter atrium. Via de
tricuspidalisklep (deze klep zit aan de rechterzijde van het hart en heeft drie slippen of
cusps) stroomt het bloed naar het rechterventrikel. Via het rechterventrikel stroomt het bloed
naar de pulmonalisklep (longklep). Het bloed stroomt vanaf hier de longen in (kleine
bloedsomloop). Vanuit de longen stroomt het bloed terug naar het hart (kleine
bloedsomploop). Dit gebeurt via de venea pulmonalis. Het bloed komt uit in het linker
atrium. Via de mitralisklep (deze klep bevindt zich aan de linkerzijde van het hart en heeft
twee slippen of cusps) stroomt het bloed naar het linkerventrikel. Het bloed wordt vanaf hier
de aorta ingepompt naar de rest van het lichaam (de grote bloedsomloop).
De hartkleppen zijn bevestigd doormiddel van de chordae tendinae (ophangpezen).
Deze pezen zitten vast aan de ventrikels met papillairspieren. De spierspanning van de
papillairspieren voorkomt het losschieten van hartkleppen. Bij de tricuspidalis is elke slip aan
een eigen papillairspier verbonden. Dit is bij de mitralis niet het geval, dit is om de hogere
druk binnen het linkerventrikel te weerstaan.
Doordat de linkerventrikel een veel hogere druk moet produceren voor de grote
bloedsomloop is de wand twee à driemaal dikker dan de rechterventrikel.
De verbinding van de uitstromende vaten (aorta en truncus pulmonalis) bestaat
dankzij de semiluminaire (halvemaanvormige) kleppen. Dit zijn de valva trunci pulmonalis
(tussen het rechterventrikel en de a.pulmonalis) en de valva aortae (tussen het
linkerventrikel en de aorta). De semiluminaire kleppen werken geheel passief.
Anatomie van de hartwand
Van buiten naar binnen komt men eerst de bindweefsellaag tegen. Vervolgens komt
men het pariëtale pericard tegen. Achter het pariëtale pericard ligt vocht, dit voorkomt
wrijving bij het kloppen van het hart. Achter het vocht ligt het viscerale pericard (serosum).
Binnen het viscerale pericard ligt het myocard (de spierlaag van het hart). Ten slotte ligt aan
de binnenzijde van het hart het endocard (staat direct in verbinding met het hart). Het
endocard ontvangt zuurstof en nutriënten via diffusie met de wand en via de
samenvatting
De basis van de anatomie
Anatomische vlakken
Indeling van het lichaam in lengterichting waardoor een voor- en
achterzijde ontstaat wordt het coronale vlak, ook wel het frontale vlak,
genoemd).
Indeling van het lichaam waardoor een linker- en rechterzijde
ontstaat wordt het sagittale vlak genoemd.
Indeling van het lichaam waardoor een boven- en onderzijde
ontstaat wordt het axiale of transversale vlak genoemd.
- Wanneer een anatomische structuur aan de buikzijde ligt wordt dit als anterieur
(of ventraal) genoemd.
- Wanneer een anatomische structuur aan de rugzijde ligt wordt dit posterieur (of
dorsaal) genoemd.
- Wanneer een anatomische structuur richting het hoofd ligt
wordt dit superieur (of craniaal) genoemd.
- Wanneer een anatomische structuur richting de voeten ligt
wordt dit inferieur (of caudaal) genoemd.
- Wanneer een anatomische structuur richting de zijkant van
het lichaam ligt wordt dit lateraal genoemd.
- Wanneer een anatomische structuur richting het midden
(centrale lijn) van het lichaam ligt wordt dit mediaal
genoemd.
Anatomie van het hart en de bloedcirculatie.
Het hart is gelokaliseerd in de thorax
(buikruimte). De rechterhelft van het hart ligt
ventraal (naar voren) ten opzichte van
linkerhelft, de linkerhelft is vanaf het ventrale
oogpunt slechts beperkt zichtbaar. De caudale
(onder) zijde van het hart ligt tegen het
middenrif.
De afbeelding van het hart laat een
anterieur perspectief zien. Een hartboezem
wordt een atrium genoemd, een hartkamer wordt een ventrikel genoemd. Een slagader
wordt een arterie (gaat van het hart af) genoemd. Een ader wordt een vene (gaat naar het hart
toe) genoemd.
Het hart heeft een apex (punt) en een basis (bovenzijde bij het hart). De apex van het
hart is naar links en ventraal-caudaal gericht. De apex vormt het meest ventraal gelegen deel
van de linkerkamer.
Aan het hart zijn verschillende zijden te onderscheiden;
, - Anterieure zijde; deze bestaat voornamelijk uit het rechterventrikel.
- Diafragmatische/ inferieure zijde; deze bestaat voornamelijk uit het linker-,
maar ook het rechterventrikel.
- Linker pulmonaire zijde; bestaat voornamelijk uit het linker-atrium. Deze kant
zorgt bovendien voor de indrukking van de long.
- Rechter pulmonaire zijde; bestaat voornamelijk uit het rechter-atrium.
Het hart valt op te delen in compartimenten door de scheidingen met sulci (groeven);
- Sulcus interventricularis posterior; vormt de scheiding tussen de rechter- en
linkerventrikel aan de achterzijde van het hart.
- Sulcus coronarius/ atrioventricularis; vormt de scheiding tussen het
rechterventrikel en het rechteratrium.
- Sulcus interventricularis posterior; vormt de scheiding tussen de rechter- en
linkerventrikel aan de voorzijde van het hart. De scheiding eindigt rechts van de
apex.
Het instromende bloed wordt verzameld in het hart vanuit de bovenste- (vena cava
superior) en onderste holle ader (vena cava inferior). Dit bloed is zuurstofarm want het
komt uit de lichaamscirculatie. Het bloed stroomt vervolgens naar het rechter atrium. Via de
tricuspidalisklep (deze klep zit aan de rechterzijde van het hart en heeft drie slippen of
cusps) stroomt het bloed naar het rechterventrikel. Via het rechterventrikel stroomt het bloed
naar de pulmonalisklep (longklep). Het bloed stroomt vanaf hier de longen in (kleine
bloedsomloop). Vanuit de longen stroomt het bloed terug naar het hart (kleine
bloedsomploop). Dit gebeurt via de venea pulmonalis. Het bloed komt uit in het linker
atrium. Via de mitralisklep (deze klep bevindt zich aan de linkerzijde van het hart en heeft
twee slippen of cusps) stroomt het bloed naar het linkerventrikel. Het bloed wordt vanaf hier
de aorta ingepompt naar de rest van het lichaam (de grote bloedsomloop).
De hartkleppen zijn bevestigd doormiddel van de chordae tendinae (ophangpezen).
Deze pezen zitten vast aan de ventrikels met papillairspieren. De spierspanning van de
papillairspieren voorkomt het losschieten van hartkleppen. Bij de tricuspidalis is elke slip aan
een eigen papillairspier verbonden. Dit is bij de mitralis niet het geval, dit is om de hogere
druk binnen het linkerventrikel te weerstaan.
Doordat de linkerventrikel een veel hogere druk moet produceren voor de grote
bloedsomloop is de wand twee à driemaal dikker dan de rechterventrikel.
De verbinding van de uitstromende vaten (aorta en truncus pulmonalis) bestaat
dankzij de semiluminaire (halvemaanvormige) kleppen. Dit zijn de valva trunci pulmonalis
(tussen het rechterventrikel en de a.pulmonalis) en de valva aortae (tussen het
linkerventrikel en de aorta). De semiluminaire kleppen werken geheel passief.
Anatomie van de hartwand
Van buiten naar binnen komt men eerst de bindweefsellaag tegen. Vervolgens komt
men het pariëtale pericard tegen. Achter het pariëtale pericard ligt vocht, dit voorkomt
wrijving bij het kloppen van het hart. Achter het vocht ligt het viscerale pericard (serosum).
Binnen het viscerale pericard ligt het myocard (de spierlaag van het hart). Ten slotte ligt aan
de binnenzijde van het hart het endocard (staat direct in verbinding met het hart). Het
endocard ontvangt zuurstof en nutriënten via diffusie met de wand en via de
