Samenvatting Anatomie en Fysiologie Hoofdstuk 18 Urinaire stelsel

Samenvatting Anatomie en
Fysiologie
Hoofdstuk 18 Het urinaire stelsel
18.1
Het urinaire stelsel heeft 3 belangrijke functies:

 Excretie
o Verwijdering van organische afvalstoffen uit lichaamsvloeistoffen
 Eliminatie
o De lozing van deze afvalstoffen naar buiten
 Homeostatische regeling van het volume en de concentratie opgeloste stoffen in
het bloedplasma
 Homeostatische functie:
o Het reguleren van het bloedvolume en de bloeddruk
 Door het volume van het water aan te passen dat met de urine
verloren gaat
 Het afgeven van erytropoëtine
 Afgifte van renine
o Het reguleren van de concentratie van natrium, kalium, chloride en andere
ionen
 Door te regelen hoeveel er met de urine verloren gaat
 Door de concentratie van calciumionen te regelen via de vorming
van calcitriol
o Bijdragen aan het stabiliseren van de pH van bloed
 Door het verlies van waterstofionen en bicarbonaationen in de urine
te regelen
o Het behoud van waardevolle voedingsstoffen
 Voorkomen dat ze met de urine mee baar buiten vervoerd worden

Urine bevat:
- water
- ionen
- opgeloste stoffen

Nieren  Urinewegen (urineleiders)  urineblaas  urinebuizen  buiten

Mictie: het proces van lozen van de urine

18.2
De sterk doorbloede nieren bevatten functionele eenheden, de zogenoemde nefronen,
waarin filtratie, terugresorptie en afgifte plaatsvindt.

Positie van de nieren
- aan weerszijden van de wervelkolom tussen de laatste borst- en 3 e lendewervel
- de rechter ligt vaak wat lager dan de linker
- liggen tussen de spieren van de dorsale lichaamswand en de bekleding van de
buikholte
- de positie wordt: retroperitoneaal genoemd
- omdat deze organen achter het buikvlies liggen (peritoneum)

Ze worden op hun plaats gehouden door:
- het bovengelegen buikvlies
- contact met aangrenzende organen
- ondersteunende bindweefsels

,  Nierpoort
o Een instulping waar de ureter en de nierader uittreden
o Waar de nierarterie en de nierzenuw binnen komen
 Nierkapsel
o Bedekt het oppervlak van de nier en omgeeft de renale sinus (een interne
holte)



 Vezelig kapsel
o Omgeeft de buitenkant van de nier en bekleedt de renale sinus (inwendige
holte)
 Buitenkant van de nier
o Nierschors / cortex
o Banden van schorsweefsel, de zogenoemde columnae renales, lopen
tussen aangrenzende nierpiramiden naar de renale sinus door.
o Het maken van urine begint hier in de nefronen
 Binnenkant van de nier
o Niermerg / medulla
o Bevat 6 tot 18 kegelvormige nierpiramiden, het uiteinde is de nierpapil en
steekt in de renale sinus uit. Hierin wordt de urine gevormd
 Calix minor
o Hierin wordt de urine heen vervoerd na de vorming
o 4 tot 5 worden samen calices majores, deze vormen samen het nierbekken
 Het nierbekken
o Is verbonden met de ureters, door deze buizen lopen de urine de nier uit
naar de blaas.

Bloedtoevoer naar de nieren

 1200 ml bloed door de nieren per minuut
 Nieren krijgen bloed toegevoerd door:
o A. renalis (nierslagader)
 Ontspringt van de buikaorta
 Deze vertakken in de renale sinus tot:
o Arteriae interlobulares renis / interlobulaire arteriën
 Lopen daarna naar de:
o Aa. Arcuatae
 Er ontspringen een aantal:
o Interlobulaire arteriën
 Voorzien het schors van bloed
 Afferente arteriolen
o Vanuit elk van de interlobulaire arteriën vertakken, voeren bloed toe naar
de capillairen van de afzonderlijke nieren
 Efferente arteriolen
o Het bloed stroomt hierdoor van de nieren weg
 Peritubulaire capillair net
o Rond de proximale en distale tubulus contortus ligt
o Bieden een route voor het opnemen of afgeven van stoffen die door dit
gedeelte van het nefron worden afgegeven of gereabsorbeerd

In de corticale nefronen, die zich grotendeels in de schors bevinden, en in de
juxtamedullaire nefronen die nabij het niermerg liggen neemt het bloed vanuit de
peritubulaire capillairen een andere route.

Het nefron