De zoektocht naar een veilige buurt
Een onderzoek omtrent de veiligheidsbeleving in de Rotterdamse wijken
Hillegersbergs-Noord en de Tarwewijk
Naam:
Studentnummer:
Inleverdatum: 9 juni 2021
Vak: Practicum Verklarende Criminologie
Opleiding: Criminologie
Onderwijsinstelling: Universiteit Leiden
Docenten: MSc. M. Stam, MSc G. Rietveld & Dr. I. de Vries
Aantal woorden: 2988
, Abstract
De Rotterdamse wijken Hillegersberg-Noord en de Tarwewijk verschillen in subjectieve
veiligheidsbeleving. In dit onderzoek is aan de hand van de concepten natuurlijk toezicht en
territorialiteit van de Defensible Space Theory van Newman onderzocht of dit verschil in
veiligheidsbeleving verklaard kan worden. Het concept natuurlijk toezicht is in zes variabelen
geoperationaliseerd en territorialiteit in negen variabelen. De gebruikte methode is Systematic
Social Observation, waarbij de twee wijken met behulp van een observatieschema,
observatieprotocol, Google Street View en Google my Maps zijn geobserveerd. Vervolgens is
met Chi-Kwadraattoetsen en onafhankelijke T-toetsen onderzocht of een significant verschil
bestaat tussen de fysieke kenmerken van de wijken. Uit de resultaten blijkt dat vier van de
vijftien variabelen een gemiddeld en/of sterk significant verschil vertonen. De vraag is of deze
significante verschillen genoeg zijn om het verschil in de veiligheidsbeleving tussen de
Tarwewijk en Hillegersberg-Noord te verklaren. Vervolg onderzoek zal nodig zijn.
, Inhoudsopgave
Inleiding 4
Theoretisch kader 6
Methode 8
Resultaten 11
Discussie 17
Literatuurlijst 20
Bijlage23
Topiclijst 23
Observatieschema 25
Operationalisaties 26
Observatieprotocol 27
Toetsenoverzicht 31
Verdeling straten 32
, Inleiding
Rotterdam is de afgelopen jaren steeds veiliger geworden. Uit cijfers blijkt dat
diefstal, inbraak, vandalisme en geweld elk jaar opnieuw afneemt. Toch daalt de
veiligheidsbeleving bij sommige bewoners nog steeds (NOS, 2016). De veiligheidsbeleving
verschilt per Rotterdamse wijk. In het algemeen geldt dat in ‘krachtwijken’ de
veiligheidsbeleving lager is dan in ‘prachtwijken’. Krachtwijken worden gekenmerkt door een
lagere kwaliteit van de leefomgeving, veroorzaakt door een samenkomst van problemen, zoals
een hoge werkloosheidgraad, gezondheidsachterstanden en ontoereikende jeugdzorg.
Prachtwijken daarentegen hebben een hogere kwaliteit van de leefomgeving in vergelijking
met andere buurten en ervaren weinig problematiek (Vogelaar, 2007).
Een krachtwijk in Rotterdam is de Tarwewijk. De Tarwewijk bestaat voornamelijk
uit portiekwoningen met een gemiddelde vraagprijs van ongeveer €140.000. 37% van de
bewoners is jonger dan 25 jaar en de bewoners bestaan uit een kleurrijk palet aan mensen.
Hillegersberg-Noord is een voorbeeld van een prachtwijk in Rotterdam. Deze wijk heeft
voornamelijk eengezinswoningen met een vraagprijs van ongeveer €700.000. De bewoners
zijn in vergelijking met de Tarwewijk ouder: 26% van de bewoners is ouder dan 65 jaar.
Daarnaast is 73,3% van de inwoners afkomstig uit Nederland (Centraal Bureau voor de
Statistiek, 2019).
De Tarwewijk had in 2020 een score van 44 op de veiligheidsbeleving en
Hillegersberg een score van 157 (Gemeente Rotterdam, 2020a; Gemeente Rotterdam, 2020b).
De veiligheidsbeleving bestaat uit de volgende aspecten: de tevredenheid over de buurt, de
gepercipieerde slachtofferkans in eigen buurt van jezelf en van iemand anders in het
huishouden en vermijdingsgedrag. Hierbij zijn de scores weergegeven als indexscore, waarbij
het gemiddelde van Rotterdam in 2014 met een score van 100 als nulmeting is genomen
(Gemeente Rotterdam, 2020c). De Tarwewijk scoort op veiligheidsbeleving dus onder het
Een onderzoek omtrent de veiligheidsbeleving in de Rotterdamse wijken
Hillegersbergs-Noord en de Tarwewijk
Naam:
Studentnummer:
Inleverdatum: 9 juni 2021
Vak: Practicum Verklarende Criminologie
Opleiding: Criminologie
Onderwijsinstelling: Universiteit Leiden
Docenten: MSc. M. Stam, MSc G. Rietveld & Dr. I. de Vries
Aantal woorden: 2988
, Abstract
De Rotterdamse wijken Hillegersberg-Noord en de Tarwewijk verschillen in subjectieve
veiligheidsbeleving. In dit onderzoek is aan de hand van de concepten natuurlijk toezicht en
territorialiteit van de Defensible Space Theory van Newman onderzocht of dit verschil in
veiligheidsbeleving verklaard kan worden. Het concept natuurlijk toezicht is in zes variabelen
geoperationaliseerd en territorialiteit in negen variabelen. De gebruikte methode is Systematic
Social Observation, waarbij de twee wijken met behulp van een observatieschema,
observatieprotocol, Google Street View en Google my Maps zijn geobserveerd. Vervolgens is
met Chi-Kwadraattoetsen en onafhankelijke T-toetsen onderzocht of een significant verschil
bestaat tussen de fysieke kenmerken van de wijken. Uit de resultaten blijkt dat vier van de
vijftien variabelen een gemiddeld en/of sterk significant verschil vertonen. De vraag is of deze
significante verschillen genoeg zijn om het verschil in de veiligheidsbeleving tussen de
Tarwewijk en Hillegersberg-Noord te verklaren. Vervolg onderzoek zal nodig zijn.
, Inhoudsopgave
Inleiding 4
Theoretisch kader 6
Methode 8
Resultaten 11
Discussie 17
Literatuurlijst 20
Bijlage23
Topiclijst 23
Observatieschema 25
Operationalisaties 26
Observatieprotocol 27
Toetsenoverzicht 31
Verdeling straten 32
, Inleiding
Rotterdam is de afgelopen jaren steeds veiliger geworden. Uit cijfers blijkt dat
diefstal, inbraak, vandalisme en geweld elk jaar opnieuw afneemt. Toch daalt de
veiligheidsbeleving bij sommige bewoners nog steeds (NOS, 2016). De veiligheidsbeleving
verschilt per Rotterdamse wijk. In het algemeen geldt dat in ‘krachtwijken’ de
veiligheidsbeleving lager is dan in ‘prachtwijken’. Krachtwijken worden gekenmerkt door een
lagere kwaliteit van de leefomgeving, veroorzaakt door een samenkomst van problemen, zoals
een hoge werkloosheidgraad, gezondheidsachterstanden en ontoereikende jeugdzorg.
Prachtwijken daarentegen hebben een hogere kwaliteit van de leefomgeving in vergelijking
met andere buurten en ervaren weinig problematiek (Vogelaar, 2007).
Een krachtwijk in Rotterdam is de Tarwewijk. De Tarwewijk bestaat voornamelijk
uit portiekwoningen met een gemiddelde vraagprijs van ongeveer €140.000. 37% van de
bewoners is jonger dan 25 jaar en de bewoners bestaan uit een kleurrijk palet aan mensen.
Hillegersberg-Noord is een voorbeeld van een prachtwijk in Rotterdam. Deze wijk heeft
voornamelijk eengezinswoningen met een vraagprijs van ongeveer €700.000. De bewoners
zijn in vergelijking met de Tarwewijk ouder: 26% van de bewoners is ouder dan 65 jaar.
Daarnaast is 73,3% van de inwoners afkomstig uit Nederland (Centraal Bureau voor de
Statistiek, 2019).
De Tarwewijk had in 2020 een score van 44 op de veiligheidsbeleving en
Hillegersberg een score van 157 (Gemeente Rotterdam, 2020a; Gemeente Rotterdam, 2020b).
De veiligheidsbeleving bestaat uit de volgende aspecten: de tevredenheid over de buurt, de
gepercipieerde slachtofferkans in eigen buurt van jezelf en van iemand anders in het
huishouden en vermijdingsgedrag. Hierbij zijn de scores weergegeven als indexscore, waarbij
het gemiddelde van Rotterdam in 2014 met een score van 100 als nulmeting is genomen
(Gemeente Rotterdam, 2020c). De Tarwewijk scoort op veiligheidsbeleving dus onder het
