Inleiding Privaatrecht II
Jurisprudentie
Week 1
Portacabin
Ontvanger tegen Rabobank Terneuzen-Axel
Relevant(e) wetsartikel(en)
Art. 3:3 BW (roerend/onroerend) en art. 3:4 BW (bestanddelen)
Rechtsvraag
Is de Portacabin onroerend in de zin van art. 3:3 BW op grond van het criterium ‘duurzaam
met de grond zijn verenigd’?
Rechtsregel
Verkeersopvattingen zijn geen zelfstandige criteria om te beoordelen of een zaak roerend of
onroerend is.
Feiten
Er staat een portacabin op het terrein van Buys. Deze was verbonden met de grond door
middel van een demonteerbare plint. Het was aangesloten op het gas-, water- en
elektriciteitsnet en op de riolering. Er zat een hypotheek op de grond van Buys met
bijbehorende bedrijfsgebouwen. Ontvanger laat ten laste van Buys executoriaal beslag leggen
op de roerende zaken in de bedrijfsgebouwen van Buys. Deurwaarder legde mede beslag op
de portacabin als zijnde een roerende zaak. Rabobank stelt dat portacabin onder haar recht van
hypotheek op het perceel van Buys valt en dat de portacabin volgens art. 3:3 BW en art. 3:4
BW onroerend is. Ontvanger stelt dat portacabin niet duurzaam met de grond verenigd was
volgens art. 3:3 BW. R.o. 3.3: De mogelijkheid bestaat om portacabin te verplaatsen,
verkeersopvattingen zijn geen zelfstandige maatstaf voor de beoordeling of een zaak roerend
of onroerend is, wel als onzekerheid bestaat.
Proces
Rechtbank: portacabin is niet onroerend volgens art. 3:4 lid 1 BW (bestanddeelvorming op
grond van verkeersopvatting)
Hof: stemt in met rechtbank dat portacabin niet onroerend is volgens art. 3:4 lid 1 BW, maar
de portacabin was wel onroerend volgens art. 3:3 lid 1 BW.
Hoge Raad: sub-maatstaven:
- Wat is de bedoeling van de bouwer voor zover deze naar buiten kenbaar is?
(subjectieve maatstaf) → duurzaam ter plaatse blijven?
- Is de bestemming van het gebouw om duurzaam ter plaatse te blijven naar buiten
kenbaar? (objectieve maatstaf) → duidelijk voor derden
- Verkeersopvattingen
Volgens sub-maatstaven is deze portacabin wel onroerend.
, Watertoren-II
Jacobus van Stolk tegen Jonkheer Meester Hendrik van der Goes
Relevant(e) wetsartikel(en)
Art. 6:162 BW (onrechtmatige daad), art. 3:13 BW (misbruik van recht) en hinder
Rechtsvraag
Valt het plaatsen van een toren nog steeds onder een onrechtmatige daad door hinder als deze
een functie heeft?
Rechtsregel
Bij de beoordeling van een onrechtmatige daad door hinder wordt gekeken naar de intenties
van degene die mogelijk hindert.
Feiten
Van Stolk bouwt een watertoren om het uitzicht van Hendrik van der Goes te belemmeren.
Deze is niet aangesloten op waterleidingen. Nadat de rechtbank bepaalt dat deze neergehaald
moet worden, sluit van Stolk de watertoren aan op zijn waterleidingen. Daardoor heeft de
toren een functie.
Proces
Rechtbank: toren mag blijven staan, want heeft nu een functie.
Hof: toren moet verwijderd worden, is gebouwd om te hinderen.
Hoge Raad: toren mag blijven staan (Berg en Dalse Watertoren I).
Hof: toren moet verwijderd worden, is gebouwd om uitzicht te verpesten.
Hoge Raad: toren moet verwijderd worden, is gebouwd met doel om te hinderen (Berg en
Dalse Watertoren II).
Grensoverschrijdende garage
P.A. Kuipers tegen M.F. de Jongh
Relevant(e) wetsartikel(en)
Art. 3:13 BW (misbruik van recht)
Rechtsvraag
Is er sprake van misbruik van recht bij uitoefening van het recht van amotie?
Rechtsregel
Van misbruik van recht door amotie kan slechts sprake zijn, indien het nadeel dat Kuipers
door de amotie zou lijden zo groot zou zijn dat De Jongh naar redelijkheid niet tot de
uitoefening van haar recht van amotie te vorderen had kunnen komen.
Feiten
Er staat een heg, maar deze valt niet samen met de kadastrale grens. Daarom bouwt Kuipers
zijn garage ver over de daadwerkelijke grens. De Jongh gaat niet akkoord met Kuipers aanbod
tot schadevergoeding. De Jongh vordert Kuipers om zijn garage van haar perceel te
verwijderen. De garage vermindert het licht op haar tuin en zij kan onmogelijk meer een
garage bouwen. Kuipers zegt dat hij te goeder trouw was, dat hij heeft overlegd met De
Jongh, dat zij geen redelijk doel nastreeft en dat het nadeel als gevolg van afbraak van de
garage groter is dan het voordeel dat het De Jongh zal opleveren.
Jurisprudentie
Week 1
Portacabin
Ontvanger tegen Rabobank Terneuzen-Axel
Relevant(e) wetsartikel(en)
Art. 3:3 BW (roerend/onroerend) en art. 3:4 BW (bestanddelen)
Rechtsvraag
Is de Portacabin onroerend in de zin van art. 3:3 BW op grond van het criterium ‘duurzaam
met de grond zijn verenigd’?
Rechtsregel
Verkeersopvattingen zijn geen zelfstandige criteria om te beoordelen of een zaak roerend of
onroerend is.
Feiten
Er staat een portacabin op het terrein van Buys. Deze was verbonden met de grond door
middel van een demonteerbare plint. Het was aangesloten op het gas-, water- en
elektriciteitsnet en op de riolering. Er zat een hypotheek op de grond van Buys met
bijbehorende bedrijfsgebouwen. Ontvanger laat ten laste van Buys executoriaal beslag leggen
op de roerende zaken in de bedrijfsgebouwen van Buys. Deurwaarder legde mede beslag op
de portacabin als zijnde een roerende zaak. Rabobank stelt dat portacabin onder haar recht van
hypotheek op het perceel van Buys valt en dat de portacabin volgens art. 3:3 BW en art. 3:4
BW onroerend is. Ontvanger stelt dat portacabin niet duurzaam met de grond verenigd was
volgens art. 3:3 BW. R.o. 3.3: De mogelijkheid bestaat om portacabin te verplaatsen,
verkeersopvattingen zijn geen zelfstandige maatstaf voor de beoordeling of een zaak roerend
of onroerend is, wel als onzekerheid bestaat.
Proces
Rechtbank: portacabin is niet onroerend volgens art. 3:4 lid 1 BW (bestanddeelvorming op
grond van verkeersopvatting)
Hof: stemt in met rechtbank dat portacabin niet onroerend is volgens art. 3:4 lid 1 BW, maar
de portacabin was wel onroerend volgens art. 3:3 lid 1 BW.
Hoge Raad: sub-maatstaven:
- Wat is de bedoeling van de bouwer voor zover deze naar buiten kenbaar is?
(subjectieve maatstaf) → duurzaam ter plaatse blijven?
- Is de bestemming van het gebouw om duurzaam ter plaatse te blijven naar buiten
kenbaar? (objectieve maatstaf) → duidelijk voor derden
- Verkeersopvattingen
Volgens sub-maatstaven is deze portacabin wel onroerend.
, Watertoren-II
Jacobus van Stolk tegen Jonkheer Meester Hendrik van der Goes
Relevant(e) wetsartikel(en)
Art. 6:162 BW (onrechtmatige daad), art. 3:13 BW (misbruik van recht) en hinder
Rechtsvraag
Valt het plaatsen van een toren nog steeds onder een onrechtmatige daad door hinder als deze
een functie heeft?
Rechtsregel
Bij de beoordeling van een onrechtmatige daad door hinder wordt gekeken naar de intenties
van degene die mogelijk hindert.
Feiten
Van Stolk bouwt een watertoren om het uitzicht van Hendrik van der Goes te belemmeren.
Deze is niet aangesloten op waterleidingen. Nadat de rechtbank bepaalt dat deze neergehaald
moet worden, sluit van Stolk de watertoren aan op zijn waterleidingen. Daardoor heeft de
toren een functie.
Proces
Rechtbank: toren mag blijven staan, want heeft nu een functie.
Hof: toren moet verwijderd worden, is gebouwd om te hinderen.
Hoge Raad: toren mag blijven staan (Berg en Dalse Watertoren I).
Hof: toren moet verwijderd worden, is gebouwd om uitzicht te verpesten.
Hoge Raad: toren moet verwijderd worden, is gebouwd met doel om te hinderen (Berg en
Dalse Watertoren II).
Grensoverschrijdende garage
P.A. Kuipers tegen M.F. de Jongh
Relevant(e) wetsartikel(en)
Art. 3:13 BW (misbruik van recht)
Rechtsvraag
Is er sprake van misbruik van recht bij uitoefening van het recht van amotie?
Rechtsregel
Van misbruik van recht door amotie kan slechts sprake zijn, indien het nadeel dat Kuipers
door de amotie zou lijden zo groot zou zijn dat De Jongh naar redelijkheid niet tot de
uitoefening van haar recht van amotie te vorderen had kunnen komen.
Feiten
Er staat een heg, maar deze valt niet samen met de kadastrale grens. Daarom bouwt Kuipers
zijn garage ver over de daadwerkelijke grens. De Jongh gaat niet akkoord met Kuipers aanbod
tot schadevergoeding. De Jongh vordert Kuipers om zijn garage van haar perceel te
verwijderen. De garage vermindert het licht op haar tuin en zij kan onmogelijk meer een
garage bouwen. Kuipers zegt dat hij te goeder trouw was, dat hij heeft overlegd met De
Jongh, dat zij geen redelijk doel nastreeft en dat het nadeel als gevolg van afbraak van de
garage groter is dan het voordeel dat het De Jongh zal opleveren.
