Begripsbepaling
Het gaat over de ziekte atriumfibrilleren ook wel boezemfibrilleren of AF genoemd.
Verspreiding
Atriumfibrilleren is een veel voorkomende ziekte bij vooral ouderen mensen.
363.000 mensen weten dat ze atriumfibrilleren hebben, daarnaast zijn er ongeveer 80.000 mensen
met atriumfibrilleren die het nog niet weten.
Anatomie en fysiologie
In het hart bevinden zich gespecialiseerde hartspiercellen waarvan een deel het vermogen heeft om
prikkels op te wekken en een ander deel gespecialiseerd is in het geleiden van de prikkels. De
prikkelvormende en prikkelgeleidende hartspiercellen vormen zijn dat prikkelautomaat.
De prikkelautomaat bestaat uit:
- De sinusknoop
- De AV-knoop
- De bundel van his
- De purkinjevezels
Sinusknoop
De sinusknoop ligt in het myocard van de rechteratria tussen de uitmonding van de vena cava
inferior en superior.
De sinusknoop wekt elektrische prikkels op met de gemiddelde frequentie tussen de 60 en 100 per
minuut. Deze prikkelfrequentie noem je het sinusritme. De functie van de prikkels van de sinusknoop
is dat de beide atria gaan samentrekken en later ook beide ventrikels.
De prikkels van de sinusknoop worden snel van cel tot cel doorgegeven aan alle cellen van de linker
en rechte atria, waardoor deze samentrekken. De prikkels van de sinusknoop gaan niet door naar de
cellen van de ventrikels, dat komt doordat de bindweefselring tussen de atria en de ventrikels de
prikkels niet geleidt. De prikkels worden doorgegeven aan de AV-knoop.
AV-knoop
De AV-knoop ligt ook in het myocard van de rechteratria, maar een beetje lager dan de sinusknoop.
De AV-knoop ontvangt de prikkels van de sinusknoop en geeft deze door aan de bundel van His.
Bundel van His
Vanaf de AV-knoop loopt de bundel van His. Dit is een bundel prikkelgeleidende spiercellen die door
het septum van de atria naar de septum van de ventrikels loopt. De bundel van His bestaat uit een
linker en rechtertak. Beide bundeltakken lopen naar het hartpunt toe en buigen daar om. De functie
van de bundel van His is het geleiden van prikkels vanuit de AV-knoop naar de purkinjevezels.
Purkinjevezels
De bundel van His gaat in de ventrikels over in purkinjevezels. De purkinjevezels vertakken zich zeer
uitgebreid en zorgen ervoor dat prikkels vanuit de AV-knoop naar alle hartspiercellen in de ventrikels
gaan, waardoor de ventrikels samentrekken.
, Prikkelgeleiding van het hart stap voor stap:
1. De sinusknoop wekt prikkels op
2. De prikkels worden van hartspiercel doorgegeven aan het myocard van de rechter en linker atria
3. Beide atria trekken samen
4. De sinusprikkels bereiken de AV-knoop
5. De AV-knoop wekt prikkels op
6. De prikkels van de AV-knoop bereiken de bundel van His
7. De prikkels verplaatsen zich via de bundeltakken naar de purkinjevezels
8. Via de purkinjevezels bereiken de prikkels alle hartspiercellen in de rechter- en linkerventrikel
9. Beide ventrikels trekken samen
Bij een normaal sinusritme ontstaan de elektrische prikkels op een plek in de atria namelijk in de
sinusknoop. Bij atriumfibrilleren ontstaan deze prikkels op meer plekken, waardoor er geen
gecoördineerd signaal is in de atria, maar complete chaos. Sommige van deze prikkels bereiken de
AV-knoop en worden daarmee doorgezet naar de bundel van His. Deze geleiding gebeurt zeer
onregelmatig waardoor je een onregelmatige hartslag krijgt.
Er zijn verschillende soorten van atriumfibrilleren
- De eerste aanval hierbij is atriumfibrilleren eenmalig
- Paroxysmaal = aanvallen die binnen 7 dagen herstellen
- Persistent atriumfibrilleren = als de aanval langer dan 7 dagen duurt
- Permanent atriumfibrilleren = als het door de arts en zorgvrager wordt geaccepteerd
Etiologie
De oorzaken van atriumfibrilleren zijn:
- Hartproblemen zoals: een hartinfarct, hartfalen, hartspierziekte, hartklepziekte of een
aangeboren hartafwijking
- Hoge bloeddruk
- Hyperthyreoïdie (te snel werkende schildklier)
- Longontsteking of een longembolie
- Diabetes
- Koorts
Factoren die atriumfibrilleren kunnen veroorzaken zijn:
- Overmatig alcohol en drugs gebruik
- Stress
- Overgewicht
- Roken
Symptomen
Zorgvragers kunnen voelen dat het hartritme van slag is. Het is vooral goed te merken bij de
overgang van een normaal hartritme naar atriumfibrilleren.
Symptomen van atriumfibrilleren zijn:
- Een onregelmatige hartslag
- Hartkloppingen
- Transpireren
- Duizeligheid
- Vermoeidheid
- Kortademigheid
- Een beklemmend gevoel op de borst