Belangrijke info AFP
Algemene functies zenuwstelsel:
• Regulatie van activiteiten van weefsels en organen
Organen en weefsels worden geremd of gestimuleerd in hun activiteiten wanneer
veranderingen in of buiten het lichaam daartoe aanleiding geven. Bijv. hard wegrennen in
een levensbedreigende situatie.
• Coördineren van activiteiten van weefsels en organen
Weefsels en organen moeten in hun werking nauwkeurig op elkaar worden afgestemd.
• Regulatie en coördinatie van vegetatieve functies
5 vegetatieve hoofdfuncties: circulatie, spijsvertering, uitscheiding, ademhaling en
begrenzing door de huid.
• Coördinatie van contacten met de buitenwereld
Bewustwording van omstandigheden in de buitenwereld en er eventueel op reageren zijn
noodzakelijk voor zelfbehoud.
Sociaal wezen, soortgenoten nodig voor eigen functioneren en voortplanting
• Coördinatie van de psychische functies
Bewustzijn en zelfbewustzijn, met leren en herinneren, met stemmingen en emoties, met
denken, dromen en fantaseren, met driften en beheersing, met talent, karakter en
creativiteit.
CZS: hersenen en ruggenmerg, PZS: alle zenuwen, buiten het CZS
Werking zenuwstelsel verloopt in 3 fasen: sensorische input, verwerking en motorische
output
Sensoren → prikkeling → impulsen → via zenuwen naar CZS
Sensorische input = het opvangen van prikkels door sensoren
CZS: verwerking van sensorische input → info doorgeven naar een bepaalde plaats in hersenen
of ruggenmerg → info bewust/onbewust beoordeeld → CZS bepaalt of en hoe het lichaam erop
gaat reageren
Lichaam moet/wil reageren → hersenen of ruggenmerg sturen remmende of stimulerende
impulsen naar de organen die de reactie moeten uitvoeren. Deze organen = effectoren (altijd
spieren of klieren)
,Motorische output = het aansturen van de effectoren door zenuwstelsel
, Fysiologische indeling zenuwstelsel → gebaseerd op functie
3 aspecten: integratie, hiërarchie en richting van het signaal
Integratie:
Taak zenuwstelsel → lichaam geïntegreerd, als 1 geheel, laten functioneren
Alle organen moeten goed met elkaar samenwerken.
Afhankelijk van de organen die samenwerken, is er sprake van 2 soorten integratie: vegetatieve
integratie en animale integratie
Vegetatieve integratie → geregeld door vegetatieve/autonoom/onwillekeurig zenuwstelsel
(sympathische en parasympathische zenuwstelsel)
Animale integratie → integratie van mens met zijn omgeving (geregeld door
animale/willekeurige zenuwstelsel)
Hiërarchie:
Bepaalde niveaus te onderscheiden in de regelcentra (zenuwstelsel) → werking van een lager
niveau is ondergeschikt aan die van een hoger niveau. De grote hersenen vormen het hoogste
niveau. Macht neemt van hersenen naar ruggenmerg toe af.
Richting van het signaal:
Afferente informatie = aanvoerend naar CZS
Efferente informatie = afvoerend, CZS naar perifeer
Afdalende banen = impulsen die van hoog niveau naar laag niveau gaan = efferent
Opstijgende banen = impulsen die van laag niveau naar hoog niveau gaan = afferent
Neuronen = zenuwcellen
- Kunnen razendsnel prikkels geleiden en doorgeven
Impulsen in elk neuron gaan maar 1 kant op en elk impuls is even sterk
2 typen zenuwvezels: axonen en dendrieten
Axon → vervoert impulsen van cellichaam af
Dendriet → ontvangt impuls van andere zenuwcel en vervoert die naar eigen
cellichaam toe
3 soorten neuronen:
- Sensibele neuronen
Afferente neuronen
Hebben 1 (lange) dendriet
- Schakelneuronen
Interneuronen
Taak = impulsen van ene op andere zenuwcel over te dragen
Korte dendrieten en een kort axon
Meeste neuronen in CZS = schakelneuronen
- Motorische neuronen
Efferente neuronen → vervoeren impulsen van CZS naar periferie
Lang axon
Zorgen voor motorische output
Algemene functies zenuwstelsel:
• Regulatie van activiteiten van weefsels en organen
Organen en weefsels worden geremd of gestimuleerd in hun activiteiten wanneer
veranderingen in of buiten het lichaam daartoe aanleiding geven. Bijv. hard wegrennen in
een levensbedreigende situatie.
• Coördineren van activiteiten van weefsels en organen
Weefsels en organen moeten in hun werking nauwkeurig op elkaar worden afgestemd.
• Regulatie en coördinatie van vegetatieve functies
5 vegetatieve hoofdfuncties: circulatie, spijsvertering, uitscheiding, ademhaling en
begrenzing door de huid.
• Coördinatie van contacten met de buitenwereld
Bewustwording van omstandigheden in de buitenwereld en er eventueel op reageren zijn
noodzakelijk voor zelfbehoud.
Sociaal wezen, soortgenoten nodig voor eigen functioneren en voortplanting
• Coördinatie van de psychische functies
Bewustzijn en zelfbewustzijn, met leren en herinneren, met stemmingen en emoties, met
denken, dromen en fantaseren, met driften en beheersing, met talent, karakter en
creativiteit.
CZS: hersenen en ruggenmerg, PZS: alle zenuwen, buiten het CZS
Werking zenuwstelsel verloopt in 3 fasen: sensorische input, verwerking en motorische
output
Sensoren → prikkeling → impulsen → via zenuwen naar CZS
Sensorische input = het opvangen van prikkels door sensoren
CZS: verwerking van sensorische input → info doorgeven naar een bepaalde plaats in hersenen
of ruggenmerg → info bewust/onbewust beoordeeld → CZS bepaalt of en hoe het lichaam erop
gaat reageren
Lichaam moet/wil reageren → hersenen of ruggenmerg sturen remmende of stimulerende
impulsen naar de organen die de reactie moeten uitvoeren. Deze organen = effectoren (altijd
spieren of klieren)
,Motorische output = het aansturen van de effectoren door zenuwstelsel
, Fysiologische indeling zenuwstelsel → gebaseerd op functie
3 aspecten: integratie, hiërarchie en richting van het signaal
Integratie:
Taak zenuwstelsel → lichaam geïntegreerd, als 1 geheel, laten functioneren
Alle organen moeten goed met elkaar samenwerken.
Afhankelijk van de organen die samenwerken, is er sprake van 2 soorten integratie: vegetatieve
integratie en animale integratie
Vegetatieve integratie → geregeld door vegetatieve/autonoom/onwillekeurig zenuwstelsel
(sympathische en parasympathische zenuwstelsel)
Animale integratie → integratie van mens met zijn omgeving (geregeld door
animale/willekeurige zenuwstelsel)
Hiërarchie:
Bepaalde niveaus te onderscheiden in de regelcentra (zenuwstelsel) → werking van een lager
niveau is ondergeschikt aan die van een hoger niveau. De grote hersenen vormen het hoogste
niveau. Macht neemt van hersenen naar ruggenmerg toe af.
Richting van het signaal:
Afferente informatie = aanvoerend naar CZS
Efferente informatie = afvoerend, CZS naar perifeer
Afdalende banen = impulsen die van hoog niveau naar laag niveau gaan = efferent
Opstijgende banen = impulsen die van laag niveau naar hoog niveau gaan = afferent
Neuronen = zenuwcellen
- Kunnen razendsnel prikkels geleiden en doorgeven
Impulsen in elk neuron gaan maar 1 kant op en elk impuls is even sterk
2 typen zenuwvezels: axonen en dendrieten
Axon → vervoert impulsen van cellichaam af
Dendriet → ontvangt impuls van andere zenuwcel en vervoert die naar eigen
cellichaam toe
3 soorten neuronen:
- Sensibele neuronen
Afferente neuronen
Hebben 1 (lange) dendriet
- Schakelneuronen
Interneuronen
Taak = impulsen van ene op andere zenuwcel over te dragen
Korte dendrieten en een kort axon
Meeste neuronen in CZS = schakelneuronen
- Motorische neuronen
Efferente neuronen → vervoeren impulsen van CZS naar periferie
Lang axon
Zorgen voor motorische output
