Aantekeningen hoorcolleges, werkgroepen en zelfstudie – Kennislijn OP8 – HRO, jaar 2 -
opleiding tot verpleegkunde
Schooljaar 2019-2020
Hogeschool Rotterdam (HRO)
,Inhoudsopgave
Week 1.......................................................................................................................................................... 7
Uitwerking boek “klinisch redeneren bij ouderen’ H1, H4 & H5..........................................................................7
Existentiële behoeften.....................................................................................................................................7
Preventietijdvensters.......................................................................................................................................7
Lineair model: dominomodel & synergistische model....................................................................................9
Integratief gerodynamisch model (IGD-model)............................................................................................10
Capability-model............................................................................................................................................10
Het in kaart brengen van complexiteit..........................................................................................................11
Verschillende definities van kwetsbaarheid..................................................................................................12
Screening en CGA (de 5 stappen)..................................................................................................................12
Klinisch redeneren.........................................................................................................................................16
Geriatrisch syndroom....................................................................................................................................16
ICF-model (International Classification of Functioning, Disability and Health).............................................16
Orgaansystemen............................................................................................................................................17
Dynamische systeemanalyse (DSA)...............................................................................................................18
Interventies en zelfmanagementondersteuning (zmo).................................................................................21
Hoorcollege verpleegkundig proces en klinisch redeneren................................................................................23
Verpleegkundige diagnose............................................................................................................................23
Soorten verpleegkundige diagnoses.............................................................................................................23
Soorten diagnoses in diagnostisch proces.....................................................................................................24
Multidisciplinair probleem............................................................................................................................24
Redeneren.....................................................................................................................................................24
Analyse...........................................................................................................................................................25
Synthese.........................................................................................................................................................25
Carpenito en diagnoses.................................................................................................................................25
Hoorcollege kwetsbare ouderen diagnosticeren...............................................................................................26
Kwetsbaarheid...............................................................................................................................................26
Wat zijn voorspellers voor de kwetsbaarheid?.............................................................................................26
Gerodynamica in levensloopperspectief.......................................................................................................26
Preventie van functiebehoud en zelfmanagement.......................................................................................27
Dynamische systeemanalyse (DSA)...............................................................................................................27
Klinisch redeneren bij risico op kwetsbaarheid.............................................................................................27
Rol patiënt en mantelzorger..........................................................................................................................28
Hoorcollege ondervoeding en vochttekort.........................................................................................................29
Oorzaken van ondervoeding.........................................................................................................................29
Gevolgen van ondervoeding..........................................................................................................................29
Ondervoeding en vochttekort bij ouderen > 65 jaar.....................................................................................29
Eiwitten en ondervoeding..............................................................................................................................29
Indeling van ondervoeding............................................................................................................................30
Verschillende vormen van ondervoeding......................................................................................................30
Wat kunnen wij als vpk doen bij ondervoeding?..........................................................................................30
De SNAQ (Short Nutritional Assessment Questionnaire)..............................................................................31
De MUST (Malnutrition Universal Screening Tool).......................................................................................32
Eiwitrijke opties.............................................................................................................................................32
Tips bij minder eetlust...................................................................................................................................32
Hoorcollege geneeskunde (gerontologie & geriatrie)........................................................................................33
Inleiding gerontologie en geriatrie................................................................................................................33
Functionele verhouding.................................................................................................................................33
Gezondheidsproblemen bij ouderen.............................................................................................................34
Belangrijkste afwijkingen bij ouderen...........................................................................................................35
Geneesmiddelen bij ouderen........................................................................................................................35
, Osteoporose..................................................................................................................................................36
Orthostatische hypotensie bij bedlegerigheid..............................................................................................36
Dopamine......................................................................................................................................................36
Werkgroep geneeskunde (psychiatrie)..............................................................................................................37
Kenmerken psychiatrische stoornis...............................................................................................................37
Psychiatrisch interview..................................................................................................................................37
Neurocognitieve stoornissen.........................................................................................................................37
Dementie.......................................................................................................................................................38
Delier..............................................................................................................................................................39
Stemmingsstoornissen (depressie)................................................................................................................40
Angststoornissen...........................................................................................................................................41
Werkingsmechanisme: de synaps als basis voor de werking van psychofarmaca........................................41
Psychofarmaca...............................................................................................................................................42
Stoornissen en afwijkingen in neurotransmitters.........................................................................................42
Benzodiazepinen (anxiolytica) = psycholeptica.............................................................................................43
Antipsychotica = psycholeptica.....................................................................................................................43
Antidepressiva = psychoanaleptica...............................................................................................................44
Psychostimulantia = psychoanaleptica..........................................................................................................45
Werkgroep 1: klinisch redeneren, preventie van kwetsbaarheid.......................................................................46
Verschillende meetinstrumenten..................................................................................................................46
Werkgroep 2: kwetsbaarheid bij ouderen diagnosticeren met meetinstrumenten...........................................47
De TFI.............................................................................................................................................................47
VMS................................................................................................................................................................48
Opdracht Carpenito.......................................................................................................................................51
Week 2........................................................................................................................................................ 52
Hoorcollege verpleegkundig proces en klinisch redeneren (prognostisch)........................................................52
Prognose, doel en zorgresultaten..................................................................................................................52
Prognostisch redeneren doel........................................................................................................................52
Zorgresultaten...............................................................................................................................................52
Verschil zorgresultaat en diagnose................................................................................................................52
RUMBA...........................................................................................................................................................53
Het resultaat in het verpleegkundig proces..................................................................................................53
Proces van doelplanning samengevat...........................................................................................................53
Hoorcollege kwetsbare ouderen: transitie van ziekenhuis naar huis................................................................54
Kwetsbaarheid...............................................................................................................................................54
Kwetsbaarheid in de 1e lijn............................................................................................................................54
Meetinstrumenten om kwetsbaarheid bij ouderen te voorspellen..............................................................54
1. ISAR-HP (≥ 2)..............................................................................................................................................54
2. VSM-systeem veiligheidsmanagementsysteem voor ouderen................................................................54
Zorgprogramma voor preventie en herstel in de praktijk (ZPH)...................................................................55
Rol van de patiënt/mantelzorger..................................................................................................................56
Shared dicision making (SDM).......................................................................................................................56
Advance care planning (ACP).........................................................................................................................56
Interdisciplinaire behandelplanbespreking (MDO).......................................................................................57
E-Health.........................................................................................................................................................57
Hoorcollege kwetsbare ouderen: de kracht van verpleegkundige diagnoses...................................................58
Kwetsbare ouderen.......................................................................................................................................58
Onze rol als verpleegkundigen......................................................................................................................58
Diagnoses.......................................................................................................................................................58
Kwetsbare oudere syndroom........................................................................................................................58
Risico op kwetsbare oudere syndroom.........................................................................................................59
Hoorcollege geneeskunde (hart- en vaatziekten)..............................................................................................60
, Anatomie en fysiologie van het hart.............................................................................................................60
Ritme- en geleidingsstoornissen....................................................................................................................61
Klepafwijkingen..............................................................................................................................................61
Septumafwijkingen........................................................................................................................................61
Coronair lijden...............................................................................................................................................62
Diagnostiek van hartziekten..........................................................................................................................62
Hartfalen........................................................................................................................................................62
Hypertensie....................................................................................................................................................63
Veel gebruikte geneesmiddelen bij hart- en vaatziekten en hypertensie....................................................64
Werkgroep geneeskunde...................................................................................................................................65
De aorta.........................................................................................................................................................65
De bloedvoorziening van het hart.................................................................................................................65
De prikkelgeleiding in het hart......................................................................................................................66
Het prikkelgeleidingssysteem en ECG...........................................................................................................66
Een normaal hartfilmpje................................................................................................................................67
Atherosclerose...............................................................................................................................................67
Hypertensie....................................................................................................................................................68
CVA.................................................................................................................................................................69
Ritme- en geleidingsstoornissen....................................................................................................................72
Angina pectoris..............................................................................................................................................75
Myocardinfarct (hartinfarct)..........................................................................................................................77
Diagnostiek van coronaire hartziekten..........................................................................................................80
Medicatie hart- en vaatziekten......................................................................................................................80
Werkgroep 1: klinisch redeneren, interdisciplinair handelen & gemeenschappelijke besluitvorming..............82
Goal Attainment Scaling (GAS)......................................................................................................................82
Werkgroep 2: innovatieve technologische hulpmiddelen voor kwetsbare ouderen in de praktijk....................83
Voorbereiding................................................................................................................................................83
Werkgroep 3: integraal + formatief moment....................................................................................................84
Dynamische systeemanalyse (DSA)...............................................................................................................84
Tirageproces..................................................................................................................................................84
Week 3........................................................................................................................................................ 85
Hoorcollege verpleegkundig proces en klinisch redeneren................................................................................85
Klinisch redeneren tijdens alle stappen van het vpk proces.........................................................................85
Soorten interventies......................................................................................................................................85
Therapeutisch redeneren interventies.........................................................................................................85
Van plannen naar uitvoeren..........................................................................................................................85
Hoorcollege kwetsbare ouderen: indiceren thuis, diagnostiek leidend tot indicatie.........................................86
Indiceren........................................................................................................................................................86
Kwetsbare ouderen syndroom......................................................................................................................86
De 3 zorgwetten.............................................................................................................................................86
Hoorcollege recht/wetgeving rondom ouderen thuis........................................................................................87
Euthanasiewet...............................................................................................................................................87
Wat als de patiënt wilsonbekwaam is?.........................................................................................................87
Recht en ethiek..............................................................................................................................................87
Hoorcollege ethiek – ethische aspecten van zorg rondom het levenseinde (deel 1).........................................88
Perspectief van de zorg; overleven of overlijden?........................................................................................88
De natuurlijke dood.......................................................................................................................................88
Terminologie..................................................................................................................................................88
Stervenshulp euthanasie..............................................................................................................................88
Palliatieve sedatie..........................................................................................................................................88
Principe van het dubbel effect.......................................................................................................................89
Midazolam, Dormicum..................................................................................................................................89
opleiding tot verpleegkunde
Schooljaar 2019-2020
Hogeschool Rotterdam (HRO)
,Inhoudsopgave
Week 1.......................................................................................................................................................... 7
Uitwerking boek “klinisch redeneren bij ouderen’ H1, H4 & H5..........................................................................7
Existentiële behoeften.....................................................................................................................................7
Preventietijdvensters.......................................................................................................................................7
Lineair model: dominomodel & synergistische model....................................................................................9
Integratief gerodynamisch model (IGD-model)............................................................................................10
Capability-model............................................................................................................................................10
Het in kaart brengen van complexiteit..........................................................................................................11
Verschillende definities van kwetsbaarheid..................................................................................................12
Screening en CGA (de 5 stappen)..................................................................................................................12
Klinisch redeneren.........................................................................................................................................16
Geriatrisch syndroom....................................................................................................................................16
ICF-model (International Classification of Functioning, Disability and Health).............................................16
Orgaansystemen............................................................................................................................................17
Dynamische systeemanalyse (DSA)...............................................................................................................18
Interventies en zelfmanagementondersteuning (zmo).................................................................................21
Hoorcollege verpleegkundig proces en klinisch redeneren................................................................................23
Verpleegkundige diagnose............................................................................................................................23
Soorten verpleegkundige diagnoses.............................................................................................................23
Soorten diagnoses in diagnostisch proces.....................................................................................................24
Multidisciplinair probleem............................................................................................................................24
Redeneren.....................................................................................................................................................24
Analyse...........................................................................................................................................................25
Synthese.........................................................................................................................................................25
Carpenito en diagnoses.................................................................................................................................25
Hoorcollege kwetsbare ouderen diagnosticeren...............................................................................................26
Kwetsbaarheid...............................................................................................................................................26
Wat zijn voorspellers voor de kwetsbaarheid?.............................................................................................26
Gerodynamica in levensloopperspectief.......................................................................................................26
Preventie van functiebehoud en zelfmanagement.......................................................................................27
Dynamische systeemanalyse (DSA)...............................................................................................................27
Klinisch redeneren bij risico op kwetsbaarheid.............................................................................................27
Rol patiënt en mantelzorger..........................................................................................................................28
Hoorcollege ondervoeding en vochttekort.........................................................................................................29
Oorzaken van ondervoeding.........................................................................................................................29
Gevolgen van ondervoeding..........................................................................................................................29
Ondervoeding en vochttekort bij ouderen > 65 jaar.....................................................................................29
Eiwitten en ondervoeding..............................................................................................................................29
Indeling van ondervoeding............................................................................................................................30
Verschillende vormen van ondervoeding......................................................................................................30
Wat kunnen wij als vpk doen bij ondervoeding?..........................................................................................30
De SNAQ (Short Nutritional Assessment Questionnaire)..............................................................................31
De MUST (Malnutrition Universal Screening Tool).......................................................................................32
Eiwitrijke opties.............................................................................................................................................32
Tips bij minder eetlust...................................................................................................................................32
Hoorcollege geneeskunde (gerontologie & geriatrie)........................................................................................33
Inleiding gerontologie en geriatrie................................................................................................................33
Functionele verhouding.................................................................................................................................33
Gezondheidsproblemen bij ouderen.............................................................................................................34
Belangrijkste afwijkingen bij ouderen...........................................................................................................35
Geneesmiddelen bij ouderen........................................................................................................................35
, Osteoporose..................................................................................................................................................36
Orthostatische hypotensie bij bedlegerigheid..............................................................................................36
Dopamine......................................................................................................................................................36
Werkgroep geneeskunde (psychiatrie)..............................................................................................................37
Kenmerken psychiatrische stoornis...............................................................................................................37
Psychiatrisch interview..................................................................................................................................37
Neurocognitieve stoornissen.........................................................................................................................37
Dementie.......................................................................................................................................................38
Delier..............................................................................................................................................................39
Stemmingsstoornissen (depressie)................................................................................................................40
Angststoornissen...........................................................................................................................................41
Werkingsmechanisme: de synaps als basis voor de werking van psychofarmaca........................................41
Psychofarmaca...............................................................................................................................................42
Stoornissen en afwijkingen in neurotransmitters.........................................................................................42
Benzodiazepinen (anxiolytica) = psycholeptica.............................................................................................43
Antipsychotica = psycholeptica.....................................................................................................................43
Antidepressiva = psychoanaleptica...............................................................................................................44
Psychostimulantia = psychoanaleptica..........................................................................................................45
Werkgroep 1: klinisch redeneren, preventie van kwetsbaarheid.......................................................................46
Verschillende meetinstrumenten..................................................................................................................46
Werkgroep 2: kwetsbaarheid bij ouderen diagnosticeren met meetinstrumenten...........................................47
De TFI.............................................................................................................................................................47
VMS................................................................................................................................................................48
Opdracht Carpenito.......................................................................................................................................51
Week 2........................................................................................................................................................ 52
Hoorcollege verpleegkundig proces en klinisch redeneren (prognostisch)........................................................52
Prognose, doel en zorgresultaten..................................................................................................................52
Prognostisch redeneren doel........................................................................................................................52
Zorgresultaten...............................................................................................................................................52
Verschil zorgresultaat en diagnose................................................................................................................52
RUMBA...........................................................................................................................................................53
Het resultaat in het verpleegkundig proces..................................................................................................53
Proces van doelplanning samengevat...........................................................................................................53
Hoorcollege kwetsbare ouderen: transitie van ziekenhuis naar huis................................................................54
Kwetsbaarheid...............................................................................................................................................54
Kwetsbaarheid in de 1e lijn............................................................................................................................54
Meetinstrumenten om kwetsbaarheid bij ouderen te voorspellen..............................................................54
1. ISAR-HP (≥ 2)..............................................................................................................................................54
2. VSM-systeem veiligheidsmanagementsysteem voor ouderen................................................................54
Zorgprogramma voor preventie en herstel in de praktijk (ZPH)...................................................................55
Rol van de patiënt/mantelzorger..................................................................................................................56
Shared dicision making (SDM).......................................................................................................................56
Advance care planning (ACP).........................................................................................................................56
Interdisciplinaire behandelplanbespreking (MDO).......................................................................................57
E-Health.........................................................................................................................................................57
Hoorcollege kwetsbare ouderen: de kracht van verpleegkundige diagnoses...................................................58
Kwetsbare ouderen.......................................................................................................................................58
Onze rol als verpleegkundigen......................................................................................................................58
Diagnoses.......................................................................................................................................................58
Kwetsbare oudere syndroom........................................................................................................................58
Risico op kwetsbare oudere syndroom.........................................................................................................59
Hoorcollege geneeskunde (hart- en vaatziekten)..............................................................................................60
, Anatomie en fysiologie van het hart.............................................................................................................60
Ritme- en geleidingsstoornissen....................................................................................................................61
Klepafwijkingen..............................................................................................................................................61
Septumafwijkingen........................................................................................................................................61
Coronair lijden...............................................................................................................................................62
Diagnostiek van hartziekten..........................................................................................................................62
Hartfalen........................................................................................................................................................62
Hypertensie....................................................................................................................................................63
Veel gebruikte geneesmiddelen bij hart- en vaatziekten en hypertensie....................................................64
Werkgroep geneeskunde...................................................................................................................................65
De aorta.........................................................................................................................................................65
De bloedvoorziening van het hart.................................................................................................................65
De prikkelgeleiding in het hart......................................................................................................................66
Het prikkelgeleidingssysteem en ECG...........................................................................................................66
Een normaal hartfilmpje................................................................................................................................67
Atherosclerose...............................................................................................................................................67
Hypertensie....................................................................................................................................................68
CVA.................................................................................................................................................................69
Ritme- en geleidingsstoornissen....................................................................................................................72
Angina pectoris..............................................................................................................................................75
Myocardinfarct (hartinfarct)..........................................................................................................................77
Diagnostiek van coronaire hartziekten..........................................................................................................80
Medicatie hart- en vaatziekten......................................................................................................................80
Werkgroep 1: klinisch redeneren, interdisciplinair handelen & gemeenschappelijke besluitvorming..............82
Goal Attainment Scaling (GAS)......................................................................................................................82
Werkgroep 2: innovatieve technologische hulpmiddelen voor kwetsbare ouderen in de praktijk....................83
Voorbereiding................................................................................................................................................83
Werkgroep 3: integraal + formatief moment....................................................................................................84
Dynamische systeemanalyse (DSA)...............................................................................................................84
Tirageproces..................................................................................................................................................84
Week 3........................................................................................................................................................ 85
Hoorcollege verpleegkundig proces en klinisch redeneren................................................................................85
Klinisch redeneren tijdens alle stappen van het vpk proces.........................................................................85
Soorten interventies......................................................................................................................................85
Therapeutisch redeneren interventies.........................................................................................................85
Van plannen naar uitvoeren..........................................................................................................................85
Hoorcollege kwetsbare ouderen: indiceren thuis, diagnostiek leidend tot indicatie.........................................86
Indiceren........................................................................................................................................................86
Kwetsbare ouderen syndroom......................................................................................................................86
De 3 zorgwetten.............................................................................................................................................86
Hoorcollege recht/wetgeving rondom ouderen thuis........................................................................................87
Euthanasiewet...............................................................................................................................................87
Wat als de patiënt wilsonbekwaam is?.........................................................................................................87
Recht en ethiek..............................................................................................................................................87
Hoorcollege ethiek – ethische aspecten van zorg rondom het levenseinde (deel 1).........................................88
Perspectief van de zorg; overleven of overlijden?........................................................................................88
De natuurlijke dood.......................................................................................................................................88
Terminologie..................................................................................................................................................88
Stervenshulp euthanasie..............................................................................................................................88
Palliatieve sedatie..........................................................................................................................................88
Principe van het dubbel effect.......................................................................................................................89
Midazolam, Dormicum..................................................................................................................................89