titel
De bioloog en schrijver Maarten ’t Hart heeft het in 1983 weer geflikt. Het boek De kroongetuige
kwam uit. Hij heeft hiermee geen prijzen gewonnen, maar de Zweedse waren zelfs zo enthousiast
dat ze het boek verfilmd hebben in 1989.
Allereerst is het boek doordacht opgebouwd. De lezer wordt door het verhaal heen op het verkeerde
been gezet. Hierdoor denkt de lezer allang te weten wat er nou echt gebeurd is met Jenny, maar dat
is zeker niet waar. Het einde is hierdoor ook zeer verrassend. Doordat Leonie op zoek gaat naar wat
er gebeurd zou kunnen zijn, kom je steeds meer over de karakters van de personages en de
onderlinge relaties te weten. Petje af voor Maarten om het boek op deze manier op te bouwen.
Het boek had realistischer gekund, maar dan met de nadruk op ‘gekund’. De wisselwerking tussen
realiteit en soms wat onrealistische toevoegingen verveelt niet. Dat iemand op deze manier onder
verdenking van moord uitkomt is niet heel waarschijnlijk. Het komt wel vaker voor dat de politie
iemand vals beschuldigd, maar dat de vrouw van de verdachte achter meer feiten komt dan de
politie zelf is hoogst onwaarschijnlijk. Ook is het niet erg realistisch dat de verdachte pas na de
rechtszaak begint te praten, al leest dit wel prettig omdat het een raadsel blijft hoe de situatie
precies in elkaar steekt. Ten behoeve van de raadsels voor de lezer heeft Maarten de keuze gemaakt
om sommige details onrealistisch te beschrijven, waarvoor ik hem wil bedanken.
De opbouw van gevoelens in het verhaal zijn natuurgetrouw beschreven. Hoe Leonie steeds meer
twijfels krijgt over haar man, is daar een mooi voorbeeld van. Leonie vindt veel aanwijzingen die er
vooral op wijzen dat haar man de moord heeft gepleegd. Hoeveel je ook van iemand houdt, dat
betekent niet automatisch dat je niet aan iemand gaat twijfelen als alle bewijzen naar diegene
wijzen. Hier een citaat vol gevoelens van Leonie en Thomas: “‘Om mij te vergeven?’ ‘Ja.’ ‘Als ik maar
wist wat ik gedaan heb.’ ‘Wat jij gedaan hebt? Wat jij gedaan hebt? Jij hebt haar vermoord.’” — pg.
177
Het is zeer verfrissend om te lezen dat een vrouw het meesterbrein is en dat ze haar schoonheid en
vrouwelijkheid hierbij in haar voordeel gebruikt. Vrouwen worden vaak snel beoordeeld over hoe ze
zich kleden en op welke manier ze zich daarbij gedragen. In 1983, toen seksualiteit een nog groter
taboe was dan nu, heeft Maarten ’t hart lef getoond door op deze manier een vrouwelijke rol neer te
zetten. Jenny heeft met haar vrouwelijkheid veel mensen kunnen misleiden om te krijgen wat ze
wilde en dat is voor de verandering ook een keer leuk om te lezen. Lees hier het schaamtevolle citaat
van een van de slachtoffers van Jenny’s vrouwelijkheid in de derde persoon: “… je bent niet alleen
afgewezen, nee, je bent ook nog misbruikt…” — pg. 187
Daarnaast herken ik de oordelen over Jenny’s vrouwelijkheid en ik verwacht dat de meeste vrouwen
dat kunnen. Vrouwen worden er vaker op aangesproken dat ze zich te sexy of te saai kleden.
Tegenwoordig gaat het in de meeste tv-series, films en op social media alleen nog maar over uiterlijk,
dus het is prettig om te lezen dat we meer zijn dan alleen een mooi plaatje.
Ik heb veel medelijden gehad met Leonie. Het zal je maar overkomen, je komt thuis van een weekje
bij je moeder en je man wordt opgepakt omdat hij verdacht wordt van een moord op een vrouw op
wie hij ook nog eens verliefd was. Dan zit je hele dagen stil en alleen thuis. Leonie wil dolgraag
moeder worden en overal spreken journalisten haar aan om over haar man te praten. Toch houdt ze
zich sterk om te bewijzen dat haar man die moord niet gepleegd heeft, al krijgt zelfs zij haar twijfels
als de bewijzen in zijn richting wijzen. Hier is te lezen hoe Leonie zich voelde na een lange tijd alleen
De bioloog en schrijver Maarten ’t Hart heeft het in 1983 weer geflikt. Het boek De kroongetuige
kwam uit. Hij heeft hiermee geen prijzen gewonnen, maar de Zweedse waren zelfs zo enthousiast
dat ze het boek verfilmd hebben in 1989.
Allereerst is het boek doordacht opgebouwd. De lezer wordt door het verhaal heen op het verkeerde
been gezet. Hierdoor denkt de lezer allang te weten wat er nou echt gebeurd is met Jenny, maar dat
is zeker niet waar. Het einde is hierdoor ook zeer verrassend. Doordat Leonie op zoek gaat naar wat
er gebeurd zou kunnen zijn, kom je steeds meer over de karakters van de personages en de
onderlinge relaties te weten. Petje af voor Maarten om het boek op deze manier op te bouwen.
Het boek had realistischer gekund, maar dan met de nadruk op ‘gekund’. De wisselwerking tussen
realiteit en soms wat onrealistische toevoegingen verveelt niet. Dat iemand op deze manier onder
verdenking van moord uitkomt is niet heel waarschijnlijk. Het komt wel vaker voor dat de politie
iemand vals beschuldigd, maar dat de vrouw van de verdachte achter meer feiten komt dan de
politie zelf is hoogst onwaarschijnlijk. Ook is het niet erg realistisch dat de verdachte pas na de
rechtszaak begint te praten, al leest dit wel prettig omdat het een raadsel blijft hoe de situatie
precies in elkaar steekt. Ten behoeve van de raadsels voor de lezer heeft Maarten de keuze gemaakt
om sommige details onrealistisch te beschrijven, waarvoor ik hem wil bedanken.
De opbouw van gevoelens in het verhaal zijn natuurgetrouw beschreven. Hoe Leonie steeds meer
twijfels krijgt over haar man, is daar een mooi voorbeeld van. Leonie vindt veel aanwijzingen die er
vooral op wijzen dat haar man de moord heeft gepleegd. Hoeveel je ook van iemand houdt, dat
betekent niet automatisch dat je niet aan iemand gaat twijfelen als alle bewijzen naar diegene
wijzen. Hier een citaat vol gevoelens van Leonie en Thomas: “‘Om mij te vergeven?’ ‘Ja.’ ‘Als ik maar
wist wat ik gedaan heb.’ ‘Wat jij gedaan hebt? Wat jij gedaan hebt? Jij hebt haar vermoord.’” — pg.
177
Het is zeer verfrissend om te lezen dat een vrouw het meesterbrein is en dat ze haar schoonheid en
vrouwelijkheid hierbij in haar voordeel gebruikt. Vrouwen worden vaak snel beoordeeld over hoe ze
zich kleden en op welke manier ze zich daarbij gedragen. In 1983, toen seksualiteit een nog groter
taboe was dan nu, heeft Maarten ’t hart lef getoond door op deze manier een vrouwelijke rol neer te
zetten. Jenny heeft met haar vrouwelijkheid veel mensen kunnen misleiden om te krijgen wat ze
wilde en dat is voor de verandering ook een keer leuk om te lezen. Lees hier het schaamtevolle citaat
van een van de slachtoffers van Jenny’s vrouwelijkheid in de derde persoon: “… je bent niet alleen
afgewezen, nee, je bent ook nog misbruikt…” — pg. 187
Daarnaast herken ik de oordelen over Jenny’s vrouwelijkheid en ik verwacht dat de meeste vrouwen
dat kunnen. Vrouwen worden er vaker op aangesproken dat ze zich te sexy of te saai kleden.
Tegenwoordig gaat het in de meeste tv-series, films en op social media alleen nog maar over uiterlijk,
dus het is prettig om te lezen dat we meer zijn dan alleen een mooi plaatje.
Ik heb veel medelijden gehad met Leonie. Het zal je maar overkomen, je komt thuis van een weekje
bij je moeder en je man wordt opgepakt omdat hij verdacht wordt van een moord op een vrouw op
wie hij ook nog eens verliefd was. Dan zit je hele dagen stil en alleen thuis. Leonie wil dolgraag
moeder worden en overal spreken journalisten haar aan om over haar man te praten. Toch houdt ze
zich sterk om te bewijzen dat haar man die moord niet gepleegd heeft, al krijgt zelfs zij haar twijfels
als de bewijzen in zijn richting wijzen. Hier is te lezen hoe Leonie zich voelde na een lange tijd alleen
