groepsprocessen

Groepsprocessen PPT 1.

Voorwaarden om een groep te vormen
 Regelmatige interactie
 Gevoel van gezamenlijke identiteit (vb: wij zijn klas 2A)
 Gemeenschappelijke doelen
 Afhankelijkheid van elkaar voor bereiken van die doelen (vb: voor een projectgroep
ben je afhankelijk van elkaar om een doel te bereiken.)

Soorten groepen
 Indeling naar functie (overlap!)
 Overleg: bijv. opleidingscommissie
 Productie: bijv. projectgroep
 Verzorging: bijv. gezin
 Vrijetijd: bijv. vrienden
 Uiting opvattingen: bijv. politieke partij
 Therapie: bijv. lotgenotengroep
 Formeel of informeel
 Vastgelegde rolverdeling of spontaan
 Reëel of virtueel
 Face-to-face of digitaal


Groepsidentiteit




Een voorbeeld: bij een hoorcollege gaan meestal altijd dezelfde mensen vooraan zitten.
Tijdens een discussie in een groep nemen altijd dezelfde mensen het woord.

,  Sociale psychologie:
 bestudeert de wijze waarop gedragingen, gevoelens, wensen en
opvattingen van mensen worden beïnvloed door de sociale omgeving
(= wederzijdse sociale beïnvloeding)
 Groepsdynamica:
 betreft uitsluitend wederzijdse beïnvloeding in groepsverband


veldtheorie van Kurt Lewin
 Gedrag is een functie van persoonskenmerken en
kenmerken van de sociale omgeving: G = f(P,S)
 Gevolg: in situaties met een onduidelijk probleem neigen mensen naar
groepsconsensus


Collective mind theorie van Le Ban
 Mensen lijken zich in een groep als collectief te gaan gedragen,
alsof sprake is van een gemeenschappelijke wens of gedachte,
als gevolg van:
 Anonimiteit (de macht van het aantal)
 Besmetting (meegesleept door anderen)
 Suggestibiliteit (vatbaarheid voor meningen en opvattingen)

Benaderingen
 Individualistische benadering
Groepen geen eigenschappen, slecht een optelsom van individuele gedragingen.

 Groepsgerichte benadering
Groepen hebben eigen identiteit die gedrag van groepsleden beïnvloedt.

 Interactionele benadering
Gedrag van groepsleden zowel bepaald door persoonseigenschappen als door kenmerken
van de groep.

Groepsdynamisch onderzoek (1)
 Observatieonderzoek
 Participerend (subjectief) of als buitenstaander (objectief)
 Gestructureerd (objectief) of ongestructureerd (subjectief)

,Met dit schema kan het gedrag van groepsleden geobserveerd worden. En kan op basis
hiervan het functioneren van een team worden onderzocht.

Groepsdynamisch onderzoek (2)
 Survey-onderzoek
 Interview of vragenlijst

Groepsdynamisch onderzoek (3)
 Correlatieonderzoek
 Maat (r) voor sterkte van de samenhang tussen twee verschijnselen
(van -1.00 tot +1.00), zegt niets over causaliteit

Groepsdynamisch onderzoek (4)
 Experimenteel onderzoek
 Causaliteit bepalen door wetenschappelijk variëren van omstandigheden
en consequenties meten, zoals in experiment van Lewin, Lippitt en
White (1939)
 Autoritaire leiding
 Meer taakgericht, afhankelijk van toezicht, agressie en pestgedrag
 Democratische leiding
 Laissez-faire leiding

, Verklaringen
 Evolutionair
 Groepen bieden veiligheid en mogelijkheid tot leren/aanpassing aan
omgeving.
 Biologisch verankerd door overerving
 Psychologisch
 Mensen hebben behoefte erbij te horen (angst voor sociale uitsluiting)
 Mensen hebben behoefte aan informatie (vooral in onzekere situaties)
 Mensen hebben behoefte aan sociale steun en sociale identiteit
(als buffer voor stress en t.b.v. status en positief zelfbeeld)
 Cognitief
 Mensen zijn afhankelijk van de aantrekkelijkheid van doelen, activiteiten en
sfeer

Determinanten
 Sociaal-emotioneel (interpersoonlijke attractie)
 Fysieke aantrekkelijkheid
 Gelijkenis (interesses, voorkeuren, opvattingen, persoonlijkheid)
 Status (sociale identiteit)
 Vriendelijkheid (beginsel van wederkerigheid)
 Taakgericht
 Aantrekkelijkheid van groepsactiviteiten of -doelen
 Verwezenlijking van eigen doelen
 Kosten, baten en alternatieven