1
BASISSTOF 2 vwo | gymnasium thema 4 Voortplanting
uploaded by
Je verandert ...
qdro on
stuvia :)
opdracht 1
Beantwoord de volgende vragen. ▼ Afb. 1
In afbeelding 1 zie je een naakte man getekend.
Noteer de juiste geslachtskenmerken achter de
nummers.
Schrijf er tussen haakjes achter of het een primair (P)
of secundair (S) geslachtskenmerk is.
1 = ba a rd h a a r (S)
2 = l a ge re ste m (ba a rd i n d e k e e l (S)
3 = borsth a a r (S)
4 = p e n i s (P)
5 = ba lz a k (P) 1
2
6 = m e e r gesp i e rd e l i c h a a msbou w (S)
3
opdracht 2
Beantwoord de volgende vragen.
1 Noem drie lichamelijke veranderingen die in de
puberteit zowel bij jongens als bij meisjes plaatsvinden.
– He t l i c h a a m be gi n t sn e l te 4
5
groe i e n (d e groe i sp u rt).
– Er on tsta a t h a a rgroe i on d e r d e
oksels en ron d d e gesla ch tsorga nen. 6
– De v oortp l a n ti n gsorga n e n
be gi n n e n te fu n c ti on e re n .
2 Is de haargroei onder de oksels een geslachtskenmerk?
Leg je antwoord uit.
Nee, het is geen kenmerk waaraan je het geslacht van een mens herkent.
3 Noem een voorbeeld van een geestelijke verandering bij Bas (zie afbeelding 2).
Hij wordt verliefd en seksualiteit (zoenen) wordt belangrijk .
Beantwoord vraag 4 tot en met 6 met behulp van het onderzoek van afbeelding 5 van je
handboek.
4 Zal een groep meisjes die meer dan gemiddeld tv-kijkt meer of minder dan gemiddeld ontevreden
zijn met hun eigen lichaam? Gebruik bij je antwoord de uitkomst van de wiskundige formule.
Uit de tabel blijkt dat de uitkomst van de wiskundige formule
drie keer een positief getal is.
Hieruit kun je af leiden dat een groep meisjes die meer dan gemiddeld tv-kijkt
meer dan gemiddeld ontevreden is met het eigen lichaam.
5 Prof. Woertman onderzocht de invloed van tv-kijken op drie factoren.
Op welke van deze factoren heeft tv-kijken het meeste invloed?
Gratis iets aan het gezicht willen laten veranderen door een
schoonheidsspecialist of een plastisch chirurg.
136 © Uitgeverij Malmberg
, BASISSTOF thema 4 Voortplanting
6 Wat zou de conclusie van het onderzoek zijn als de uitkomst van de wiskundige formule steeds nul was?
Dan is er geen verband tussen veel tv-kijken en het ontevreden zijn met het
eigen lichaam. Veel tv-kijken heef t dan geen invloed op het ontevreden zijn
met je lichaam.
▼ Afb. 2
Verliefd
Bas: ‘De meeste jongens in mijn klas hebben nog geen dat is heel anders. Ik vind haar echt superleuk en denk
verkering, maar ik wel. Op de basisschool heb ik ook wel veel aan haar: we praten veel met elkaar en hebben al
eens verkering gehad, maar toen zaten we alleen af en een paar keer gezoend.’
toe naast elkaar en kletsten wat. Nu ga ik met Julia, maar
LAAT JE DOCENT ANDERE ANTWOORDEN CONTROLEREN.
opdracht 3
Vul het schema in.
Geslachtskenmerken bij een vrouw
Primaire geslachtskenmerken Secundaire geslachtskenmerken
– vagina – ronde lichaamsvormen
– schaamlippen – borsten
– bredere heupen
opdracht 4
Beantwoord de volgende vragen.
Gebruik bij vraag 1 en 2 afbeelding 4 van je handboek.
1 In welke leeftijdsperiode kan de groei van de borsten bij meisjes
beginnen?
Tu sse n 8 e n 13 ja a r. ▼ Afb. 3
2 Op welke leeftijd begint bij jongens gemiddeld de extra groei 26
gemiddelde lengtetoename lengtegroei (cm/jaar) →
van de penis?
24
Op 13-ja ri ge l e e f ti jd . 22
20
Gebruik bij vraag 3 en 4 afbeelding 3. 18
3 Wanneer groei je het snelst? 16
14
Al s ba by (op 1-ja ri ge l e e f ti jd). 12
4 Wie groeien gemiddeld het snelst tijdens de puberteit: jongens 10
of meisjes? Leg je antwoord uit. 8 jongens
Jon ge n s groe i e n ge m i d d e l d h e t sn e l st: 6
m axi m a a l 10 c m p e r ja a r. Me i sjes groe i e n 4
2
ge m i d d e l d m i n d e r sn e l : m axi m a a l 9 c m meisjes
p e r ja a r. 0 2 6 10 14 18
leeftijd (jaar) →
HB BASISSTOF 2 BLZ. 161
137 © Uitgeverij Malmberg
,2
BASISSTOF 2 vwo | gymnasium thema 4 Voortplanting
Het voortplantingsstelsel van een man
opdracht 5
In afbeelding 4 zie je een schematische tekening van het voortplantingsstelsel van een man.
Noteer de namen van de delen achter de nummers.
1 =u ri n e bl a as ▼ Afb. 4
2 = zaadleider
3 = z a a d bl a asje
1
4 = p rosta a t
5 = u ri n e bu i s 2
6 = zw e l l i c h a m e n 3
7 = bi jba l
4
8 = te e l ba l
5
9 = eikel
10 = v oorh u i d
11 = ba lz a k
6
7
8
9
10
11
opdracht 6
Hieronder staan omschrijvingen van delen van het voortplantingsstelsel van een man.
Vul deze delen in het kruiswoordraadsel van afbeelding 5 in.
Omschrijvingen van delen van het voortplantingsstelsel van een man.
1 orgaan dat vocht toevoegt aan zaadcellen
2 het vocht uit de zaadblaasjes en de prostaat, samen met de zaadcellen
3 orgaan dat prikkels opvangt die kunnen leiden tot een orgasme
4 huidplooi waarin teelballen en bijballen liggen
5 door dit deel kan urine en sperma worden vervoerd
6 delen die de penis in erectie brengen
7 organen die vocht en voedingsstoffen toevoegen aan zaadcellen
8 organen die zaadcellen tijdelijk opslaan
9 door deze delen kunnen zaadcellen worden vervoerd
10 deel dat sperma in een vagina brengt
138 © Uitgeverij Malmberg
, BASISSTOF thema 4 Voortplanting
▼ Afb. 5
1 p r o s t a a t
2 s p e r m a
3 e i k e l
4 b a l z a k
5 u r i n e b u i s
6 z w e l l i c h a m e n
7 z a a d b l a a s j e s
8 b ij b a l l e n
9 z a a d l e i d e r s
10 p e n i s
In de grijze vakjes staan organen van het voortplantingsstelsel van een man.
Wat is de functie van deze organen?
Het produceren van zaadcellen.
opdracht 7
Maak het schema af.
Gebruik daarbij: hypofyse – secundaire geslachtskenmerken – stimulerende hormonen –
testosteron – vorming zaadcellen.
▼ Afb. 6
hypofyse
stimulerende
hormonen
vorming zaadcellen teelballen
testosteron
secundaire
geslachtskenmerken
opdracht 8
Beantwoord de volgende vragen.
1 Leg met de grafiek van afbeelding 12 van je handboek uit dat sommige jongens van 13 jaar de
baard in de keel krijgen en andere nog niet.
Onder invloed van testosteron ontstaan in de puber teit secundaire
geslachtskenmerken. Sommige jongens hebben op 13-jarige leef tijd nog weinig
testosteron in het bloed en andere al veel meer.
139 © Uitgeverij Malmberg
BASISSTOF 2 vwo | gymnasium thema 4 Voortplanting
uploaded by
Je verandert ...
qdro on
stuvia :)
opdracht 1
Beantwoord de volgende vragen. ▼ Afb. 1
In afbeelding 1 zie je een naakte man getekend.
Noteer de juiste geslachtskenmerken achter de
nummers.
Schrijf er tussen haakjes achter of het een primair (P)
of secundair (S) geslachtskenmerk is.
1 = ba a rd h a a r (S)
2 = l a ge re ste m (ba a rd i n d e k e e l (S)
3 = borsth a a r (S)
4 = p e n i s (P)
5 = ba lz a k (P) 1
2
6 = m e e r gesp i e rd e l i c h a a msbou w (S)
3
opdracht 2
Beantwoord de volgende vragen.
1 Noem drie lichamelijke veranderingen die in de
puberteit zowel bij jongens als bij meisjes plaatsvinden.
– He t l i c h a a m be gi n t sn e l te 4
5
groe i e n (d e groe i sp u rt).
– Er on tsta a t h a a rgroe i on d e r d e
oksels en ron d d e gesla ch tsorga nen. 6
– De v oortp l a n ti n gsorga n e n
be gi n n e n te fu n c ti on e re n .
2 Is de haargroei onder de oksels een geslachtskenmerk?
Leg je antwoord uit.
Nee, het is geen kenmerk waaraan je het geslacht van een mens herkent.
3 Noem een voorbeeld van een geestelijke verandering bij Bas (zie afbeelding 2).
Hij wordt verliefd en seksualiteit (zoenen) wordt belangrijk .
Beantwoord vraag 4 tot en met 6 met behulp van het onderzoek van afbeelding 5 van je
handboek.
4 Zal een groep meisjes die meer dan gemiddeld tv-kijkt meer of minder dan gemiddeld ontevreden
zijn met hun eigen lichaam? Gebruik bij je antwoord de uitkomst van de wiskundige formule.
Uit de tabel blijkt dat de uitkomst van de wiskundige formule
drie keer een positief getal is.
Hieruit kun je af leiden dat een groep meisjes die meer dan gemiddeld tv-kijkt
meer dan gemiddeld ontevreden is met het eigen lichaam.
5 Prof. Woertman onderzocht de invloed van tv-kijken op drie factoren.
Op welke van deze factoren heeft tv-kijken het meeste invloed?
Gratis iets aan het gezicht willen laten veranderen door een
schoonheidsspecialist of een plastisch chirurg.
136 © Uitgeverij Malmberg
, BASISSTOF thema 4 Voortplanting
6 Wat zou de conclusie van het onderzoek zijn als de uitkomst van de wiskundige formule steeds nul was?
Dan is er geen verband tussen veel tv-kijken en het ontevreden zijn met het
eigen lichaam. Veel tv-kijken heef t dan geen invloed op het ontevreden zijn
met je lichaam.
▼ Afb. 2
Verliefd
Bas: ‘De meeste jongens in mijn klas hebben nog geen dat is heel anders. Ik vind haar echt superleuk en denk
verkering, maar ik wel. Op de basisschool heb ik ook wel veel aan haar: we praten veel met elkaar en hebben al
eens verkering gehad, maar toen zaten we alleen af en een paar keer gezoend.’
toe naast elkaar en kletsten wat. Nu ga ik met Julia, maar
LAAT JE DOCENT ANDERE ANTWOORDEN CONTROLEREN.
opdracht 3
Vul het schema in.
Geslachtskenmerken bij een vrouw
Primaire geslachtskenmerken Secundaire geslachtskenmerken
– vagina – ronde lichaamsvormen
– schaamlippen – borsten
– bredere heupen
opdracht 4
Beantwoord de volgende vragen.
Gebruik bij vraag 1 en 2 afbeelding 4 van je handboek.
1 In welke leeftijdsperiode kan de groei van de borsten bij meisjes
beginnen?
Tu sse n 8 e n 13 ja a r. ▼ Afb. 3
2 Op welke leeftijd begint bij jongens gemiddeld de extra groei 26
gemiddelde lengtetoename lengtegroei (cm/jaar) →
van de penis?
24
Op 13-ja ri ge l e e f ti jd . 22
20
Gebruik bij vraag 3 en 4 afbeelding 3. 18
3 Wanneer groei je het snelst? 16
14
Al s ba by (op 1-ja ri ge l e e f ti jd). 12
4 Wie groeien gemiddeld het snelst tijdens de puberteit: jongens 10
of meisjes? Leg je antwoord uit. 8 jongens
Jon ge n s groe i e n ge m i d d e l d h e t sn e l st: 6
m axi m a a l 10 c m p e r ja a r. Me i sjes groe i e n 4
2
ge m i d d e l d m i n d e r sn e l : m axi m a a l 9 c m meisjes
p e r ja a r. 0 2 6 10 14 18
leeftijd (jaar) →
HB BASISSTOF 2 BLZ. 161
137 © Uitgeverij Malmberg
,2
BASISSTOF 2 vwo | gymnasium thema 4 Voortplanting
Het voortplantingsstelsel van een man
opdracht 5
In afbeelding 4 zie je een schematische tekening van het voortplantingsstelsel van een man.
Noteer de namen van de delen achter de nummers.
1 =u ri n e bl a as ▼ Afb. 4
2 = zaadleider
3 = z a a d bl a asje
1
4 = p rosta a t
5 = u ri n e bu i s 2
6 = zw e l l i c h a m e n 3
7 = bi jba l
4
8 = te e l ba l
5
9 = eikel
10 = v oorh u i d
11 = ba lz a k
6
7
8
9
10
11
opdracht 6
Hieronder staan omschrijvingen van delen van het voortplantingsstelsel van een man.
Vul deze delen in het kruiswoordraadsel van afbeelding 5 in.
Omschrijvingen van delen van het voortplantingsstelsel van een man.
1 orgaan dat vocht toevoegt aan zaadcellen
2 het vocht uit de zaadblaasjes en de prostaat, samen met de zaadcellen
3 orgaan dat prikkels opvangt die kunnen leiden tot een orgasme
4 huidplooi waarin teelballen en bijballen liggen
5 door dit deel kan urine en sperma worden vervoerd
6 delen die de penis in erectie brengen
7 organen die vocht en voedingsstoffen toevoegen aan zaadcellen
8 organen die zaadcellen tijdelijk opslaan
9 door deze delen kunnen zaadcellen worden vervoerd
10 deel dat sperma in een vagina brengt
138 © Uitgeverij Malmberg
, BASISSTOF thema 4 Voortplanting
▼ Afb. 5
1 p r o s t a a t
2 s p e r m a
3 e i k e l
4 b a l z a k
5 u r i n e b u i s
6 z w e l l i c h a m e n
7 z a a d b l a a s j e s
8 b ij b a l l e n
9 z a a d l e i d e r s
10 p e n i s
In de grijze vakjes staan organen van het voortplantingsstelsel van een man.
Wat is de functie van deze organen?
Het produceren van zaadcellen.
opdracht 7
Maak het schema af.
Gebruik daarbij: hypofyse – secundaire geslachtskenmerken – stimulerende hormonen –
testosteron – vorming zaadcellen.
▼ Afb. 6
hypofyse
stimulerende
hormonen
vorming zaadcellen teelballen
testosteron
secundaire
geslachtskenmerken
opdracht 8
Beantwoord de volgende vragen.
1 Leg met de grafiek van afbeelding 12 van je handboek uit dat sommige jongens van 13 jaar de
baard in de keel krijgen en andere nog niet.
Onder invloed van testosteron ontstaan in de puber teit secundaire
geslachtskenmerken. Sommige jongens hebben op 13-jarige leef tijd nog weinig
testosteron in het bloed en andere al veel meer.
139 © Uitgeverij Malmberg
