Hoofdstuk 3: Winst uit onderneming
3.1.1 Winst
Art. 3.8 Wet IB omschrijft de winst als volgt: "Winst uit een onderneming (winst) is
het bedrag van de gezamenlijke voordelen die, onder welke naam en in welke
vorm ook, worden verkregen uit een onderneming."
Totaalwinst: De winst die wordt verkregen gedurende de gehele duur van de
onderneming.
Totaalwinst berekening: € Eindvermogen
Beginvermogen -/-
Stortingen -/-
Onttrekkingen +/+
€ Totaalwinst
Euro-is-euro: Er wordt in de fiscale winstbepaling geen rekening gehouden met
inflatie.
3.1.2 Totaalwinst, jaarwinst, emigratiewinst en eindafrekeningswinst
Winst uit onderneming ontstaat indien:
- Een onderneming in Nederland wordt gestart
- Een onderneming naar Nederland verhuist
- Een natuurlijk persoon, anders dan als ondernemer of aandeelhouder, als
medegerechtigde tot het vermogen van een onderneming winst gaat genieten
- Een natuurlijk persoon een voordeel geniet uit hoofde van een
schuldvordering van een onderneming dat aan vpb of buitenlandse
winstbelasting is onderworpen.
De bron verdwijnt indien de onderneming wordt gestaakt of overgedragen
krachtens erfrecht of huwelijksvermogensrecht of wanneer de ondernemer zich
buiten Nederland vestigt en zijn onderneming meeneemt.
Bij fiscale winstbepaling zijn drie vragen van belang:
1. Wat is winst? (Totaalwinst)
2. Hoe groot is de winst? (Totaalwinst)
3. Wanneer is er winst? (Jaarwinst)
Bepaling wel of geen winst uit onderneming
- Causaliteit: Vloeien de opbrengsten en kosten voort uit een
ondernemingsactiviteit?
- Finaliteit: Wat was de bedoeling van de ondernemer?
- Allocatie: De plaatsbepaling
De grens van het vrije ondernemersbeleid ligt daar, waar geen enkel redelijke
denkend ondernemer zo'n beleid zou voeren. (cessna-arrest, Medisch specialist
met vliegtuig)
- De jaarwinst geschiedt met behulp van goed koopmansgebruik (art. 3.25
Wet IB)
- Boekjaar: In dit kader wordt erop gewezen dat de ondernemer een van het
kalenderjaar afwijkend boekjaar kan aanhouden, indien de aard van de
onderneming dit rechtvaardigt. Hierbij kan worden gedacht aan
seizoensbedrijven in de landbouw (art. 3.66 Wet IB). De winst van het boekjaar
1
, wordt beschouwd als winst van het kalenderjaar waarin het boekjaar is
geëindigd.
- Een verlies uit werk en woning kan/mag verrekend worden met de inkomsten uit
werk en woning van de drie voorafgaande, en de negen volgende jaren (art.
3.150 Wet IB)
- Een geldschieter kan niet meer verlies maken dan zijn geldlening waard is. (art.
3.3 Wet IB)
- De onderneming kan niet meer verlies maken dan de boekwaarde van het
vermogen verminderd met het bedrag van de fiscale reserves, gecorrrigeerd voor
stortingen en onttrekkingen sinds het begin van de onderneming. (art. 3.9 Wet
IB)
De discussie is altijd of de aanloopkosten aftrekbaar moeten zijn, omdat de
activiteiten in beginsel wel winstgevend zijn. Art. 3.10 Wet IB bepaalt dat kosten
en lasten die zijn gemaakt in de vijf kalenderjaren vóór de belastingplichtige
ondernemer is, en die verband houden met het starten van de onderneming, in
aftrek kunnen komen voor zover:
- Er in die periode geen opbrengsten tegenover hebben gestaan.
- Zij niet ten laste van het belastbaar inkomen uit werk en woning kunnen of
konden worden gebracht.
3.1.3 MKB-winstvrijstelling
Mkb-winstvrijstelling (art. 3.79a Wet IB) geeft een vrijstelling van 14% van de
winst en geldt ook bij het staken van de onderneming de mkb-winstvrijstelling
geldt alleen voor de ondernemer, iemand die onder de tbs-regeling valt, kan
gebruikmaken van de tbs-vrijstelling van 12% (art. 3.99b Wet IB)
3.1.4 Vermogensetikettering
Bij vermogensetikettering is de wil van de ondernemer het belangrijkst, wel wordt
de wil van de ondernemer beperkt door de grenzen van redelijkheid. Er zijn drie
categorieën
- Verplicht ondernemingsvermogen (90% of meer onderneming)
- Verplicht privévermogen (90% of meer privé)
- Keuzevermogen (geen van bovenstaanden)
3.1.5 Onttrekkingen
- onttrekkingen moeten worden gewaardeerd op de WEV en gaan ten kosten van
de omzet, dit geldt niet voor onttrekkingen met een geringe waarde. Voor
sommige kosten, waarover veelvuldig discussie mogelijk zou zijn of het privé-
uitgaven zijn of ondernemingskosten, zijn er de zogenoemde standsuitgaven (art.
3.14 lid 1a Wet IB) (van aftrek uitgesloten)
- De kosten van een tot het ondernemingsvermogen behorende auto (art. 3.20
Wet IB)
- De kosten van een tot het ondernemingsvermogen behordende eigen woning
( art. 3.19 Wet IB)
2
3.1.1 Winst
Art. 3.8 Wet IB omschrijft de winst als volgt: "Winst uit een onderneming (winst) is
het bedrag van de gezamenlijke voordelen die, onder welke naam en in welke
vorm ook, worden verkregen uit een onderneming."
Totaalwinst: De winst die wordt verkregen gedurende de gehele duur van de
onderneming.
Totaalwinst berekening: € Eindvermogen
Beginvermogen -/-
Stortingen -/-
Onttrekkingen +/+
€ Totaalwinst
Euro-is-euro: Er wordt in de fiscale winstbepaling geen rekening gehouden met
inflatie.
3.1.2 Totaalwinst, jaarwinst, emigratiewinst en eindafrekeningswinst
Winst uit onderneming ontstaat indien:
- Een onderneming in Nederland wordt gestart
- Een onderneming naar Nederland verhuist
- Een natuurlijk persoon, anders dan als ondernemer of aandeelhouder, als
medegerechtigde tot het vermogen van een onderneming winst gaat genieten
- Een natuurlijk persoon een voordeel geniet uit hoofde van een
schuldvordering van een onderneming dat aan vpb of buitenlandse
winstbelasting is onderworpen.
De bron verdwijnt indien de onderneming wordt gestaakt of overgedragen
krachtens erfrecht of huwelijksvermogensrecht of wanneer de ondernemer zich
buiten Nederland vestigt en zijn onderneming meeneemt.
Bij fiscale winstbepaling zijn drie vragen van belang:
1. Wat is winst? (Totaalwinst)
2. Hoe groot is de winst? (Totaalwinst)
3. Wanneer is er winst? (Jaarwinst)
Bepaling wel of geen winst uit onderneming
- Causaliteit: Vloeien de opbrengsten en kosten voort uit een
ondernemingsactiviteit?
- Finaliteit: Wat was de bedoeling van de ondernemer?
- Allocatie: De plaatsbepaling
De grens van het vrije ondernemersbeleid ligt daar, waar geen enkel redelijke
denkend ondernemer zo'n beleid zou voeren. (cessna-arrest, Medisch specialist
met vliegtuig)
- De jaarwinst geschiedt met behulp van goed koopmansgebruik (art. 3.25
Wet IB)
- Boekjaar: In dit kader wordt erop gewezen dat de ondernemer een van het
kalenderjaar afwijkend boekjaar kan aanhouden, indien de aard van de
onderneming dit rechtvaardigt. Hierbij kan worden gedacht aan
seizoensbedrijven in de landbouw (art. 3.66 Wet IB). De winst van het boekjaar
1
, wordt beschouwd als winst van het kalenderjaar waarin het boekjaar is
geëindigd.
- Een verlies uit werk en woning kan/mag verrekend worden met de inkomsten uit
werk en woning van de drie voorafgaande, en de negen volgende jaren (art.
3.150 Wet IB)
- Een geldschieter kan niet meer verlies maken dan zijn geldlening waard is. (art.
3.3 Wet IB)
- De onderneming kan niet meer verlies maken dan de boekwaarde van het
vermogen verminderd met het bedrag van de fiscale reserves, gecorrrigeerd voor
stortingen en onttrekkingen sinds het begin van de onderneming. (art. 3.9 Wet
IB)
De discussie is altijd of de aanloopkosten aftrekbaar moeten zijn, omdat de
activiteiten in beginsel wel winstgevend zijn. Art. 3.10 Wet IB bepaalt dat kosten
en lasten die zijn gemaakt in de vijf kalenderjaren vóór de belastingplichtige
ondernemer is, en die verband houden met het starten van de onderneming, in
aftrek kunnen komen voor zover:
- Er in die periode geen opbrengsten tegenover hebben gestaan.
- Zij niet ten laste van het belastbaar inkomen uit werk en woning kunnen of
konden worden gebracht.
3.1.3 MKB-winstvrijstelling
Mkb-winstvrijstelling (art. 3.79a Wet IB) geeft een vrijstelling van 14% van de
winst en geldt ook bij het staken van de onderneming de mkb-winstvrijstelling
geldt alleen voor de ondernemer, iemand die onder de tbs-regeling valt, kan
gebruikmaken van de tbs-vrijstelling van 12% (art. 3.99b Wet IB)
3.1.4 Vermogensetikettering
Bij vermogensetikettering is de wil van de ondernemer het belangrijkst, wel wordt
de wil van de ondernemer beperkt door de grenzen van redelijkheid. Er zijn drie
categorieën
- Verplicht ondernemingsvermogen (90% of meer onderneming)
- Verplicht privévermogen (90% of meer privé)
- Keuzevermogen (geen van bovenstaanden)
3.1.5 Onttrekkingen
- onttrekkingen moeten worden gewaardeerd op de WEV en gaan ten kosten van
de omzet, dit geldt niet voor onttrekkingen met een geringe waarde. Voor
sommige kosten, waarover veelvuldig discussie mogelijk zou zijn of het privé-
uitgaven zijn of ondernemingskosten, zijn er de zogenoemde standsuitgaven (art.
3.14 lid 1a Wet IB) (van aftrek uitgesloten)
- De kosten van een tot het ondernemingsvermogen behorende auto (art. 3.20
Wet IB)
- De kosten van een tot het ondernemingsvermogen behordende eigen woning
( art. 3.19 Wet IB)
2
