Samenvatting Biologie Hoofdstuk 1 vwo 4
Par 1.
Organismen: zijn levende wezens zoals planten, dieren, schimmels en bacteriën.
Deze wezens vertonen levensverschijnselen.
Stofwisseling: zijn alle chemische reacties in een organisme. Tijdens deze reactie spelen
enzymen een belangrijke rol. Ze versnellen het proces: katalyseren. Geen
levensverschijnselen? -> dood. Nooit heeft geleefd?->levenloos.: zuurstof en water
Elk individueel organisme (individu) heeft een levensloop. De levensloop eindigt met de
dood van het individu. Elke soort heeft een levenscyclus. Behoren tot een soort zoals:
organismen kunnen zich onderling voortplanten en daardoor vruchtbare nakomelingen
voortbrengen. Biologie speelt een belangrijke rol bij grote vraagstukken van de toekomst.
Bijvoorbeeld op het gebied van voeding en voedselzekerheid, gezondheid, duurzame
ontwikkeling, energie en veiligheid
Par 2
Organenstelsel: bestaat uit een aantal organen dat samen een bepaalde functie uitoefent.
Bijv.: beenderstelsel, verteringsstelsel, etc. het middenrif scheidt de romp in de borstholte
en de buikholte.
Weefsels
Organen zijn opgebouwd uit weefsels.
Weefsel: een groep cellen met dezelfde
functie en vorm.
Dekweefsel: komt op veel plekken in je
lichaam voor. Het beschermt en bekleedt inwendige en uitwendige lichaamsoppervlakten. In
holle organen zit dekweefsel: slijmvlies. De bovenste laag van je huid is een ander soort
dekweefsel. Alle typen dekweefsels hebben wel kenmerken:
- Rechthoekig
- Liggen heel dicht tegen elkaar.
Zenuwweefsel: vind je in de organen van je zenuwstelsel: in je hersenen, je ruggenmerg en
je zenuwen. De cellen in dit weefsel geven informatie door. Deze cellen bezitten sterk
vertakte uitlopers die een netwerk vormen.
Spierweefsel: bestaat uit langgerekte cellen die kunnen samentrekken.
Bindweefsel: geeft steun en vorm aan het organisme en aan afzonderlijke organen. Het
verbindt de lichaamsdelen onderling en het vult ruimten tussen organen op. De cellen liggen
verder uit elkaar. Daartussen liggen vezels of tussencelstof. De vezels kunnen elastisch zijn of
stevig, of een netwerk vormen. De functie van de vezels wordt bepaald door de dichtheid en
het type.
Bij Veel weefsel liggen de cellen niet dicht op elkaar, maar zit er tussencelstof tussen. Het
soort tussencelstof hangt af van de functie. Bij beenweefsel zit er kalkzouten tussen de
cellen, dit houdt het beenweefsel stevig. Ook zitten er collageenweefsels. Deze zorgen voor
het samenhang van het weefsel. De beencellen in beenweefsel hebben uitlopers die in
, contact staan met andere beencellen. Hierdoor kunnen ze stoffen overgeven. In de
kanaaltjes bevinden zich bloedvaten en zenuwen.
In het kraakbeenweefsel liggen groepjes van meerdere cellen bij elkaar. Deze bevat bij
kraakbeen minder kalkzouten, maar meer collageenvezels. Hierdoor is het elastisch en
buigzaam. Het kan dus enigszins vervormen.
Par 3
Organel: een deel van een cel met een eigen functie.
Celmembraan: buitenste laag van een cel. Bestaat uit vetmoleculen.
Celwand: de buitenste laag van een cel, bij cellen van planten.
Binnen de celmembraan ligt het cytoplasma: bestaat uit grondplasma(water en opgeloste
stoffen) en allerlei organellen. Ook de celkern ligt in het cytoplasma. Het kernmembraan
vormt de buitenste laag van de celkern.
Veel plantaardige
cellen bevatten
een grote centrale
vacuole: gevuld
met vacuolevocht
en wordt omgeven
door
vacuolemembraan
. De grote centrale
vacuole speelt
grote rol bij de
stevigheid van
plantaardige
cellen. Het kan kleurstoffen bevatten.
Bij planten kunnen in het cytoplasma ook plastiden voorkomen:
- chloroplasten(bladgroenkorrel): bevatten groene kleurstoffen.
- Chromoplasten: komen gele, oranje en rode kleurstoffen in voor.
- Leukoplasten: voor opslag van vet, zetmeel en eiwitten.
Sommige plastiden kunnen overgaan in anderen. Zo gaan cloroplasten tijdens het rijpen van
vruchten over in chromoplasten. : tomaat.
Intercullulaire ruimten: plaatsen waar de cellen niet helemaal op elkaar aansluiten. Deze
worden gevuld met lucht of vocht.
Par 1.
Organismen: zijn levende wezens zoals planten, dieren, schimmels en bacteriën.
Deze wezens vertonen levensverschijnselen.
Stofwisseling: zijn alle chemische reacties in een organisme. Tijdens deze reactie spelen
enzymen een belangrijke rol. Ze versnellen het proces: katalyseren. Geen
levensverschijnselen? -> dood. Nooit heeft geleefd?->levenloos.: zuurstof en water
Elk individueel organisme (individu) heeft een levensloop. De levensloop eindigt met de
dood van het individu. Elke soort heeft een levenscyclus. Behoren tot een soort zoals:
organismen kunnen zich onderling voortplanten en daardoor vruchtbare nakomelingen
voortbrengen. Biologie speelt een belangrijke rol bij grote vraagstukken van de toekomst.
Bijvoorbeeld op het gebied van voeding en voedselzekerheid, gezondheid, duurzame
ontwikkeling, energie en veiligheid
Par 2
Organenstelsel: bestaat uit een aantal organen dat samen een bepaalde functie uitoefent.
Bijv.: beenderstelsel, verteringsstelsel, etc. het middenrif scheidt de romp in de borstholte
en de buikholte.
Weefsels
Organen zijn opgebouwd uit weefsels.
Weefsel: een groep cellen met dezelfde
functie en vorm.
Dekweefsel: komt op veel plekken in je
lichaam voor. Het beschermt en bekleedt inwendige en uitwendige lichaamsoppervlakten. In
holle organen zit dekweefsel: slijmvlies. De bovenste laag van je huid is een ander soort
dekweefsel. Alle typen dekweefsels hebben wel kenmerken:
- Rechthoekig
- Liggen heel dicht tegen elkaar.
Zenuwweefsel: vind je in de organen van je zenuwstelsel: in je hersenen, je ruggenmerg en
je zenuwen. De cellen in dit weefsel geven informatie door. Deze cellen bezitten sterk
vertakte uitlopers die een netwerk vormen.
Spierweefsel: bestaat uit langgerekte cellen die kunnen samentrekken.
Bindweefsel: geeft steun en vorm aan het organisme en aan afzonderlijke organen. Het
verbindt de lichaamsdelen onderling en het vult ruimten tussen organen op. De cellen liggen
verder uit elkaar. Daartussen liggen vezels of tussencelstof. De vezels kunnen elastisch zijn of
stevig, of een netwerk vormen. De functie van de vezels wordt bepaald door de dichtheid en
het type.
Bij Veel weefsel liggen de cellen niet dicht op elkaar, maar zit er tussencelstof tussen. Het
soort tussencelstof hangt af van de functie. Bij beenweefsel zit er kalkzouten tussen de
cellen, dit houdt het beenweefsel stevig. Ook zitten er collageenweefsels. Deze zorgen voor
het samenhang van het weefsel. De beencellen in beenweefsel hebben uitlopers die in
, contact staan met andere beencellen. Hierdoor kunnen ze stoffen overgeven. In de
kanaaltjes bevinden zich bloedvaten en zenuwen.
In het kraakbeenweefsel liggen groepjes van meerdere cellen bij elkaar. Deze bevat bij
kraakbeen minder kalkzouten, maar meer collageenvezels. Hierdoor is het elastisch en
buigzaam. Het kan dus enigszins vervormen.
Par 3
Organel: een deel van een cel met een eigen functie.
Celmembraan: buitenste laag van een cel. Bestaat uit vetmoleculen.
Celwand: de buitenste laag van een cel, bij cellen van planten.
Binnen de celmembraan ligt het cytoplasma: bestaat uit grondplasma(water en opgeloste
stoffen) en allerlei organellen. Ook de celkern ligt in het cytoplasma. Het kernmembraan
vormt de buitenste laag van de celkern.
Veel plantaardige
cellen bevatten
een grote centrale
vacuole: gevuld
met vacuolevocht
en wordt omgeven
door
vacuolemembraan
. De grote centrale
vacuole speelt
grote rol bij de
stevigheid van
plantaardige
cellen. Het kan kleurstoffen bevatten.
Bij planten kunnen in het cytoplasma ook plastiden voorkomen:
- chloroplasten(bladgroenkorrel): bevatten groene kleurstoffen.
- Chromoplasten: komen gele, oranje en rode kleurstoffen in voor.
- Leukoplasten: voor opslag van vet, zetmeel en eiwitten.
Sommige plastiden kunnen overgaan in anderen. Zo gaan cloroplasten tijdens het rijpen van
vruchten over in chromoplasten. : tomaat.
Intercullulaire ruimten: plaatsen waar de cellen niet helemaal op elkaar aansluiten. Deze
worden gevuld met lucht of vocht.
