Samenvatting hoorcolleges Kennismaken met onderzoeksmethoden en statistiek

Kennismaking met Onderzoeksmethoden en Statistiek samenvatting

Sociaal wetenschappelijk onderzoek
Drie belangrijke kenmerken
 Streven naar kennis en theorievorming
 Is systematisch en controleerbaar
 Maakt gebruik van empirische gegevens

Theorie-data-cyclus beschrijft systematisch proces van
sociaalwetenschappelijk onderzoek

Kenmerken van een goede wetenschappelijke theorie;
 Falsifieerbaar; een theorie moet weerlegd kunnen worden met systematische
waarnemingen
 Probabilistisch; uitspraken binnen een theorie gelden niet voor alle gevallen of op elk
moment in de tijd
 Spaarzaam (parsimonious); als een eenvoudige theorie volstaat, is het niet nodig om deze
complexer te maken

Typen onderzoeksvragen;
 Fundamenteel; de onderzoeker in geïnteresseerd om kennis te verzamelen. Bv; wat gebeurd
er in de hersenen van een kind met dyslectie
 Toegepast; het toepassen van wetenschappelijk onderzoek; een praktisch probleem in een
real-life situatie. Bv de effectiviteit van een nieuwe behandeling onderzoeken
 Translationeel; een brug tussen fundamenteel en toegepast onderzoek. Is gericht in het
vertalen van bevindingen van fundamenteel onderzoek naar toepasbaarheid in de praktijk

Onderzoek ontwerp;
 Kwalitatieve gegevens; uit bijvoorbeeld interviews of beschrijvingen van observaties
 Kwantitatieve gegevens; cijfermatige gegevens zoals leeftijden, scores op intelligentietest of
reactietijden uit laboratoriumonderzoek. Verzameld middels gestandaardiseerde
vragenlijsten en testen of systematische observaties
 Keuzes in het onderzoek ontwerp (bij wie de gegevens worden verzameld) beïnvloeden de
geldigheid van de resultaten
 Het vooraf onderbouwen en vastleggen van deze keuzes verhoogt de controleerbaarheid van
het onderzoek
Kwalitatief onderzoek  iteratief proces

Hypothesen: een specifieke uitspraak over wat de onderzoeker verwacht waar te zullen nemen in
het onderzoek

Data-verzameling en analyse;
 Kwalitatieve gegevens
 Bijvoorbeeld afnemen interviews
 Interpreteren van de interviewverslagen
 Kwantitatieve gegevens
 Bijvoorbeeld afnemen van test om narcisme-score te meten
 Statistisch analyseren van de cijfermatige gegevens
 Data-management plan
 Zorgvuldige omgang met vertrouwelijke gegevens
 Draagt bij aan de controleerbaarheid van het onderzoek

,Na de data-analyse;
 Conclusies op grond van de resultaten geven meer of minder ondersteuning aan een theorie
 De conclusies gaan gepaard met een grotere of kleinere mate van onzekerheid over de
juistheid van de conclusies
 Een onderzoeken zal nooit zeggen dat een theorie bewezen is
 Onderzoekers beschrijven hun onderzoek en de gevonden resultaten in wetenschappelijke
artikelen  peer-review

Controlegroep: een groep die kijkt wat er zou gebeuren met of zonder hetgeen waar we in
geïnteresseerd zijn
Cofounds: verschillende mogelijke verklaringen voor een uitkomst
Beschikbaarheidsheuristiek: dingen die makkelijk in ons opkomen leiden onze gedachten
Bevestigingsbias: informatie zoeken die je bestaande overtuigingen of vooroordeel bevestigd
Bias blinde vlek: mensen hebben de neiging om de onbewuste voorkeuren en denkfouten van
anderen wel te zien maar die van hun zelf niet
Empirische tijdschriftartikelen: rapporteert de resultaten van een (empirisch) onderzoek
Review tijdschriftartikelen een samenvatting van alle gepubliceerde onderzoeken die in één
onderzoeksgebied zijn gedaan
Meta-analysis: combineert de resultaten van vele onderzoeken en geeft een getal dat de omvang
van de effectgrootte van een relatie samenvat
Componenten van een empirisch tijdschriftartikel;
- Abstract; een samenvatting van het artikel waarin beschreven staat hoe alles tot stand is
gekomen
- Introductie; hierin worden de onderwerpen van het onderzoek uitgelegd
- Methode; legt uit hoe de onderzoekers de studie hebben uitgevoerd
- Resultaten; beschrijft de kwantitatieve en kwalitatieve resultaten van het onderzoek
- Discussie; een samenvatting van de onderzoeksvraag en de methode en indiceert hoe goed
de resultaten van het onderzoek de hypothesen support
- Referenties; lijst van alle literatuur die is gebruikt voor het onderzoek

Waarom kwalitatief onderzoek?
- Voornaamste doel van kwalitatief onderzoek is;
 Sociaal fenomeen te begrijpen vanuit hun natuurlijke context
 Om empirische patronen te vinden. Empirische gegevens; ingesproken, geschreven
teksten, observaties van gedrag en interacties
 Die een startpunt kunnen zijn voor theorievorming; ontwikkeling nieuwe theorie &
aanpassing of uitbereiding van bestaande theorie
Belangrijk bij kwalitatief onderzoek; verschillen tussen mensen die voor het onderzoek relevant zijn
zo goed mogelijk in de steekproef terug laten komen; bv alle verschillende meningen terug laten
komen voor een zo duidelijk mogelijk beeld


Wat wordt er onderzocht? (voorbeelden)
 Culturele verschillen in de zorg voor ouderen; de onderzoekers van kwalitatieve onderzoeken
zijn geïnteresseerd in de natuurlijke omgeving van de ouderen
 Motieven om te daten bij eerstejaarsstudenten; de onderzoekers van kwalitatieve
onderzoeken zijn geïnteresseerd in de context, in relatie tot de omgeving
 De ideeën van Amerikanen over het recht op wapenbezit; de onderzoekers van kwalitatieve
onderzoeken zijn geïnteresseerd in het perspectief van de respondent zelf. In dit geval de
mensen die wel of juist geen wapens bezitten
 Via specifieke observaties probeert de onderzoeker
 De sociale werkelijkheid te omschrijven in al haar diversiteit

,  Naar algemeenheden te zoeken die nieuwe theorieën vormen of bestaande
theorieën aanpassen

Onderzoeksvraag voor kwalitatief onderzoek;
 Een onderzoeksvraag van een kwalitatief onderzoek kun je herkennen aan de volgende
elementen;
 SPI(C)E;
 Setting: waar, in welke context?
 Perspective (of Population): voor wie?
 Interest: wat? Waarin zijn we geïnteresseerd?
 (Comparison: vergeleken met wie/wat?)
 Evaluation: met welk resultaat?

Het kwalitatief interview;
 Gesprek waarin de interviewen vragen stelt aan de geïnterviewde over;
 Ideeën
 Motieven
 Ervaringen
 (Gedragingen; niet altijd de werkelijkheid wat iemand beweert)
Met betrekkingen tot een sociaal fenomeen

 Geïnterviewde is;
 Informant, of
 Respondent

 De onderzoeker is bij de dataverzameling nadrukkelijk aanwezig. De onderzoeker zelf is een
groot instrument voor data verzameling

Definitie interview: “a form of conversation in which one person- the interviewer- restricts oneself
to posing questions concerning behaviors, ideas, attitudes, and experiences with regard to social
phenomena, to one or more other, the participants or interviewees.”

Soorten interviews;
In hoeverre liggen inhoud, volgorde en formulering van vragen en antwoorden vooraf vast?
Ongestructureerd Semigestructureerd Gestructureerd
Bovenstaande aspecten Wel topiclijst (onderwerpen), Bovenstaande aspecten
hangen af van verloop en bovenstaande aspecten worden vooraf vastgelegd door
context van het interview hangen af van de context van de interviewer
het interview
Kwalitatief interview Kwalitatief interview Survey (vaker voor kwantitatief
onderzoek)

Bij wie worden data verzameld?
 Welke respondenten worden uitgenodigd voor een interview
 Steekproef uit populatie  data  resultaat  geldig voor hele populatie




Voorbeeld: Doelgerichte steekproef (purposive sample)