Samenvatting alle colleges Juridische Aspecten van BDK

Juridische Aspecten van Bedrijfskunde

College 1: Inleiding

Staten kunnen zelf hun eigen dingen regelen en zelf bepalen wat daar gebeurt. De staat is
soeverein. Andere staten respecteren de soevereiniteit en mogen zich dus niet bemoeien met
wat een andere staat beslist. Dus als een dictator van een staat iets doet wat eigenlijk niet door
de beugel kan, mogen andere staten in beginsel niet ingrijpen.
Soevereiniteit is iets dat alle staten graag willen hebben. Als je dus besluit om de
soevereiniteit van een andere staat niet te respecteren en dus ingrijpt bij misstanden in jouw
ogen, dan doen anderen dat ook wellicht bij jou en behoud je je eigen soevereiniteit ook niet.


PPT: Nationaal recht:
- Elk land heeft zijn eigen territorium. Dat land mag zelf weten hoe het het recht indeelt
(soevereiniteit)
- Kan per land aangrijpend verschillen (vergelijk NL met India (Talaq))


Verkeer tussen staten en volkenrechtelijke organisaties en volken en individuen
- Soorten volkenrechtelijke organisaties
o Intergouvernementele organisaties
 Unanimiteitsbesluiten = geen soevereiniteit overgedragen
o Supranationale organisaties
 Meerderheidsbesluiten = soevereiniteit overgedragen
- Volken
o Hebben zelfbeschikkingsrecht op grond van art. 1 lid 2 Handvest VN
 Hebben ook soevereiniteit en internationale rechten
 Dekolonisatie (Suriname, Indonesië)
- Individuen
o Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM)
 Als individu beroepen op verbod op foltering en op slavernij
 Eigen rechter: Europees Hof voor de Rechten van de Mens


PPT: Internationaal recht:
- Volkenrecht
- Verdragen
o Bilateraal (verdrag met 1 andere partij)
o Multilateraal (verdrag met meerdere partijen)

, - Verdragen die ingrijpen op de soevereiniteit
Privaatrechtelijk:
- Rechtsverhouding burger – burger
- Eigen belang – eigen belang
- Personen- en Familierecht
- Erfrecht
- Vermogensrecht
o Goederenrecht
o Handelsrecht
o Verbintenissenrecht


Publiekrechtelijk:
- Rechtsverhouding overheid – burger
- Rechtsverhouding overheid – overheid
- Eigen belang – algemeen belang
- Algemeen belang – algemeen belang
- Staasrecht
- Strafrecht
- Bestuursrecht


* De overheid kan ook privaatrechtelijke rechtshandelingen uitvoeren. Least zij bijvoorbeeld
een auto voor de burgemeester, dan is dat privaatrechtelijk. Want jij en ik kunnen ook een
auto leasen. Maar als de overheid een bouwvergunning afgeeft, dan is dat een
publiekrechtelijke rechtshandeling. Het afgeven van een bouwvergunning is namelijk een
exclusief recht van de overheid. Iets wat alleen de overheid kan doen, en jij en ik niet.


Bronnen van recht:
- De wet: Een wet wordt gemaakt door de regering met de volksvertegenwoordiging
(staten generaal). Lagere wetten zijn vaak verordeningen, algemene plaatselijke
verordening (APV).
- Gewoonterecht: voorwaarden zijn langdurige praktijk (dus het moet meerdere keren
voorkomen) en rechtsovertuiging (dus dat mensen het ook zien als een rechtsregel).
Voorbeeld: als de regering en het parlement (= eerste en tweede kamer) een conflict
hebben, dan staat in de wet dat de regering het parlement kan ontbinden en er nieuwe
verkiezingen komen. Maar er is een gewoonte ontstaan dat in dit geval de regering
aftreedt. Want als het parlement wordt ontbonden dan worden ze bij de verkiezingen
weer gekozen.
Nog een voorbeeld: je verkoopt een auto met wat benzine. Niet met een lege tank.
- Verdragen en besluiten van volkenrechtelijke organisaties (Europees verdrag voor
de rechten van de mens; besluit van de veiligheidsraad van de Verenigde Naties)

, - Rechtspraak (die van de rechter)  (de facto: in de praktijk is het wel recht, maar
juridisch gezien is dit geen bron van recht omdat dat zich niet verhoudt tot de trias
politica, want dan zou de rechter regels maken).

Wet – rangorde
1) Internationaal recht
2) Grondwet
3) Formele wet (regering + Staten-Generaal)
4) AMVB, Algemene maatregel van bestuur (regering)
5) Ministeriële regeling
6) Decentrale regelgeving;
o Provinciale verordening
o Gemeentelijke verordening (bijv. APV), waterschap
Een AMVB is een wet die afkomstig is van de regering. Daarin wordt de regering geadviseerd
door de Raad van State. De Raad van State moet gehoord worden.
Wet in materiële zin: een regel die in beginsel voor iedereen geldt.

, College 2: Trias politica, bevoegdheid rechter, objectief/subjectief
recht, rechtshandelingen

Trias politica; 3 machten:
- Wetgevend  wetgever; formele wetgever
- Uitvoerend  bestuur; regering
- Rechtsprekend  rechter; civiele, straf- en bestuursrechter


Trias politica op lager niveau:
- Provincies
o Wetgevende macht: Provinciale Staten
o Uitvoerende macht: Gedeputeerde Staten
- Gemeenten:
o Wetgevende macht: Gemeenteraad
o Uitvoerende macht: College van B&W




Bevoegdheid rechter:
- Welke rechter?  absolute competentie
o Rechtbank (verschillende sectoren), dan gerechtshof, dan Hoge Raad
- Waar?  relatieve competentie


Sectoren rechtbank:
- Sector strafrecht (misdrijven, altijd wet in formele zin)
- Sector civiel (civiele zaken, ook vorderingen vanaf €25000)
- Sector bestuur (vrijwel alle bestuurszaken)
- Sector kanton
o Straf (overtredingen  lagere verordeningen (APV) altijd overtreding, nooit
misdaad)
o Civiel (vorderingen tot €25000; huur-arbeids-, consumentenkoopovereenkomst
(hoe hoog ze ook zijn))
o Bestuur (wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften
(Mulder)  kleine verkeersboetes)