Inhoudsopgave
Sociologie en kunst........................................................................................................................................ 3
College 1: sociologie en kunst – de spelende mens.........................................................................................3
Leerdoelen............................................................................................................................................................3
Johan Huizinga (1872-1945).................................................................................................................................3
Hoofdkenmerken van spel...............................................................................................................................3
Voorwaarden voor spelen:...................................................................................................................................3
Verplichte literatuur.............................................................................................................................................3
College 2: sociologie en kunst – Kunst als existentiële waarde........................................................................3
Leerdoelen............................................................................................................................................................3
Existentiële waarde van kunst..............................................................................................................................4
Visusal Thinking Strategies (VTS)..........................................................................................................................4
Sociologische verbeeldingskracht.........................................................................................................................4
Verplichte literatuur.............................................................................................................................................4
College 3: sociologie en kunst – De werkelijkheid gecreëerd...........................................................................5
Leerdoelen............................................................................................................................................................5
Self-fulfilling prophecy..........................................................................................................................................5
Self-defeating prophecy........................................................................................................................................5
Sociale werkelijkheid en Reflexiviteit van de werkelijkheid..................................................................................5
Collectieve waanzin..............................................................................................................................................5
College 4: sociologie en kunst – de meertaligheid van kunst...........................................................................6
Leerdoelen............................................................................................................................................................6
Meertaligheid.......................................................................................................................................................6
Vrijheid..................................................................................................................................................................6
Art-Based Learning...............................................................................................................................................6
Verplichte literatuur.............................................................................................................................................6
College 5: sociologie en kunst – wat is jouw plek in de samenleving?..............................................................7
Leerdoelen............................................................................................................................................................7
Deviantie...............................................................................................................................................................7
Anomie..................................................................................................................................................................7
Anomietheorie..................................................................................................................................................7
Relatieve deprivatie..............................................................................................................................................7
Sociale cohesie......................................................................................................................................................7
Verplichte literatuur.............................................................................................................................................8
1
,College 6: sociologie en kunst – kunst als verzoening......................................................................................8
Leerdoelen............................................................................................................................................................8
Dialogiseren..........................................................................................................................................................9
Nut, noodzaak een verlangen...............................................................................................................................9
College 7: sociologie en kunst – het alledaagse leven en het dagelijks leven...................................................9
Leerdoelen............................................................................................................................................................9
Erving Goffman (1922-1982)................................................................................................................................9
Rollenspel.........................................................................................................................................................9
Rollenconflict....................................................................................................................................................9
Front- en backstage gedrag..............................................................................................................................9
Paradox van de toneelspeler..............................................................................................................................10
2
, Sociologie en kunst
College 1: sociologie en kunst – de spelende mens
Leerdoelen
De student heeft kennis van spel(en) en cultuur in de maatschappij
De student kan de drie hoofdkenmerken van het spel volgens Johan Huizinga beschrijven
De student kan de betekenis van spel voor het sociaal werk benoemen
Johan Huizinga (1872-1945)
“De mens is van nature een spelend wezen”.
Cultuur ontstaat in het spel dat we spelen
- Vanuit het spel ontstaan codes, morele grenzen en soms ook normen
die de basis vormen voor een cultuur
- Cultuur is niet statisch maar dynamisch, het verandert telkens
- Spel komt overal voor; religie, rechtspraak, kunst en ook in het
sociaal werk
Hoofdkenmerken van spel
1. Het moet vrij zijn: Je moet vrij zijn het spel uit te voeren & als spelende mens ben je vrij in je
handelen, denken en spreken tijdens het spel.
2. Een uittrede uit het gewone leven (tijdelijke sfeer): tijdens het spel neem je een andere rol
aan, dan dat je normaal doet. Deze rol is van tijdelijke aard, gedurende het spel.
3. Afgesloten en begrensd (ruimte- en tijdsgrenzen): spel speelt zich af op een specifieke plaats
in een begrensde tijdsspan.
Voorwaarden voor spelen:
1. Het moet een doel op zichzelf zijn
2. Je moet het serieus nemen
3. Je moet er helemaal in op kunnen gaan
Verplichte literatuur
Voorwoord en Voorrede – Inleiding, uit de geïllustreerde editie van Homo Ludens: Huizinga, J. (2010).
Homo Ludens. Proeve eener bepaling van het spel ‐element der cultuur. Amsterdam: Amsterdam
University Press.
- De menselijke beschaving komt op en ontplooit zich in spel.
- Spel wordt opgevat als een cultuurverschijnsel, niet als biologische functie, en behandeld met de
middelen van een cultuurwetenschappelijk denken.
College 2: sociologie en kunst – Kunst als existentiële
waarde
Leerdoelen
De student kan, naast de instrumenteel ‐technische kant van creativiteit, de meer existentiële
waarde van kunst en cultuur voor het sociaal werk, herkennen aan de hand van
De betekenis van waarnemen voor mensen en onze grenzen
Het stellen van existentiële vragen; Het existentiële heeft betrekking op ons bestaan: met alles
3
Sociologie en kunst........................................................................................................................................ 3
College 1: sociologie en kunst – de spelende mens.........................................................................................3
Leerdoelen............................................................................................................................................................3
Johan Huizinga (1872-1945).................................................................................................................................3
Hoofdkenmerken van spel...............................................................................................................................3
Voorwaarden voor spelen:...................................................................................................................................3
Verplichte literatuur.............................................................................................................................................3
College 2: sociologie en kunst – Kunst als existentiële waarde........................................................................3
Leerdoelen............................................................................................................................................................3
Existentiële waarde van kunst..............................................................................................................................4
Visusal Thinking Strategies (VTS)..........................................................................................................................4
Sociologische verbeeldingskracht.........................................................................................................................4
Verplichte literatuur.............................................................................................................................................4
College 3: sociologie en kunst – De werkelijkheid gecreëerd...........................................................................5
Leerdoelen............................................................................................................................................................5
Self-fulfilling prophecy..........................................................................................................................................5
Self-defeating prophecy........................................................................................................................................5
Sociale werkelijkheid en Reflexiviteit van de werkelijkheid..................................................................................5
Collectieve waanzin..............................................................................................................................................5
College 4: sociologie en kunst – de meertaligheid van kunst...........................................................................6
Leerdoelen............................................................................................................................................................6
Meertaligheid.......................................................................................................................................................6
Vrijheid..................................................................................................................................................................6
Art-Based Learning...............................................................................................................................................6
Verplichte literatuur.............................................................................................................................................6
College 5: sociologie en kunst – wat is jouw plek in de samenleving?..............................................................7
Leerdoelen............................................................................................................................................................7
Deviantie...............................................................................................................................................................7
Anomie..................................................................................................................................................................7
Anomietheorie..................................................................................................................................................7
Relatieve deprivatie..............................................................................................................................................7
Sociale cohesie......................................................................................................................................................7
Verplichte literatuur.............................................................................................................................................8
1
,College 6: sociologie en kunst – kunst als verzoening......................................................................................8
Leerdoelen............................................................................................................................................................8
Dialogiseren..........................................................................................................................................................9
Nut, noodzaak een verlangen...............................................................................................................................9
College 7: sociologie en kunst – het alledaagse leven en het dagelijks leven...................................................9
Leerdoelen............................................................................................................................................................9
Erving Goffman (1922-1982)................................................................................................................................9
Rollenspel.........................................................................................................................................................9
Rollenconflict....................................................................................................................................................9
Front- en backstage gedrag..............................................................................................................................9
Paradox van de toneelspeler..............................................................................................................................10
2
, Sociologie en kunst
College 1: sociologie en kunst – de spelende mens
Leerdoelen
De student heeft kennis van spel(en) en cultuur in de maatschappij
De student kan de drie hoofdkenmerken van het spel volgens Johan Huizinga beschrijven
De student kan de betekenis van spel voor het sociaal werk benoemen
Johan Huizinga (1872-1945)
“De mens is van nature een spelend wezen”.
Cultuur ontstaat in het spel dat we spelen
- Vanuit het spel ontstaan codes, morele grenzen en soms ook normen
die de basis vormen voor een cultuur
- Cultuur is niet statisch maar dynamisch, het verandert telkens
- Spel komt overal voor; religie, rechtspraak, kunst en ook in het
sociaal werk
Hoofdkenmerken van spel
1. Het moet vrij zijn: Je moet vrij zijn het spel uit te voeren & als spelende mens ben je vrij in je
handelen, denken en spreken tijdens het spel.
2. Een uittrede uit het gewone leven (tijdelijke sfeer): tijdens het spel neem je een andere rol
aan, dan dat je normaal doet. Deze rol is van tijdelijke aard, gedurende het spel.
3. Afgesloten en begrensd (ruimte- en tijdsgrenzen): spel speelt zich af op een specifieke plaats
in een begrensde tijdsspan.
Voorwaarden voor spelen:
1. Het moet een doel op zichzelf zijn
2. Je moet het serieus nemen
3. Je moet er helemaal in op kunnen gaan
Verplichte literatuur
Voorwoord en Voorrede – Inleiding, uit de geïllustreerde editie van Homo Ludens: Huizinga, J. (2010).
Homo Ludens. Proeve eener bepaling van het spel ‐element der cultuur. Amsterdam: Amsterdam
University Press.
- De menselijke beschaving komt op en ontplooit zich in spel.
- Spel wordt opgevat als een cultuurverschijnsel, niet als biologische functie, en behandeld met de
middelen van een cultuurwetenschappelijk denken.
College 2: sociologie en kunst – Kunst als existentiële
waarde
Leerdoelen
De student kan, naast de instrumenteel ‐technische kant van creativiteit, de meer existentiële
waarde van kunst en cultuur voor het sociaal werk, herkennen aan de hand van
De betekenis van waarnemen voor mensen en onze grenzen
Het stellen van existentiële vragen; Het existentiële heeft betrekking op ons bestaan: met alles
3
