Uitwerkingen opdrachten | psychotherapeutische stromingen
GEDRAGSTHERAPIE – B.F. Skinner
Werking van de mens De mens is een aaneenschakeling van aangeleerd gedrag, net
zoals bij dieren.
Begrijpen van de mens Objectief observeren wat er met de mens gebeurt en niet
speculeren.
Vorming van kinderen Bij de geboorte zijn ze een onbeschreven blad (tabula rasa); je
kan het kind zo vormen door gedrag aan te leren.
Oorzaak psychische klachten Aangeleerd gedrag; ongewenst gedrag wat je hebt aangeleerd.
Verandering bij cliënten Alles afleren wat verkeerd is aangeleerd; als het heeft gewerkt
kan je een gedragsverandering observeren.
Diagnostiek (probleem ontdekken) Uitgaan van objectieve beschrijvingen van de klachten; ze mogen
hun verhaal doen, maar vooral observeren vragenlijsten om te
kijken waar de cliënt scoort t.o.v. de normscore en factoranalyses.
Aspect van exposure en zijn oorzaak Klassieke conditionering (de associatie tussen de hond en de
angst en die je moet je weer uitdoven) door het kind weer
bloot te stellen aan een hond die niet bijt, zo leer je het kind het
aangeleerde gedrag weer af.
Aspect van contigentiemanagement en zijn oorzaak Gewenst gedrag wordt bekrachtigd en ongewenst gedrag wordt
genegeerd, dit sluit aan bij operante conditionering (het onjuiste
aangeleerde gedrag uitdoven door geen aandacht/beloning te
bieden).
Eigenschappen van de therapeut Je moet kennis hebben van klassieke conditionering en operante
conditionering. Je moet objectief kunnen waarnemen wat er aan
de hand is, wat er voorafgaat en wat er volgt en hier adequate
technieken in te zetten om het ongewenste gedrag weer af te
leren.
Verschil Freud en Skinner Het is een speculatie, je kunt niet observeren wat iemand droomt
(dat weet alleen de persoon zelf) dus het is niet objectief
Op welk aspect van de mens ligt de nadruk? Het gedrag
Waar richt de therapie zich vooral op? Klachtvermindering
Waar richt de therapie zich vooral op? Het nu
Hoe wordt er verandering betracht? Vooral door te oefenen
Hoe lang is doorgaans een behandeling? Kortdurend
Leent deze therapie zich voor protocollaire behandeling? Ja, hetzelfde soort klachten kan bij iedereen op eenzelfde manier
behandeld worden
Wat is de rol van de therapeut? Deskundige
Wat is de rol van de cliënt? Samenwerkingspartner
Hoe stelt de therapeut zich op? Sturend
Welke functie heeft de therapeutische relatie vooral? Instrumenteel: om de behandeltechnieken over te brengen
Kernpunten
Mensbeeld – het menselijk functioneren wordt grotendeels bepaald door de omgeving
Theorie – het menselijk gedrag is te verklaren vanuit een beperkt aantal leerprincipes, ook psychische
klachten zijn te herleiden tot aangeleerd gedrag
Therapie – is gericht op het veranderen van probleemgedrag
o Belangrijke methoden systematische desensitisatie, flooding en vaardigheidstrainingen
, COGNITIEVE (GEDRAGS)THERAPIE - Aaron Beck
Werking van de mens De mens is een informatie verwerkend systeem (er gebeurt iets in
de omgeving, het wordt verwerkt in het brein, het gedrag is de
output).
Begrijpen van de mens Cognitief informatieverwerkingsfuncties experimenteel kunnen
onderzoeken; op individueel niveau introspectie (aan mensen
vragen hoe ze informatie verwerken).
Vorming van kinderen In wisselwerking met de omgeving wordt de manier de manier
van informatieverwerking gevormd (cognitieve
schema’s/kerngedachten). Ervaringen in omgeving komen als
input in het brein en daarin ontwikkelen zich deze kerngedachten.
Oorzaak psychische klachten Irrationele cognities = gedachten die eigenlijk niet kloppen, maar
voor iemand als waar voelen. Deze kunnen ontstaan door de
omgeving.
Verandering bij cliënten Je kunt mensen zich beter te voelen door hun irrationele
denkpatronen te veranderen. Op het moment dat je je anders leert
denken, zul je je ook anders voelen. Je weet of dit gelukt is als je
objectief een afname van de klachten kan observeren en daarnaast
wil je dat de cliënt functionelere denkpatronen hanteert.
Diagnostiek (probleem ontdekken) Objectief beschrijving van de klachten en uitvragen van de
geschiedenis en persoonlijkheid (dit ligt ten grondslag aan de
kerngedachten). Daarnaast vragenlijsten en testen te gebruiken;
liefst zo gestandaardiseerd en objectief.
Aspect van gedachten uitdagen en zijn oorzaak Dit is de manier om irrationele gedachten om te buigen.
Irrationele gedachten zijn automatisch en onbewust. Door deze
manieren kan je ze bewust maken en deze gedachten
herstructureren.
Aspect van gedragsexperimenten en zijn oorzaak Ook een manier om irrationele gedachten te herstructureren, maar
dan met bewijs uit het echte leven.
Eigenschappen van de therapeut Goede beheersing van de cognitieve technieken en bewustzijn
over eigen cognitieve denkschema’s en kerngedachten.
Verschil Skinner en Beck Je mist de essentie van de mens als je alleen maar naar gedrag
kijkt. Alle mensen reageren anders op vergelijkbare prikkels en
dat komt door de andere manieren van informatieverwerkingen.
Geen aandacht besteden aan de cognities die gedrag in stand
houden zorgt ervoor dat je een deel mist.
Op welk aspect van de mens ligt de nadruk? De cognitie
Waar richt de therapie zich vooral op? Klachtvermindering
Waar richt de therapie zich vooral op? Het nu
Hoe wordt er verandering betracht? Vooral door inzicht en begrip
Hoe lang is doorgaans een behandeling? Kortdurend
Leent deze therapie zich voor protocollaire behandeling? Ja, hetzelfde soort klachten kan bij iedereen op eenzelfde manier
behandeld worden
Wat is de rol van de therapeut? Deskundige
Wat is de rol van de cliënt? Samenwerkingspartner
Hoe stelt de therapeut zich op? Sturend
Welke functie heeft de therapeutische relatie vooral? Instrumenteel: om de behandeltechnieken over te brengen
Kernpunten
Mensbeeld – de mens is een informatie verwerkend systeem
Theorie – het menselijk functioneren is te verklaren vanuit de wijze van informatieverwerking,
psychische problemen zijn te herleiden tot onhoudbare of onbruikbare denkpatronen
Therapie – gericht op het vervangen van de oorspronkelijke denkpatronen door houdbare of bruikbare
denkpatronen
o Belangrijke methoden socratische dialoog en gedragsexperimenten
GEDRAGSTHERAPIE – B.F. Skinner
Werking van de mens De mens is een aaneenschakeling van aangeleerd gedrag, net
zoals bij dieren.
Begrijpen van de mens Objectief observeren wat er met de mens gebeurt en niet
speculeren.
Vorming van kinderen Bij de geboorte zijn ze een onbeschreven blad (tabula rasa); je
kan het kind zo vormen door gedrag aan te leren.
Oorzaak psychische klachten Aangeleerd gedrag; ongewenst gedrag wat je hebt aangeleerd.
Verandering bij cliënten Alles afleren wat verkeerd is aangeleerd; als het heeft gewerkt
kan je een gedragsverandering observeren.
Diagnostiek (probleem ontdekken) Uitgaan van objectieve beschrijvingen van de klachten; ze mogen
hun verhaal doen, maar vooral observeren vragenlijsten om te
kijken waar de cliënt scoort t.o.v. de normscore en factoranalyses.
Aspect van exposure en zijn oorzaak Klassieke conditionering (de associatie tussen de hond en de
angst en die je moet je weer uitdoven) door het kind weer
bloot te stellen aan een hond die niet bijt, zo leer je het kind het
aangeleerde gedrag weer af.
Aspect van contigentiemanagement en zijn oorzaak Gewenst gedrag wordt bekrachtigd en ongewenst gedrag wordt
genegeerd, dit sluit aan bij operante conditionering (het onjuiste
aangeleerde gedrag uitdoven door geen aandacht/beloning te
bieden).
Eigenschappen van de therapeut Je moet kennis hebben van klassieke conditionering en operante
conditionering. Je moet objectief kunnen waarnemen wat er aan
de hand is, wat er voorafgaat en wat er volgt en hier adequate
technieken in te zetten om het ongewenste gedrag weer af te
leren.
Verschil Freud en Skinner Het is een speculatie, je kunt niet observeren wat iemand droomt
(dat weet alleen de persoon zelf) dus het is niet objectief
Op welk aspect van de mens ligt de nadruk? Het gedrag
Waar richt de therapie zich vooral op? Klachtvermindering
Waar richt de therapie zich vooral op? Het nu
Hoe wordt er verandering betracht? Vooral door te oefenen
Hoe lang is doorgaans een behandeling? Kortdurend
Leent deze therapie zich voor protocollaire behandeling? Ja, hetzelfde soort klachten kan bij iedereen op eenzelfde manier
behandeld worden
Wat is de rol van de therapeut? Deskundige
Wat is de rol van de cliënt? Samenwerkingspartner
Hoe stelt de therapeut zich op? Sturend
Welke functie heeft de therapeutische relatie vooral? Instrumenteel: om de behandeltechnieken over te brengen
Kernpunten
Mensbeeld – het menselijk functioneren wordt grotendeels bepaald door de omgeving
Theorie – het menselijk gedrag is te verklaren vanuit een beperkt aantal leerprincipes, ook psychische
klachten zijn te herleiden tot aangeleerd gedrag
Therapie – is gericht op het veranderen van probleemgedrag
o Belangrijke methoden systematische desensitisatie, flooding en vaardigheidstrainingen
, COGNITIEVE (GEDRAGS)THERAPIE - Aaron Beck
Werking van de mens De mens is een informatie verwerkend systeem (er gebeurt iets in
de omgeving, het wordt verwerkt in het brein, het gedrag is de
output).
Begrijpen van de mens Cognitief informatieverwerkingsfuncties experimenteel kunnen
onderzoeken; op individueel niveau introspectie (aan mensen
vragen hoe ze informatie verwerken).
Vorming van kinderen In wisselwerking met de omgeving wordt de manier de manier
van informatieverwerking gevormd (cognitieve
schema’s/kerngedachten). Ervaringen in omgeving komen als
input in het brein en daarin ontwikkelen zich deze kerngedachten.
Oorzaak psychische klachten Irrationele cognities = gedachten die eigenlijk niet kloppen, maar
voor iemand als waar voelen. Deze kunnen ontstaan door de
omgeving.
Verandering bij cliënten Je kunt mensen zich beter te voelen door hun irrationele
denkpatronen te veranderen. Op het moment dat je je anders leert
denken, zul je je ook anders voelen. Je weet of dit gelukt is als je
objectief een afname van de klachten kan observeren en daarnaast
wil je dat de cliënt functionelere denkpatronen hanteert.
Diagnostiek (probleem ontdekken) Objectief beschrijving van de klachten en uitvragen van de
geschiedenis en persoonlijkheid (dit ligt ten grondslag aan de
kerngedachten). Daarnaast vragenlijsten en testen te gebruiken;
liefst zo gestandaardiseerd en objectief.
Aspect van gedachten uitdagen en zijn oorzaak Dit is de manier om irrationele gedachten om te buigen.
Irrationele gedachten zijn automatisch en onbewust. Door deze
manieren kan je ze bewust maken en deze gedachten
herstructureren.
Aspect van gedragsexperimenten en zijn oorzaak Ook een manier om irrationele gedachten te herstructureren, maar
dan met bewijs uit het echte leven.
Eigenschappen van de therapeut Goede beheersing van de cognitieve technieken en bewustzijn
over eigen cognitieve denkschema’s en kerngedachten.
Verschil Skinner en Beck Je mist de essentie van de mens als je alleen maar naar gedrag
kijkt. Alle mensen reageren anders op vergelijkbare prikkels en
dat komt door de andere manieren van informatieverwerkingen.
Geen aandacht besteden aan de cognities die gedrag in stand
houden zorgt ervoor dat je een deel mist.
Op welk aspect van de mens ligt de nadruk? De cognitie
Waar richt de therapie zich vooral op? Klachtvermindering
Waar richt de therapie zich vooral op? Het nu
Hoe wordt er verandering betracht? Vooral door inzicht en begrip
Hoe lang is doorgaans een behandeling? Kortdurend
Leent deze therapie zich voor protocollaire behandeling? Ja, hetzelfde soort klachten kan bij iedereen op eenzelfde manier
behandeld worden
Wat is de rol van de therapeut? Deskundige
Wat is de rol van de cliënt? Samenwerkingspartner
Hoe stelt de therapeut zich op? Sturend
Welke functie heeft de therapeutische relatie vooral? Instrumenteel: om de behandeltechnieken over te brengen
Kernpunten
Mensbeeld – de mens is een informatie verwerkend systeem
Theorie – het menselijk functioneren is te verklaren vanuit de wijze van informatieverwerking,
psychische problemen zijn te herleiden tot onhoudbare of onbruikbare denkpatronen
Therapie – gericht op het vervangen van de oorspronkelijke denkpatronen door houdbare of bruikbare
denkpatronen
o Belangrijke methoden socratische dialoog en gedragsexperimenten
