Samenvatting hoorcolleges Kwalitatief Onderzoek

Samenvatting Hoorcolleges Kwalitatief
Onderzoek
HC1: Kwalitatieve Methodologie &
Gezondheidsonderzoek (Ch1)
Essentie Chapter 1
1. Onderzoeksvragen komen voort uit en/of zijn gekleurd door theoretische
perspectieven
2. Bij kwalitatief onderzoek past een interpretatieve,
constructionistische benadering
3. Kenmerken
- Naturalisme
- Reflexiviteit
- Focus op betekenis en begrijpen
- Flexibele onderzoeksstrategie

Wat is Kwalitatief Onderzoek?
Onderzoek dat antwoord probeert te geven op vragen over het ‘wat’, ‘hoe’ of
‘waarom’ van een fenomeen, in plaats van vragen als ‘hoeveel’ en ‘hoe vaak’.
Complementair Kwalitatief & Kwantitatief
1. Kwalitatief vaak voorafgaand aan kwantitatief (exploreren; ontwikkeling
vragenlijsten)
2. Kwalitatief aanvullend op kwantitatief en bevestigend (beter beeld,
validerend (triangulatie))
3. Kwalitatief als kwantitatief onderzoek niet mogelijk is
- Organisatie & management
- Complex gedragingen, attitudes, interacties
Verschillen

 Methode: interview/observatie  experiment/survey
 Vraag: Wat is X?  hoeveel Xs
 Redeneren: inductief  deductief
 Sampling methode: theoretisch  statistisch
 Kracht: validiteit  betrouwbaarheid

Sociale wetenschappen
 Kwalitatieve methoden afkomstig uit methodologische tradities van sociale
wetenschappen
 Focus op gedrag in sociale, culturele en historisch context
 Geaccepteerde methoden in: public health, primary care, health promotion,
nursing
 Gezondheid & ziekte vanuit sociologie, antropologie & geschiedenis
geneeskunde al lang onderzocht
o Wat is gezondheidheid? Wat is ziekte? Wat betekent het om ziek te zijn?

Theoretische perspectieven (door welke ‘bril’ kijk jij?/’framing’)

, Welke ‘bril’ kleurde het onderzoek naar ‘gezondheid’ in de 20 ste eeuw?

 Begin 20ste eeuw: standaard met was tot dan ‘mortaliteit’
 ste
Midden 20 eeuw: focus kwam meer te liggen op ‘morbiditeit’
 Laat 20ste eeuw: focus en verschuiving van ADL > QoL > Ind. QoL
(zelfrapportage)


Verschuiving plaats in het perspectief op het ‘individu’

 Passieve individu: Stressor/drug  individu
 Interactieve individu: Stressor/drug  individu
 Intra-actieve individu (reflexiviteit): Stressor/drug individu
zelfzelf
 Voorbeeld: het (over)etende individu
o Interactieve eter: meer gevoelig voor externe stimuli?
o Intra-actieve eter: gebrek aan zelfcontrole?

Onderzoeksvragen komen voort uit en/of zijn gekleurd door theoretische
perspectieven

 Macro & middle-range theory
o Onbewuste aannames over de wereld/framing: arts-patiëntrelatie of
ziektegedrag
o Bewust gebruik theorie ter ‘inspiratie’ (sensitizing concepts)
 Ondersteunend bij ontwikkelen onderzoeksdesign, etc.
 Verschillende theorieën > verschillende brillen

Hoe komen we aan kennis?

 In kwantitatief en kwalitatief onderzoek
 Constructie van theoretische concepten door inductie
 Validering en operationalisering aan theoretisch concept door
deductie

De epistemologische bril
 Positivisme / realisme
o Veronderstelling: werkelijkheid is stabiel en kan gekend worden
 Potentieel 1 goede verklaring
 Onderzoek met nadruk op dat wat geobserveerd kan worden
 Één beste methode om dit onderzoek te doen
o Veronderstelling: hoe meer kennis  beter begrip ziekte & gezondheid
o Veronderstelling: waardenvrij (objectief, rationeel en neutraal) (geen
theoretische bril)
o Passend bij natuurwetenschappen, niet goed bij sociale wetenschappen
 Interpretatieve benaderingen
o Gericht op het begrijpen hoe mensen de werkelijkheid interpreteren.

Fenomenologie (Edmund Husserl)
 Essentie ontdekken van
o Individuele geleefde ervaring van een bepaald fenomeen
o Betekenis sociale verschijnselen